زیتون ۳

معرف

شهر بندرى كهن در جنوب‌شرقى چين، از نخستين شهرهاى محل اقامت مسلمانان در آن سرزمين و نيز مركز تجارت دريايى چين با جنوب و غرب آسيا در قرون ششم تا هشتم/ دوازدهم ـ چهاردهم.
متن


زيتون(۳)، شهر بندرى كهن در جنوبشرقى چين، از نخستين شهرهاى محل اقامت مسلمانان در آن سرزمين و نيز مركز تجارت دريايى چين با جنوب و غرب آسيا در قرون ششم تا هشتم/ دوازدهم ـ چهاردهم. اين بندر امروزه چوانجو[۱] نام دارد. قدمت منطقه چوانجو به چندين قرن پيش از ميلاد مىرسد. در ۲۶۰ ميلادى، در كنار رود جينجيانگ[۲] شهركى با نام دونگآن[۳] ايجاد شد كه در ۵۶۴ ميلادى، نامش به نانآن[۴] و سپس به فنگجو[۵] و فوجو و سرانجام در ۹۲/ ۷۱۱، به چوانجو تغيير يافت (>فرهنگنامه سىهاى<[۶] ، ص ۱۹۹۴؛ پليو[۷] ، ج ۱، ص ۵۸۵). در ميانه قرن چهارم/ دهم، ليو سونگشيائو[۸] (متوفى ۳۵۱/ ۹۶۲)، حاكم وقت شهر چوانجو آن را بازسازى كرد و توسعه داد و در بيرون حصارهاى شهر، درختانى به نام سىتونگ[۹] كاشت (هوانگ رن[۱۰] ، ص ۱۱؛ ما جيان[۱۱] ، ص ۱۹؛ شوتنهامر[۱۲] ، ص ۱۴۵). واژه سىتونگ در اوايل حكومت سلسله سونگ[۱۳] (حك : ۳۴۹ـ۶۷۸/ ۹۶۰ـ ۱۲۷۹) براى اشاره به چوانجو، به ادبيات و متون چينى راه يافت (← لى دونگهوا[۱۴] ، ص ۴۷؛ سونگ شيان[۱۵] ، ص ۹۸؛ فوزونگ ون ، ص ۱۰_۱۲، ۱۰۴_۱۰۶).به احتمال زیاد، مسلمانان مقيم بندر چوانجو در اواسط قرن هفتم/ سيزدهم نام زيتون را، كه به واژه سىتونگ بسيار نزديك است، براى اين بندر برگزيدند (← ما جيان، ص ۲۰؛ نيز ← د.اسلام، چاپ اول، ج ۲، ص ۸۴۲ـ ۸۴۳؛ درباره انطباق زيتون با چوانجو ← ماركوپولو[۱۶] ، ج ۲، ص ۲۳۷، پانويس ۲؛ >ختا و راه بهسوى آن<[۱۷] ، ج ۲، ص ۱۸۳، پانويس ۲؛ پليو، ج ۱، ص ۵۸۳ـ ۵۸۶). درباره زمان و چگونگى ورود مسلمانان به زيتون اطلاع چندان در دست نيست، اما براساس برخى منابع چينى در قرن اول/ هفتم، چهار تن از اصحاب پيامبر صلىاللّهعليهوآلهوسلم براى تبليغ اسلام وارد بندر چوانجو شدند (← خه چيائويوان[۱۸] ، ص۲۲؛ جانگ جونگفو[۱۹] ، ص ۱۲؛ لى شينگهوا[۲۰] ، ص۷۰). در همين سده، مناسبات تجارىِ ايرانيان و ديگر مسلمانان با چهار بندر بزرگ و مهم تجارى در سواحل شرقى چين، گوانگجو[۲۱] (خانفو*)، چوانجو، هانگجو[۲۲] (خَنسا*) و يانگجو[۲۳] ، افزايش يافت و همزمان، بسيارى از مسلمانان در قرن اول/ هفتم از راه دريا به سواحل شرقى چين وارد شدند و جمعى در بندر چوانجو اقامت گزيدند (سونگ شيان، ص۱۰۰؛ لى دونگهوا، ص ۵۶؛ طاهرى، ص ۸۵، ۸۸). بهعلت وقوع شورش تيان شِنگونگ[۲۴] و كشتار مردم يانگجو در ۱۴۳/ ۷۶۰ و همچنين، شورش هوانگ چائو[۲۵] و قتلعام مردم گوانگجو در ۲۶۴/ ۸۷۸، كه در برخى از منابع اسلامى نيز به آنها اشاره شدهاست (← سيرافى، ص ۵۴؛ مسعودى، ج ۱، ص ۳۰۲ـ ۳۰۳)، بسيارى از بازرگانان مسلمان ايرانى و عرب مقيم دو شهر يادشده به چوانجو عزيمت كردند. همچنين، بهدنبال رونق اقتصادى و اجتماعى در مناطق مَنزى[۲۶] (چين جنوبى) و با تأسيس اداره گمرك و «مديريت تجارت دريايى»[۲۷] در چوانجو در ۴۸۰/ ۱۰۸۷، مناسبات دريايى اين بندر گسترش يافت؛ بهگونهاىكه به مبدأ راه ابريشم دريايى[۲۸] (معروف به جاده بخور*) معروف شد (لى شينگهوا و همكاران، ص ۴۲؛ برتشنايدر[۲۹] ، ج ۱، ص ۱۸۷، پانويس ۵۲۲؛ لى دونگهوا، ص ۱۲۲). هرچند، به نظر برخى از پژوهشگران (← جانگ شينگلانگ[۳۰] ، ص ۱۴۵ـ۱۴۶؛ كووابارا جيتسوزو[۳۱] ، ص ۲۴) منظور ابنخرداذبه (ص ۶۹) از جانجو/ جانفو[۳۲] همان چوانجو است، اما ظاهرآ ابنسعيد مغربى (ص ۱۲۱) نخستين جغرافىنويس مسلمانى است كه در قرن هفتم از بندر زيتون ياد كردهاست (نيز د.اسلام، چاپ دوم، ذيل مادّه). رشيدالدين فضلاللّه همدانى (ج ۲، ص۹۱۰) هم از زيتون بهعنوان بندر كشتيها بهسوى هندوستان و همچنين مركز فوجو[۳۳] ، استان هفتم حكومت قوبيلاى قاآن*، نام برده و حاكم وقت زيتون را بهاءالدين قُندُزى معرفى كردهاست. ماركوپولو (ج ۲، ص ۲۳۴ـ۲۳۵) نيز زيتون را بندرگاه كشتيهاى عازم هند و جزو بزرگترين بندرگاههاى تجارى جهان دانستهاست. جهانگردان و مبلّغان اروپايى ديگر كه در اوايل قرن چهاردهم/ هشتم به چين رفتهاند، به بزرگى و رونق بازرگانى زيتون اشاره كردهاند (براى نمونه ← اودوريكو اهل پوردنونه[۳۴] ، ص ۹۵، ۱۲۲؛ ياكوب آنكونايى[۳۵] ، ص ۳۲، ۷۲، ۱۲۰ـ۱۲۷؛ دوسون[۳۶] ، ص ۲۳۳، ۲۳۵ـ ۲۳۷). ابوالفداء (ص ۳۶۳) از بندر زيتون و نام واقعى شهر با عنوان شنجو (چوانجو) نام بردهاست. ظاهرآ، اين كهنترين منبع اسلامى است كه به نقل از مسافران چين، نام اصلى شهر را به چينى ضبط كردهاست. ابوالفداء (ص ۳۶۴ـ۳۶۵) به موقعيت جغرافيايى زيتون در كنار رودخانه و خليجى كوچك و نيز حصار خرابشده شهر بهدست تاتارها اشاره كردهاست. ابنبطوطه در سفرنامه خود اطلاعات بسيارى درباره اوضاع زيتون در قرن هشتم، بهويژه اوضاع مسلمانان، در اختيار گذاشتهاست (← ج ۲، ص ۵۷۶، ۶۴۰، ۶۴۵). در گزارش او (ج ۲، ص ۶۴۵ـ۶۴۶)، به نام برهانالدين كازرونى (متوفى ۷۷۲/ ۱۳۷۰)، از تجار و مشايخ مقيم زيتون، اشاره شدهاست.  