دره صوف

معرف

از ولسوالی (شهرستان)های ولایت (استان) سمنگان
متن
دره‌صوف، از ولسوالی (شهرستان)های ولایت (استان) سمنگان. ولسوالی دره‌صوف که از آن به‌عنوان درة یوسف نیز نام برده شده، در شمال افغانستان و در جنوب‌غربی ولایت سمنگان* واقع است ()فرهنگ جغرافیای تاریخی و سیاسی افغانستان( ، ج 4، ص 179؛ د. ایرانیکا، ذیل مادّه). اکثر اهالی آنجا هزاره*های شیعة دوازده امامی‌اند. فارسی دری و ازبکی از زبانهای رایج آنجاست (د. ایرانیکا، همانجا؛ یزدانی، ج 1، ص288؛ دولت‌آبادی، ص 185). دره‌صوف تا پیش از 1343ش/ 1964 جزو ولایت مزارشریف بود و پس از آن به ولایت سمنگان پیوست (← دولت‌آبادی، ص 88، 91، 113ـ 114، 185) . معدن زغال‌سنگ دره‌صوف شهرت بسیار دارد؛ در 1304/ 1886، زغال‌سنگ در این منطقه کشف و استخراج آن از 1339ش/1960، آغاز شد. این معدن با داشتن 102 میلیون تن زغال‌سنگ، بزرگ‌ترین ذخیرة طبیعی افغانستان بود و موجب اهمیت اقتصادی این منطقه شد. به‌همین‌سبب در 1349ش/ 1970، شهر دره‌صوف ساخته شد (گروتس‌باخ ، ص 122؛ د. ایرانیکا، همانجا؛ دولت‌آبادی، ص 187). گروتس‌باخ بین 1350 تا 1353ش/ 1971ـ1974، دره‌صوف را تنها مرکز مسکونی و بازار عمدة سمنگان برشمرده که نام اصلی آن دره سَرکاری و نام محلی آن دره‌صوف بوده‌است (همانجا).پس از روی کار آمدن دولت کمونیستی افغانستان به ریاست نورمحمد تره‌کی* در 1357ش/1978، اهالی دره‌صوف از پیشگامان مقاومت در برابر کمونیستها بودند و در ششم حوت/ اسفند 1357، برضد کمونیستها قیام کردند. هرچند این قیام سرکوب شد، اما از دره‌صوف به شهرهای دیگر افغانستان راه یافت (← حق‌شناس، ص 390ـ391؛ موسوی ، ص 180؛ طنین، ص 253). در آن زمان حکومت محلی خودمختار در هزاره‌جات* شکل گرفت که دره‌صوف یکی از ولایتهای آن محسوب می‌شد (دولت‌آبادی، ص 117، 122).دره‌صوف همواره از مراکز مقاومت در برابر طالبان بود و در 1378ش/1999، مورد هجوم طالبان قرار گرفت و مغازه‌ها و بازارهای آنجا به آتش کشیده شد (← گوتمن ، ص 182؛ جوستوتسی ، ص 117؛ فهیم دشتی، ص 35).ولسوالی دره‌صوف براساس تقسیمات جدید به دو ولسوالی دره‌صوف بالا و دره‌صوف پایین تقسیم شده‌است. دره‌صوف بالا، در 135 کیلومتری جنوب‌غربی شهر آیبک، مرکز ولایت سمنگان، و در ارتفاع 1337 متری از سطح دریا در منطقه‌ای کوهستانی و نیمه‌کوهستانی واقع شده‌است. مساحت این ولسوالی 911،2 کیلومترمربع است و براساس سرشماری 1382ش/2003، جمعیت آن 473،52 تن گزارش شده‌است. شغل اکثر اهالی دره‌صوف بالا کشاورزی، دامداری و قالی‌بافی است. معدن مشهور زغال‌سنگ نیز در دره‌صوف بالا قرار دارد («پلان انکشافی ولسوالی: ولسوالی دره‌صوف بالا»، ص 3، 5؛ «ولسوالی دره‌صوف بالا»، 2012).دره‌صوف پایین در 117 کیلومتری غرب شهر آیبک و در ارتفاع 248،1 متری از سطح دریا واقع شده‌است. مساحت این ولسوالی 708،1 کیلومترمربع است و براساس سرشماری 1382ش/ 2003، جمعیت آن 859،55 تن گزارش شده‌است. اکثر اهالی این ولسوالی نیز به کشاورزی، دامداری و برخی از صنایع اشتغال دارند. از مهم‌ترین محصولات کشاورزی دره‌صوف پایین گندم و نخود است («پلان انکشافی ولسوالی : ولسوالی دره‌صوف پایین»، ص 3؛ «ولسوالی دره‌صوف پایین»، 2012).منابع : «پلان انکشافی ولسوالی: ولسوالی دره‌صوف بالا، ولایت سمنگان»، تهیه و ترتیب توسط شورای انکشافی ولسوالی دره‌صوف بالا، 2007، .NABDPRetrieved Sep.8, 2012, from http://www. mrrd-nabdp.org/ attachments/article/133/ Dari Sufi Bala Full DDP.Pdf;«پلان انکشافی ولسوالی: ولسوالی دره‌صوف پایین، ولایت سمنگان»، تهیه و ترتیب توسط شورای انکشافی ولسوالی دره‌صوف پایین، 2007، NABDP.Retrieved Sep.8, 2012, from http://www. mrrd-nabdp.org /attachments /article/133/ Dari Suf Payan Full DDP.Pdf;ش. ن. حق‌شناس، دسایس و جنایات روس در افغانستان: از امیردوست محمدخان تا ببرک، تهران 1363ش؛ بصیراحمد دولت‌آبادی، شناسنامه افغانستان، تهران 1382ش؛ ظاهر طنین، افغانستان در قرن بیستم: 1996ـ 1900، تهران 1384ش؛ محمد فهیم دشتی، لحظه فاجعه : روایت ترور احمدشاه مسعود، ]بی‌جا[: مردمک، 1390ش؛ اروین گروتس باخ، جغرافیای شهری در افغانستان، ترجمة محسن محسنیان، مشهد 1368ش؛ «ولسوالی دره‌صوف بالا»، مقام ولایت سمنگان جمهوری اسلامی افغانستان، 2012.Retrieved Sep.8, 2012, from http://samangan.gov.af/ fa/page/5652;«ولسوالی دره‌صوف پایین»، مقام ولایت سمنگان جمهوری اسلامی افغانستان، 2012.Retrieved Sep.8, 2012, from http://samangan.gov.af/ fa/page/5653;حسین‌علی یزدانی، پژوهشی در تاریخ هزاره‌ها،] مشهد[ 1372ش؛EIr., s.v. "Darra-ye Sūf" (by Daniel Balland); Antonio Giustozzi, Empires of mud: wars and warlords in Afghanistan, New York 2009; Roy Gutman, How we missed the story: Osama bin Laden, the Taliban, and the hijacking of Afghanistan, Washington, DC. 2008; Historical and political gazetteer of Afghanistan, ed. Ludwig W. Adamec, vol.4: Mazar-i-Sharif and North- Central Afghanistan, Graz 1979; Sayed Askar Mousavi, The Hazaras of Afghanistan: an historical, cultural, economic and political study, Richmond, Surrey 1998.
نظر شما
مولفان
محمدامین زواری ,
گروه
رده موضوعی
جلد 17
تاریخ 93
وضعیت چاپ
  • چاپ شده