مجلد بیست و هشتم دانشنامه جهان اسلام منتشر شد

بیست‌و‌هشتمين مجلد دانشنامۀ جهان اسلام، شامل بخشی از مقالات حرف «ش» از مدخل «شهادت (۲)» تا «شيعه» به سرویراستاری دکتر غلامعلی حداد عادل و با مشارکت اعضای علمی بنیاد دایرة‌المعارف اسلامی و همراهی جمع کثیری از استادان و پژوهشگران حوزه و دانشگاه منتشر شد.

تعداد مقالات منتشرشده در مجلد بیست‌وهشتم ۲۱۷ مقاله است که ذیل ۱۵۷ مدخل اصلی و ۶۶ مدخل فرعی تدوین شده و ۵۱ مدخل نيز در این مجلد، ارجاعی است. از مجموع ۲۱۷ مقاله، ۱۰۶ مقاله توسط اعضای هیئت علمی بنیاد، ۷۹ مقاله توسط پژوهشگران ايرانی مقيم در سراسر کشور، ۵ مقاله توسط مؤلفان ایرانی غیرمقیم، ۷ مقاله توسط مؤلفان غیرایرانی، ۱۸ مقاله مشترک بین اعضای هیئت علمی بنیاد با پژوهشگران خارج از آن تدوین شده­ اند. در اين مجلد، ۲۱۵ مقاله تألیفی، يك مقالۀ كوتاه ترجمه و يك مقالۀ كوتاه نيز ترجمه و تلخيص شده است.

میانگین تعداد کلمات مقالات در جلد بیست‌‌و‌هشتم دانشنامۀ جهان اسلام ۲۹۷۰ کلمه و مجموع کلمات آن بالغ بر ۶۴۴‌هزار کلمه است، كه در ۹۲۸ صفحه در قطع رحلی به چاپ رسیده و در دسترس علاقه‌مندان و دانشوران قرار گرفته است.  علاوه بر محققان ایرانی مقیم و غیرمقیم، پژوهشگرانی از شش کشور افغانستان، پاکستان، ترکیه، چين، فرانسه و هند تألیف مقالاتی از این مجلد را بر عهده داشته‏‌اند.

مهم‌ترين و بلندترين مقالۀ مجلد بیست‌و‌هشتم، مقالۀ شيعه در ۲۹۳ صفحه، با هشت بخش اصلی و ۱۴ زيربخش است که با مشاركت ۲۵ مؤلف در پنج گروه علمی و حوزه‌های موضوعی كلام و فرق، تاريخ اسلام، تاريخ اجتماعی، اسلام معاصر، شبه‌قاره و شرق آسيا، تدوین شده‌‏ است. برخی ديگر از مقالات اين مجلد در ۱۷ حوزۀ موضوعیِ گروه‌های علمی، عبارتند از:

