حذیفه بن قتاده

معرف

ملقب به سدیدالدین، عارف قرن دوم و سوم

متن

حُذَیفة بن قَتاده، ملقب به سدیدالدین، عارف قرن دوم و سوم. از تاریخ ولادت او اطلاعی در دست نیست. وی اهل مرعش، شهری از توابع شام، بوده است (رجوع کنید به انصاری، ص ۷۲).حذیفه پس از فراغت از تحصیل علوم دینی، به خدمت ابراهیمبن ادهم* (متوفی ۱۶۱) رهنمون شد و مراتب سلوک را در شش ماه طی کرد و از جانب او خرقه پوشید. وی از خواص ابراهیم ادهم شد و در سفر و حضر ملازم او بود (میرخورد، ص ۴۸؛ چشتیعثمانی، ص ۴۷ـ۴۹). امینالدین هبیره بصری (متوفی ۲۸۷)، مؤسس سلسله هبیریه، از حذیفه خرقه دریافت کرد (میرخورد، ص ۴۹؛ چشتیعثمانی، ص ۵۰).سلسله چشتیه* به واسطه او به ابراهیم ادهم و در نهایت به امام محمدباقر علیهالسلام میرسد (رجوع کنید به ابنکربلائی، ج ۲، ص ۷۳). حذیفه با سفیان ثوری (متوفی ۱۶۱) و یوسف اسباط (متوفی ۱۹۶) مصاحبت داشته (ابونعیم اصفهانی، ج ۸، ص ۲۶۷؛ انصاری، همانجا؛ ابنجوزی، ج ۴، ص ۲۶۹ـ۲۷۰) و به گزارش چشتیعثمانی (ص ۴۸)، او فضیل عیاض (متوفی ۱۸۷) و بایزید بسطامی (متوفی ۲۶۱) را نیز دیده است.حذیفه بر لقمه حلال بسیار تأکید داشت و به اخلاص در عمل، تکریم فقیران، تحریم اصحاب دنیا، روزهداریهای طولانی و گوشهگیری از خلق معروف بود (ابنجوزی، همانجا؛ چشتی عثمانی، ص ۴۷ـ۴۹) و ظاهراً ازدواج نیز نکرد (رجوع کنید به چشتی عثمانی، ص ۴۹). او در تأکید بر خانهنشینی گفته چه خوب است که خلق حتی برای فرایض از خانه بیرون نروند (رجوع کنید به ابنجوزی، ج ۴، ص ۲۷۰؛ شعرانی، ج ۱، ص ۶۲).ابنجوزی (همانجا) و چشتیعثمانی (همانجا) کراماتی به او نسبت دادهاند. تاریخ وفات او، را به اختلاف، سال ۲۰۷ (انصاری؛ ابنجوزی، همانجاها)، ۱۹۲ (مُناوی، ج ۱، قسم ۱، ص ۲۶۶) و ۲۷۶ (رجوع کنید به غلامسرور لاهوری، ج ۱، ص ۲۳۷) دانستهاند. اثری به او منسوب نیست (قس چشتیعثمانی، ص ۴۷، که او را صاحب تصانیفی در سلوک پنداشته است، بیآنکه نام آنها را ذکر کند). بیشترین جملات منسوب به حذیفه را ابونعیم اصفهانی (ج ۸، ص ۲۶۸ـ۲۷۱) نقل کرده است.

منابع : ابنجوزی، صفةالصفوة، چاپ محمود فاخوری و محمد رواس قلعهجی، بیروت ۱۳۹۹/ ۱۹۷۹؛ ابنکربلائی، روضاتالجنان و جناتالجنان، چاپ جعفر سلطانالقرائی، تهران ۱۳۴۴ـ۱۳۴۹ش؛ ابونعیم اصفهانی، حلیةالاولیاء و طبقات الأصفیاء، چاپ محمدامین خانجی، بیروت ۱۳۸۷/۱۹۶۷؛ عبداللّهبن محمد انصاری، طبقات الصوفیه، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۶۲ش؛ هدیهبن عبدالرحیم چشتیعثمانی، خواجگان چشت = سِیرُ الاقطاب : مجموعه زندگینامههای مشایخ چشتیه، چاپ محمدسرور مولائی، تهران ۱۳۸۶ش؛ عبدالوهاببن احمد شعرانی، الطبقات الکبری، بیروت ۱۴۰۸/۱۹۸۸؛ غلام سرور لاهوری، خزینة الاصفیا، کانپور ۱۳۳۲/ ۱۹۱۴؛ محمد عبدالرووفبن تاجالعارفین مُناوی، طبقات الصوفیة : الکواکب الدُّرّیة فی تراجم السادة الصوفیة، چاپ محمد ادیب جادر، بیروت ۱۹۹۹؛ محمدبن مبارک میرخورد، سیرالاولیاء در احوال و ملفوظات مشایخ چشت، لاهور ۱۳۵۷ش.

نظر شما
مولفان
حسین خندق آبادی ,
گروه
رده موضوعی
جلد 12
تاریخ 93
وضعیت چاپ
  • چاپ شده