رمبائو

معرف

ناحيه‌اى ادارى در جنوب ايالت نِگرى سِمبيلان * در مالزى.
متن

رِمبائو[۱] (يا رمباو)، ناحيه‌اى ادارى در جنوب ايالت نِگرى سِمبيلان[۲] * در مالزى. مساحت اين ناحيه حدود ۶۲۰۰ كيلومترمربع و جمعيت آن در حدود ۰۰۰،۳۸ تن است و در همسايگى نواحى ديگرى مانند تامپين[۳] ، سرمبان[۴] ، كوالاپيلاه[۵] ، نانينگ[۶] و پورت ديكسون[۷] واقع شده‌است (>دايرة‌المعارف مالزى<[۸] ، ذيل مادّه؛ پلتز[۹] ، ۱۹۸۱، ص ۱). اين منطقه در گذشته ايالتى خودمختار و مستقل بوده و حاكمان آن مسلمان بوده‌اند و از اين حيث كه ناحيه‌اى سنّتى به‌شمار مى‌رود، در مطالعات اسلامى حائز اهميت است (>دايرة‌المعارف مالزى<، همانجا؛ د.اسلام، چاپ دوم، ذيل مادّه؛ پلتز، همانجا). رمبائو به دو بخش شمالى و جنوبى تقسيم شده‌است. قسمت شمالى دارات رمبائو[۱۰] و قسمتِ جنوبى باروه رمبائو[۱۱]نام دارد. رمبائو سرزمين مسطحى است كه دو رودخانه رمبائو[۱۲]و پداس[۱۳] آن را احاطه كرده‌اند. برنج محصول مهم كشاورزى اين منطقه به‌شمار مى‌رود و بيشتر جمعيت رمبائو كشاورزان و كارگران مالايى‌اند كه در زمينهاى كشت برنج به فعاليت مشغول‌اند (>دايرة‌المعارف مالزى<، همانجا). براساس مطالعات تاريخى و روايات شفاهى، ساكنان اوليه رمبائو باغبانانِ مالايى بودند. بنابه گزارش منابع، در حدود ۹۰۶ و شايد پيشتر از آن، مسلمانانِ شافعى‌مذهبِ اندونزيايى از مينانگ‌كابائو[۱۴] * (واقع در سوماترا[۱۵] )، از ميان تنگه‌هاى مالاكا عبور و به اين منطقه مهاجرت كردند (براى نمونه ← پلتز، ۱۹۸۱، ص ۴ـ۵؛ همو، ۱۹۹۲، ص ۱۵ـ۱۶؛ قس پار[۱۶] و مكرِى[۱۷] ، ص ۲، كه فقط بخشى از ساكنان اين منطقه را از منطقه مينانگ‌كابائو دانسته‌است). با ازدواج دختران قبايل بومى با مهاجران مسلمان مينانگ‌كابائويى، ميان اين دو گروه پيوند برقرار شد (پار و مكرى، ص ۳؛ پلتز، ۱۹۸۱، ص ۴). امروزه بخش درخورتوجهى از جمعيت رمبائو و ديگر نواحى نِگرى سمبيلان از نژاد مينانگ‌كابائويى‌اند (هال[۱۸] ، ص ۳۷۸). در حدود ۱۲۰۰، نگرى سمبيلان و نواحى تابعه، از جمله رمبائو، تحت سلطه سلطان‌نشين جوهور[۱۹] درآمدند (پار و مكرى، ص ۱۲ـ۱۳؛ هال، ص ۳۷۷). در ۱۲۱۲/ ۱۷۹۵، بريتانيا با رمبائو به‌عنوان ايالتى مستقل، معاهده‌اى تجارى منعقد ساخت. در ۱۲۳۵/ ۱۸۱۹، پس از عقب‌نشينى بريتانيا از مالاكا، شركت هلند براى تأمين منافع تجارى خود در اين منطقه، با رمبائو به همكارى تجارى پرداخت؛ اما در ۱۲۴۷/ ۱۸۳۱، انگليسيها دوباره با رهبران رمبائو به‌عنوان يك حكومت خودمختار معاهده‌اى رسمى منعقد كردند (پار و مكرى، ص ۱۸ـ۱۹). ساختار قبيله‌اى رمبائو مشهور به سوكو[۲۰] * است و زيرنظر اوندانگ (قانون‌گذار) اداره مى‌شود. در سنّت بومى، اوندانگ وظيفه قانون‌گذارى و حفظ تعادل ميان آداب و رسوم بومى (عادت پِرپَتيهْ) و اسلام را برعهده دارد (د.اسلام، همانجا؛ پار و مكرى، ص ۴ـ۵؛ پلتز، ۱۹۸۱، ص ۹ـ۱۰؛ كواهارا[۲۱] ، ص ۳۲). رمبائو از اين جهت كه در چهار قرن گذشته از نظام سوكو پيروى كرده، حائز اهميت است (پلتز، ۱۹۸۱، ص ۱). با حاكم‌شدن نظام قضائى اسلامى در رمبائو، بسيارى از مسئوليتها و اختيارات اوندانگ به قضات اسلامى و نمايندگان ادارى آنها واگذار شد. به‌اين‌ترتيب، حوزه نفوذ و اختيار اوندانگ در رمبائو محدودتر شد و از نظارت بر ابعاد اجتماعى زندگى نظير متاركه و ازدواج عقب نشست (همو، ۲۰۰۲، ص ۵۲). شاخه‌اى از سازمان ملى مالاييهاى متّحد[۲۲] در رمبائو جنبشى سياسى را به‌منظور لغو قوانين مربوط به عادت پرپتيه كه به‌زعم آنها مغاير با قوانين اسلامى بود، آغاز كرد (هارپر[۲۳] ، ص ۳۳۵؛ كواهارا، ص ۲۷ـ۲۸).


منابع :


EI2, s.v. "Rembau" (by M. B. Hooker); Ensiklopedia Malaysiana,KualaLumpur:Anzagain,1996;Daniel George Edward Hall, A history of South-East Asia, London 1987; TimothyNorman Harper,Theend of empireand themaking ofMalaya,Cambridge 2001; Sueo Kuwahara, "Astudy of a matrilineal village in Negri Semilban, Malaysia", Senri ethnologicalstudies,vol.48(1998);CecilWilliamChaseParr and W. H. Mackray, "Rembau one of the nine states, its history, constitution and customs", Journal of the Royal Asiatic Society, Straits Branch, no.56 (1910); Micheal G. Peletz, Islamic modern, religious courts and cultural politics in Malaysia, Princeton, N. J. 2002; idem, A share of the harvest: kinship, property and society history among the Malays of Rembau, Berkeley, Calif. 1992; idem, Social history and evolution in the interrelationship of adat and Islam in Rembau, Negeri Sembilan, Singapore 1981.


/ فائزه رحمان /

نظر شما
مولفان
فائزه رحمان ,
گروه
شبه قاره هند و جنوب شرق آسیا ,
رده موضوعی
جلد 20
تاریخ 94
وضعیت چاپ
  • چاپ شده