كد ۴ مسجد اصحاب برهانالدين در ۷۱۲/ ۱۳۱۲ وارد زيتون شد و سالها امام مسجد اصحاب[۳۷] (وو يوشيونگ[۳۸] و همكاران، ص ۲۷؛ كاوتس[۳۹] ، ص ۶۸؛ ادامه مقاله) و شيخ زاويه طريقه كازرونيه* در حومه زيتون بود (ابنبطوطه، ج ۲، ص ۶۴۶) و نذورات را براى شيخابوسحاق كازرونى* جمعآورى مىكرد. برهانالدين در ۷۵۰/ ۱۳۴۹ شيخالاسلام مسلمانان زيتون شد و با كمك مالى تاجرى مسلمان به نام جين على[۴۰] ، مسجد اصحاب را بازسازى كرد (وو يوشيونگ و همكاران؛ كاوتس، همانجاها). زيتون در دوره سلسله سونگ و بهويژه سلسله مغولى يوان[۴۱] (حك : ۶۶۹ـ۷۶۹/ ۱۲۷۱ـ۱۳۶۸) در اوج شكوفايى، و از بزرگترين بندرهاى تجارى جهان بود كه با بسيارى از مناطق دنيا مناسبات تجارى و اقتصادى داشت. اين بندر در اين دوره بيش از دويستهزار تن جمعيت داشت كه حدود نيمى از آنان خارجى و مهاجر بودند. در منابع چينى، شمار اعراب و ايرانيان پارسىزبان مقيم زيتون بيش از دههزار تن ذكر شدهاست. علاوهبر مسلمانان، عده بسيارى بودايى، هندو، مسيحى، دائويى، يهودى و مانوى نيز در بندر زيتون زندگى مىكردند (← هوانگ چيورون[۴۲] ، ص ۵۴؛ جانگ جونگفو، ص ۸؛ لى دونگهوا، ص ۶۵). پو شوگِنگ[۴۳] (← پوشو ـ كِنگ*) و فرزندان و نوادگانش كه در متون چينى به خاندان پو[۴۴] معروفاند و براى مدتى طولانى، در ايالت فوجيان و بندر زيتون صاحب قدرت بودند و مديريت گمرك و تجارت خارجى زيتون را در دست داشتند، در توسعه شهر زيتون و گسترش اسلام در آن سهم عمده داشتند (كووابارا جيتسوزو، ص ۴۳؛ چن زىچيانگ[۴۵] ، ص ۲۸۱؛ پارك[۴۶] ، ص۹۸، ۱۱۱). سيّداَجل اميرعمر طُغانشاه، از ديگر مسلمانان، مدتى در بندر زيتون داروغه بود (>دايرةالمعارف اسلامى چين<[۴۷] ، ص ۱۳۷؛ يانگ هويىيون[۴۸] ، ص ۵۱۴). در ۷۳۳/ ۱۳۳۲، به فرمان خان مغول، طُغانتيمور، قشونى زبده به نام قاپوچى[۴۹] / قاپوجى* متشكل از سههزار سرباز كه عمدتآ ايرانى و برخى شيعه بودند، براى سركوب شورش يكى از شاهزادگان و پاسدارى از مسلمانان در بندر زيتون مستقر شدند (هوانگ رن، ص ۹۴؛ نور[۵۰] ، ص ۴۹؛ ماخوفسكى، ص ۲۴۵). بااينحال، در پى بروز آشوبهايى در اواخر دوره سلسله مغول يوان و بهويژه پس از وقوع شورشى دهساله به نام واقعه سپاه* در بندر زيتون و اطراف آن، مناسبات بازرگانى چين با ساير ممالك سخت تحت تأثير قرار گرفت. در پى آن، بازرگانان ايرانى و عرب زيان بسيار ديدند و مسلمانان شهر پراكنده شدند و زيتون نيز بهتدريج جايگاه و اهميت تجارى خود را از دست داد (نور، ص۵۱؛ لى شينگهوا، ص ۸۶؛ فو زونگون، ص۳۷۴ـ ۳۷۷). هرچند در اوايل حكومت سلسله مينگ[۵۱] (حك : ۷۶۹ـ ۱۰۵۴/ ۱۳۶۸ـ۱۶۴۴)، اوضاع اقتصادى و اجتماعى زيتون اندكى بهبود يافت، اما از اواخر قرن نهم/ پانزدهم، طبق قانونِ هاىجين[۵۲] (ممنوعيت دريانوردى)[۵۳] ، تجارت خارجى و مناسبات با كشورهاى ديگر به بهانه مبارزه با دزدان دريايى ممنوع شد، درنتيجه رونق تجارى پيشين، ديگر به بندر زيتون راه نيافت (لى دونگهوا، ص ۲۲۶ـ۲۴۴؛ جانگ جونگفو، ص۲۰؛ فان كه[۵۴] ، ص ۲۴۷ـ۲۴۸). پس از واقعه سپاه و سقوط سلسله يوان، جمعى از مسلمانان زيتون به مناطق اطراف گريختند و حتى هويت اسلامى خود را مخفى كردند. خاندان شيا[۵۵] ، از نوادگان شيخبرهانالدين[۵۶] ، نخستين گروه از مسلمانان چينى بودند كه پس از آرامش اوضاع سياسى، به زيتون برگشتند و منصب موروثى امامت مسجدِ اصحاب در ميان آنان ادامه يافت (يانگ هويىيون، ص ۱۵، ۷۹۵). طبق مُفاد دو شجرهنامه معروف چينى، اغلب مسلمانان زيتون از خاندان دينگ[۵۷] و گو[۵۸] هستند كه خود را ايرانىتبار، و بهترتيب از نسل دينگ شنسى[۵۹] ، از نوادگان سيّداجل شمسالدين*، و گوزىهونگ[۶۰] ، نواده ابنقدس دَقّاقنام، مىدانند (← دينگ يانشيا[۶۱] ، ص ۹۲؛ دينگ شيانسائو[۶۲] ، ص ۴۵؛ گلادنى[۶۳] ، ۱۹۹۶، ص ۲۸۶ـ۲۸۷). در ميان مسلمانان زيتون، جمعى از سربازان و بازرگانان ايرانى و عرب شيعى با برخى از چينيان بومى ازدواج كردند و درنتيجه، خاندانهاى مسلمان لى[۶۴] و لين[۶۵] شكل گرفتند. به همين سبب، لى مخفف على دانسته شدهاست (ويد[۶۶] ، ص ۱۸۶). مطالعات و كشفيات باستانشناسى در چوانجو زمينه شناخت بيشترِ گذشته زيتون و آثار اسلامى آن را فراهم كردهاست. براثر كاوشهاى وو ونليانگ[۶۷] (متوفى ۱۳۴۷ش/ ۱۹۶۹)، كتيبهها و سنگقبرهاى بسيار از مساجد و قبرستانهاى قديم مسلمانان بهدست آمدهاست. نامهايى چون سيرافى، شيرازى، خراسانى، همدانى، قزوينى، گيلانى و گرگانى بر روى اين سنگقبرها نشاندهنده حضور چشمگير ايرانيان در زيتون است (وو ونليانگ، ص ۲۲؛ وو يوشيونگ و همكاران، ص ۳۲؛ گو جىچائو[۶۸] ، ص ۸). بيشتر سنگ قبرها و كتيبههاى يافتهشده، امروزه در موزه تاريخ ارتباطات دريايى چوانجو[۶۹] نگهدارى مىشوند (چن داشنگ[۷۰] و كالوس[۷۱] ، ص ۵۷؛ >دايرةالمعارف اسلامى چين<، ص ۴۵۳). در جريان كاوشهاى باستانشناسى در ۱۳۳۵ش/ ۱۹۶۵ نيز، سنگ قبرى به نام احمد (متوفى ۷۲۲/ ۱۳۲۲) زاده زيتون پيدا شد. اين كتيبه كهنترين سند مكتوب به فارسى است كه در آن از شهر زيتون نام برده شدهاست (وو ونليانگ، ص ۸۹؛ چن داشنگ، ص ۲۴۴؛ >دايرةالمعارف اسلامى چين<، ص۵۰، ۷۲۴). آرامگاه لينگشان[۷۲] كهنترين قبرستان اسلامى زيتون و محل دفن دو تن از اصحاب پيامبر به نامهاى وقاص[۷۳] و سعيد[۷۴] است، كه مطابق متن عربى كتيبه مقبره، مسلمانان مقيم زيتون اين آرامگاه