آسیای صغیر و بالکان: شيخ‌سعيد (قيام كردهای آناطولی بر ضد حكومت تركيه)، شيخ‌شامل (پيشوای مقاومت مسلحانۀ مسلمانان داغستان در برابر استيلای روسيۀ تزاری بر قفقاز)، شيخ منصور اُشُرمه (نخستين رهبر مقاومت كوه‌نشينان قفقاز در برابر روسيۀ تزاری)؛ ادبیات و زبانها: شهرآشوب (در ادبيات فارسی، تركی، اردو)، محمدحسين شهريار (شاعر معاصر ايرانی: شعر فارسی و تركی؛ تأثيرش در كشورهای تركی‌زبان آذربايجان و تركيه)، شهيد بلخی (شاعر و حكيم دورۀ سامانيان)، سيدجعفر شهيدی (اديب و تاريخ‌دان معاصر)، شيركو بی‌كس (شاعر كردی‌زبان معاصر)، شيروخورشيد (نقشی با كاربردهای مختلف در ايران)؛ ادبیات و زبان عربی: لويس شيخو (پژوهشگر معاصر و سردبير و بنيادگذار مجلۀ المشرق)؛ اسلام معاصر: شهرداری (شامل شش بخش فرعی در بررسی نهاد مديريت شهر در ايران، آسيای مركزی و قفقاز، كشورهای عرب‌زبان، افريقای مسلمان غيرعرب، شبه‌قاره و جنوب شرق آسيا)، شهربانی (نهاد برقراری نظم و امنيت در شهرهای ايران، از دورۀ قاجار تا ۱۳۷۰ش)؛ تاریخ: عليرضا شاپور شهبازی (باستان‌شناس معاصر، متخصص دوره‌های هخامنشی و اشكانی و ساسانی)، شيبانی (خاندان: خانواده‌ای ديوانی، مشوق علم و ادب در كاشان در سده‌های ۱۲ تا ۱۴؛ با معرفی ۱۳ بزرگ اين خاندان)، شيبانيان (خاندان حكومتگر ازبك، حاكم بر ماوراءالنهر در سده‌های ۱۰ و ۱۱)، شَيبَك‌خان (بنيان‌گذار سلسلۀ شيبانيان و خانات بخارا)، شيخ‌احمد روحی (نويسندۀ بابی، مبارز با استبداد عصر ناصری)؛ تاریخ اسلام: شهربانو (دختر يزدگرد ساسانی، همسر امام‌حسين و مادر حضرت سجاد عليهماالسلام؛ نوشتۀ استاد احمد مهدوی دامغانی)، بنی‌شيبان (از قبايل بزرگ عدنانی حجاز)؛ تاریخ اجتماعی: شيخ (عنوان بزرگان و رؤسای اقوام و قبايل و گروه‌های حرفه‌ای)، شيخ‌الاسلام (عنوان احترام‌آميز علما و فقهای طراز اول در ايران و عثمانی)، شيربها، شيرينی (دسته‌ای از خوراكی‌ها، از منظر كاربرد در زندگی روزانۀ مسلمانان)؛ تاریخ علم: شهمردان رازی (منجم و طبيعی‌دان سدۀ پنجم)، شير (۱/ جانوری از تيرۀ گربه‌سانان: واژگان، تاريخ جانورشناختی، باورهای اجتماعی، زيستگاه‌ها، ادبيات و امثال؛ ۲/ مايعی مغذی با خواص دارويی)، قطب‌الدين شيرازی (زندگی، آثار نجومی و پزشكی و رياضی)، شيشه (مادۀ جامد ديرگداز و فاقد ساختار بلورين، از منظر حكما و دانشمندان اسلامی)؛ جغرافیا: شهداد (محوطۀ باستانی، شهر و بخشی در كرمان)، شهر/ شهرسازی (در سه بخشِ واژه‌شناسی و مفهوم، دورۀ باستان: شهرهای نخستين، ساخت و بافت كالبدی، دورۀ اسلامی: مباحث نظری، سير تاريخی در هشت زيربخش)، شهركرد، شيراز (وجه تسميه، پيشينه در هشت زيربخش، دورۀ جديد، گويش، معماری، حوزۀ فلسفی، مكتب هنری: سنت كهن نسخه‌پردازی و كتاب‌آرايی)؛ شبه‌قاره هند و جنوب شرق آسیا: شی‌آن (شهری كهن در مركز چين، با مدخل فرعی: مسجد هواجوئه، از بزرگ‌ترين و مهم‌ترين مساجد سدۀ هفتم در شی‌آن)، شيائوجينگ (شيائوارجين: نوعی رسم‌الخط و نظام نوشتاری ابداعی مسلمانان چين)، شی‌دائوتانگ (از فرقه‌ها يا طايفه‌های اسلامی در چين معاصر)، حافظ‌محمودخان شيرانی (پژوهشگر و منتقد و اديب هندی معاصر)؛ عرفان: شيخ صنعان (قهرمان معروف‌ترين حكايت منطق‌الطير عطار)؛ فقه و حقوق: شهادت (۲: از ادلۀ اثبات دعوا)، شهرت (اصطلاحی دارای اقسام سه‌گانۀ فتوايی و عملی و روايی)، خاندان شهرزوری (از خانواده‌های متنفذ شافعی‌مذهب، بسياری از آنان، عهده‌دار مناصب قضايی در سده‌های ۵ و ۶)، خاندان شهرستانی (از خانواده‌های علمی شيعی در ايران و عراق)، شهروندی (اصطلاح‌شناسی، پيشينه، در متون و منابع اسلامی، در جهان اسلام و به‌ويژه در ايران)، شهيد اول (فقيه صاحب‌مكتب قرن هشتم)، شهيد ثانی (فقيه مشهور و تأثيرگذار قرن دهم)، شيخ‌العراقين (عالم متنفّذ در دورۀ صدارت اميركبير، سدۀ ۱۳)، خاندان شيرازی‌ (از سادات حسينی، خانوادۀ علمی شيعی، از سدۀ ۱۳ به بعد)، شيرازی (ميرزا محمدتقی: ميرزای دوم يا ميرزای كوچك، از مراجع تقليد و استادان حوزۀ علميۀ سامرّا)؛ فلسفه: شمس‌الدين محمدبن محمود شهرزوری (فيلسوف اشراقی سدۀ ۷)؛ قرآن و حدیث: شيطان (بررسی از منظر: واژه، قرآن، حديث، فلسفه و اخلاق، زبان و ادبيات فارسی، كاربردها و تلقی‌ها در دورۀ معاصر)؛ کلام و فرق: شیء و شيئيت (اصطلاحی در كلام و فلسفه و الهيات، از منظر واژه و مفهوم)، شيخيه (گروهی از شيعيان امامی، پيرو شيخ احمد احسايی)؛ مطالعات غرب جهان اسلام: شيرازی‌ها (خاندان حاكم بر كيلوا و سواحل شرق افريقا)؛ هنر و معماری: شهرسوخته (بزرگ‌ترين محوطۀ پيش از تاريخ شرق ايران و از مهم‌ترين مراكز تمدن)، شهرفرنگ (دستگاه خيابانیِ نمايش تصوير در اواخر دورۀ قاجار)، جليل شهناز (نوازندۀ تار و بداهه‌پرداز موسيقی ايرانی معاصر)، علی‌اكبر شهنازی (نوازندۀ تار و از راويان معاصر رديف موسيقی كلاسيك ايران)، سهراب شهيد ثالث (كارگردان و فيلمنامه‌نويس نوگرای ايران)، شيخ‌لطف‌الله (مسجدی از مشهورترين آثار معماری ايران، از سدۀ ۱۱ تا كنون)، باقر شيرازی (سيدباقر آيت‌الله‌زاده شيرازی، مورخ معماری و مرمتگر ايرانی معاصر، از مؤسسان سازمان ميراث فرهنگی ايران)، شيشه‌گری (هنر ساخت و شكل‌دهی و تزيين ظروف و ملزومات شيشه‌ای: در ايران و جهان اسلام).

آثار منتشرشده در بنیاد دايرة‌المعارف اسلامی تا‌ کنون، شاملِ: ۲۸ جلد دانشنامۀ جهان اسلام (۱۳۷۵-۱۳۹۹)، ۳۱ عنوان کتاب مستقل از مقالات دانشنامه يا مرتبط به مقالات بلند آن به زبان‌های فارسی و عربی (۱۳۶۵-۱۳۸۱)، ۴۹ عنوان كتاب برآمده از مقالات (در قالب «مجموعۀ كتابخانۀ جهان اسلام»، مشترك با انتشارات كتاب مرجع)، ۱۱ جلد ترجمۀ دانشنامۀ جهان اسلام به زبان عربی (دائرة معارف العالم الاسلامی/ ۲۰۰۹-۲۰۱۸)، و ۲۲ عنوان کتاب مبتنی بر ترجمۀ بعضی مقالات منتخب به زبان انگلیسی (EWI Press; ۲۰۱۲) است.

تصاویر