را در ۷۲۳/ ۱۳۲۳ مرمت و بازسازى كردهاند (گلادنى، ۲۰۰۹، ص ۵۹۹؛ وو يوشيونگ و همكاران، ص ۳۷). همچنين براساس مفاد كتيبهاى، تاجرى ايرانى از اهالى سيراف* در ۵۵۷/ ۱۱۶۲ گورستانى براى دفن اموات بازرگانان و مسافران مسلمان مقيم زيتون در منطقه دونگبان[۷۵] احداث كرد، كه برخى از قديمترين مقابر مسلمانان در آنجا قرار دارند (← لين ژىچى[۷۶] ، ص ۴۹۰؛ >دايرةالمعارف اسلامى چين<، ص ۴۵۲ـ۴۵۳؛ يانگ هويىيون، ص ۷۹۶). مسلمانان هفت مسجد در زيتون بنا كردند. مسجد اصحاب (مشهور به نامهاى چينى شنگيوسى[۷۷] ، چينگجينگسى[۷۸] و چىلينسى[۷۹] )، تنها مسجد باقيمانده در زيتون و يكى از چهار مسجد كهن چين است. براساس كتيبه چينىِ «چينگجينگسىجى»[۸۰] ، مسجد اصحاب در ۴۰۰/ ۱۰۰۹ بنا شد و در ۷۱۰/ ۱۳۱۱، به همت تاجرى ايرانى از اهالى شيراز به نام احمدبن محمد قدسى بازسازى گرديد. اين مسجد تا دوره معاصر هفت بار ديگر مرمت و بازسازى شدهاست (← چنداشنگ و كالوس، ص۶۰ـ۹۱؛ وانگ ليانمائو[۸۱] ، ص ۶۸؛ هو جنخُوا[۸۲] ، ص ۳۴۳). از ميان بزرگان و شخصيتهاى مهم زيتون مىتوان به لين ژىچى (متوفى ۵۷۱/ ۱۱۷۶)، مدير گمرك و تجارت خارجى زيتون؛ سيفالدين و اميرالدين، سرداران ايرانى شيعى؛ شيا چى[۸۳] ، شيخالاسلام زيتون؛ لى جى[۸۴] (متوفى ۱۰۱۰/ ۱۶۰۲) و دينگ يانشيا (متوفى ۱۰۰۶/ ۱۵۹۷)، از نوادگان سيّداَجل شمسالدين، اشاره كرد (جوانگ يانچنگ[۸۵] ، ص ۴۵۶؛ >دايرةالمعارف اسلامى چين<، ص ۱۳۳، ۱۸۵؛ >فرهنگنامه سىهاى<، ص ۱۴۲۳، ۲۱۸۶). چوانجو امروزه در استان فوجيان[۸۶] بر ساحل درياى چين* جنوبى و مقابل جزيره تايوان[۸۷] قرار دارد (>اطلس جامع جهان تايمز<[۸۸] ، نقشه ۲۷). براساس آمار ۱۳۹۴ش/ ۲۰۱۵، جمعيت شهرستان چوانجو ۰۰۰، ۵۱۰،۸ تن بودهاست كه از اين ميان، حدود ۰۰۰،۶۳ تن مسلمان و اغلب از قوم هويى[۸۹] * بودهاند. مسلمانان در شهرهاى چوانجو، جينجيانگ و هويىآن[۹۰] و شهركهاى چنداى[۹۱] ، باىچى[۹۲] و بيست روستا در حومه آنها پراكندهاند. مسلمانان چوانجو حنفىمذهب، و اغلب پيرو طايفه قديم*اند (اداره آمار چوانجو[۹۳] ، ۲۰۱۶؛ هو جنخوا، ص ۳۴۱؛ يانگ هويىيون، ص ۷۹۶). اغلب مسلمانان چوانجو خود را از تبار ايرانيان و عربها مىدانند و در چند دهه اخير، براى اثبات هويت اسلامى و وابستگى خود به قوم هويى كوشيدهاند (هوانگ تيانجو[۹۴] و ليائو يوانچوان[۹۵] ، ص ۷۷؛ گلادنى، ۱۹۹۶، ص ۲۶۲؛ لى شينگهوا، ص ۹۳). بندر زيتون بهعلت تنوع و كثرت اقوام و اديان و معابد گوناگون، در اواخر قرن چهاردهم/ بيستم به موزه اديان جهان[۹۶] ملقب شد (وانگ جيه[۹۷] ، ص ۶۸ـ۶۹).



منابع: ابنبطوطه، رحلة ابنبطوطة، چاپ محمد عبدالمنعم عريان، بيروت ۱۴۰۷/۱۹۸۷؛ ابنخرداذبه؛ ابنسعيد مغربى، كتاب الجغرافيا، چاپ اسماعيل عربى، بيروت ۱۹۷۰؛ اسماعيلبن على ابوالفداء، كتاب تقويمالبلدان، چاپ رنو و سلان، پاريس ۱۸۴۰؛ رشيدالدين فضلاللّه همدانى؛ سليمانتاجر سيرافى، رحلةالسيرافى، ]تتميم حسنبن يزيد سيرافى[، چاپ عبداللّه حبشى، ابوظبى ۱۹۹۹؛ محمود طاهرى، سفرهاى دريايى مسلمين در اقيانوس هند، مشهد ۱۳۸۰ش؛ ياتسيك ماخوفسكى، تاريخ القرصنة فى العالم، ترجمة انور محمد ابراهيم، قاهره ۲۰۰۸؛ مسعودى، مروج (پاريس)؛



E. Bretschneider, Mediaeval researches from eastern A siatic sources: fragments towards the knowledge of the geography and history of central and western A sia from the ۱۳th to the ۱۷th century, London ۱۹۳۷, repr. ۱۹۶۷; Cathay and the way thither: being a collection of medieval notices of China, tr. and ed. Henry Yule, new edition, revised by HenryCordier,Taipei:Chéng- Wen,۱۹۶۶;Chen Dasheng, Quanzhou Yisilanjiao shike (in Chineseکتیبه های اسلامی در چوان جو), Quanzhou ۱۹۸۴; Chen Dasheng and Ludvik Kalus, Corpus d’inscriptions arabes et persanes en Chine, vol.۱, Paris ۱۹۹۱; Chen Ziqiang, "Pu Shougeng shiliao kaoban" (in Chinese; (بررسی مدارک تتاریخی مربوط به پوشوگنگ , in Quanzhou Yisilanjiao yanjiu lunwenxuan (گلچین مقالات پژوهشی اسلام در چوان جو, Quanzhou: Fujian People’s Publishing Society, ۱۹۸۳; Cíh§ai (in Chinese; (فرهنگ نامۀ سی های , Shanghai: Shanghai Cishu Chubanshe, ۱۹۹۰; Christopher Dawson, The Mongol mission: narratives and letters of the Franciscan missionaries in Mongolia and China in the thirteenth and fourteenth centuries, London ۱۹۵۵; Ding Xiancao, "Chendai: guoqu yu xianzai" (in Chinese; چن دای: گذشته و حال), in Chendai Huizushi yanjiu پژوهشی دربارۀ تاریخ قوم مسلمانان هویی در چن دای, ed. Chen Guoqiang, Beijing: China Academy of Social Science Press, ۱۹۹۰; Ding Yanxia, "Ganji jiuwen" (in Chinese; اخبار کهن از گذشته ها, in Chenjian Yangouli Dingshi zupu (شجره نامۀ خاندان دینگ از دهکدۀ یان گولی در چن جیانگ , ed. Ding Henian, Quanzhou: [n.p.], ۱۸۸۵; EI۱, s.v. "China" (by Martin Hartmann); EI۲, s.v. "Zayt¦un" (by C. E. Bosworth); Fan Ke, "Maritime Muslims and Hui identity: a South Fujian case", in Islam in China: key papers, ed. Michael Dillon, vol.۱, Folkestone, Engl.: Global Oriental, ۲۰۰۹; Fu Zongwen, Cangsang Citong (in Chinese: (فراز و فرود های سی تونگ/زیتون , Taipei ۲۰۱۵; Dru C. Gladney, Muslim Chinese: ethnic nationalism in the People’s Republic, Cambridge ۱۹۹۶; idem, "Muslimtombs and ethnic folklore: charters for Hui identity", in Islam in China, ibid, vol.۲, ۲۰۰۹; Guo Zhichao, "Quanzhou zongjiao shike de licheng yu chuangxin" (in Chinese; (پیشینه و نوآوریها در کتاب کتیبه های دینی چوان جو, Journal of Quanzhou Normal University, vol. ۳۰, no. ۳ (May ۲۰۱۲); He Qiaoyuan, Minshu (in Chinese; تاریخ فوجیان , Fujian ۱۶۲۹; Hu Zhenhua, Zhongguo Huizu (in Chinese; (قوم هویی در چین, Yinch’uan ۱۹۹۳; Huang Qiurun, "Yisilanjiao cong haishang donglai Quanzhou chuanbohou de shengshuai" (in Chinese; (ترقی و زوال اسلام پس از ورود آن به چوان جو از راه دریا , in Zhongguo Yisilanjiao yanjiu wenji (مجموعه مقالات پژوهشی دربارۀ اسلام در چین, Yinch’uan: Ningxia Renmin Chubanshe, ۱۹۸۸; Huang Ren, Quanzhou fuzhi (in Chinese; (سالنامۀ چوان جو, Quanzhou ۱۷۶۳; Huang Tianzhu and Liao Yuanquan, "Mantan Quanzhou diqu Alabo Musilin de houyi ji qi yiji" (in Chinese; (گفتاری دربارۀ فرزندان وبازماندگان اعراب مسلمان در منطقۀ چوان جو و میراث آنها in Quanzhou Yisilanjiao yanjiu lunwenxuan, ibid; Jacob d’Ancona, The city of light, tr. and ed. David Selbourne, New York ۲۰۰۳; Ralph Kauz, "AK¦azaru¦ n¦ â network?", in A spects of the Maritime Silk Road: from the Persian Gulf to the East China Sea, ed. Ralph Kauz, Wiesbaden: Harrassowitz, ۲۰۱۰; Kuwabara Jitsuzo¦ , Pu Shougeng kao (in Chinese; (پژوهشی درباره پوشوگنگ, Beijing ۲۰۰۹; Li Donghua, Quanzhou yu woguo Zhonggu de haishang jiaotong (in Chinese; (ارتباطات دریایی چوان جو و چین در قرون وسطا, Taipei ۱۹۸۶; Li Xinghua, "Quanzhou Yisilanjiao yanjiu" (in Chinese; (پژوهشی دربارۀ اسلام در چوان جو , Huizu yanjiu (مطالعات قوم هویی, no. ۲-۳ (۲۰۱۰); Li Xinghua, et al., Zhongguo Yisilanjiao shi (in Chinese; (تاریخ اسلام در چین , Beijing ۱۹۹۸; Lin Zhiqi, "Zhuozhai wenji" (in Chinese; (منتخب آثار جوجای, in Siku quanshu (مجموعۀ کامل چهار گنجینۀ ادبی), Beijing: [n.p.], ۱۹۷۵; Ma Jian, "Jitun, Ganlan, Citong yu Quanzhou cheng" (in Chinese; (عبارت جی تون ، میوۀ زیتون ، سی تونگ ، و شهر چوان جو, in Quanzhou Yisilanjiao yanjiu lunwenxuan, ibid; Marco Polo, The book of Ser Marco Polo the Venetian concerning the kingdoms and marvels of the East, translated and edited, with notes by Henry Yule, London ۱۸۷۱, ۳rd. ed. by Henry Cordier, London ۱۹۰۳ (۱۹۲۹)- ۱۹۲۰, repr. ۱۹۷۵; Nuer, "Yisibaxi" (in Chinese; (اسپاه/سپاه , in Quanzhou Yisilanjiao yanjiu lunwenxuan, ibid; Odorico da Pordenone, The travels of Friar Odoric, tr. Henry Yule,GrandRapids, Mich. ۲۰۰۲; Hyunhee Park, Mapping the Chinese and Islamic worlds: cross-cultural exchange in pre-modern A sia, Cambridge ۲۰۱۲; Paul Pelliot, Notes on Marco Polo, vol.۱, Paris ۱۹۵۹; Quanzhou Tongjiju (in Chinese; (ادارۀ آمار چوان جو, ۲۰۱۶. Retrieved Oct. ۲۹, ۲۰۱۶, from www.qztj.gov. cn/ outweb/news.asp? classid=۱۱۴; Angela Schottenhammer, "Transfer of Xiangyao from Iran and Arabia to China-a reinvestigation of entries in the Youyang zazu (۸۶۳)", in A spects of the Maritime Silk Road, ibid; Song Xian, "Musilin de haiyang maoyi yu Zhongguo gudai de hanghai wenhua" (in Chinese; (تجارت دریایی مسلمانان و فرهنگ دریانوردی چین باستان, in Haishang jiaotong yu Yisilan wenhua lunwenxuan (گلچین مقالات ارتباطات دریایی و فرهنگ اسلامی ), Fujian: Quanzhou Maritime Museum, ۲۰۰۹; The Times comprehensive atlas of the world, London: Times Books, ۲۰۱۴; Geoff Wade, "The Li and Pu surnames in east Asia-Middle East Maritime Silk Road interactions during the ۱۰th-۱۲th centuries", in A spects of the Maritime Silk Road, ibid; Wang Jie, Cities in China, tr. Andrea Lee, Beijing ۲۰۰۷; Wang Lianmao, "Quanzhou yu Yilang-xunzhao Citong de Bosiren yu wenhua" (in Chinese; (چوان جو و ایران _ در جستجوی ایرانیان و فرهنگ پارسی در زیتون, Haijiaoshi yanjiu (مطالعات تاریخ ارتباطات دریایی, no.۱ (۲۰۰۹); Wu Wenliang, Quanzhou zongjiao shike (in Chinese; (کتیبه های دینی چوان جو, Beijing ۲۰۰۵; Wu Youxiong, Wang Yaodong,andHuangQiuren,"FujianQuanzhou Qingjingsi Faxian yi bi Yisilanjiaobei" (in Chinese; (کتیبۀ اسلامی کشف شده در مسجد چینگ جینگ سی در چوان جو در فوجیان, Kaogu (باستان شناسی) ,no.۶(۱۹۸۶); Yang Huiyun, Zhongguo Huizu dacidian (in Chinese; (فرهنگ بزرگ قوم هویی چین , Shanghai ۱۹۹۳; Zhang Xinglang, "Gudai Zhongguo yu Alabo zhi jiaotong" (in Chinese; (مناسبات چین باستان با اعراب, in Zhongxi jiaotong shiliao Huibian (مجموعۀ اسناد تاریخی مناسبات چین و غرب, vol.۲, Beijing: Zhonghua Shuju, ۱۹۷۸; Zhang Zhongfu, "Cong ‘Fanke’ dao ‘Huizu’: Quanzhou diqu Musilin zuquan yishi bianqian de lishi xingcha" (in Chinese; (از مهمانان خارجی ا قوم هویی : کاوشی تاریخی دربارۀ تغییر آگاهی و درک قومیتی مسلمانان منطقۀ چوان جو Guojia yu yuanzhumin (کشور و صاحبان اصلی, (Nov. ۲۰۰۵); Zhongguo Yisilan baike quanshu (in Chinese; (دایرة المعارف اسلامی چین, Chengdu, China: Sichuan Lexicographical Publishing House, ۱۹۹۶; Zhuang Yancheng, Quanzhou lishi renwuzhuan (in Chinese: (شخصیت های تاریخی چوان جو , Quanzhou ۱۹۹۱



 / رضا مرادزاده /



۱. Quánzh¦ou ۲. Jinjiang ۳. Dongan ۴. Nanan ۵. Fengzhou ۶. C¨ ih§ai ۷. Pelliot ۸. Liu Congxiao ۹. Cìtóng ۱۰. Huang Ren ۱۱. Ma Jian ۱۲. Schottenhammer ۱۳. Song ۱۴. Li Donghua ۱۵. Song Xian ۱۶. Fu Zongwen ۱۷. Marco Polo ۱۸. Cathay and the way thither ۱۹. He Qiaoyuan ۲۰. Zhang Zhongfu ۲۱. Li Xinghua ۲۲. Guangzhou ۲۳. Hangzhou ۲۴. Yangzhou ۲۵. Tian Shengong ۲۶. Huang Chao ۲۷. Manzi ۲۸. Shibosi ۲۹. The Maritime Silk Road ۳۰. Bretschneider ۳۱. Zhang Xinglang ۳۲. Kuwabara Jitsuzo¦ ۳۳. Khanju/Djanfou ۳۴. Fuzhou ۳۵. Odorico da Pordenone ۳۶. Jacob d’Ancona ۳۷. Dawson ۳۸. Aisuhabusi ۳۹. Wu Youxiong ۴۰. Kauz ۴۱. Jinali ۴۲. Yuan ۴۳. Huang Qiurun ۴۴. Pu Shougeng ۴۵. Pu ۴۶. Chen Ziqiang ۴۷. Park ۴۸. ZhongguoYisilan baikequanshu ۴۹. Yang Huiyun ۵۰. Hebichi ۵۱. Nuer ۵۲. Ming ۵۳. Haijin ۵۴. sea ban ۵۵. Fan Ke ۵۶. Xia 57. Xiabuluhanding ۵8. Ding 59. Guo ۶0. Ding Shensi ۶1. Guo Zihong ۶2. Ding Yanxia ۶3. Ding Xiancao ۶4. Gladney ۶5. Li ۶6. Lin ۶7. Wade ۶8. Wu Wenliang 69. Guo Zhichao ۷0. Quanzhou Haiwai Jiaotong shi Bowuguan (Quanzhou Maritime Museum) ۷1. Chen Dasheng ۷2. Kalus ۷3. Lingshan ۷4. Wogaoshi ۷5. Shayechu ۷6. Dongban ۷7. Lin Zhiqi ۷8. Shengyousi 79. Qingjingsi ۸0. Qilinsi ۸1. Qingjingsiji ۸2. Wang Lianmao ۸3. Hu Zhenhua ۸4 . Xia Chi ۸5. Li Zhi ۸6. Zhuang Yancheng 87. Fujian 88. Taiwan 89. The Times comprehensive atlas of the world ۹0. Hui  . Huian ۹1. Chendai ۹2. Baiqi ۹3. Quanzhou Tongjiju ۹4. Huang Tianzhu ۹5. Liao Yuanquan ۹6. World Museum of Religions 97. Wang Jie


نظر شما
مولفان
رضا مراد زاده ,
گروه
شبه قاره هند و جنوب شرق آسیا ,
رده موضوعی
جلد 22
تاریخ 96
وضعیت چاپ
  • چاپ شده