باب (۳)

معرف

عنوان‌ برخی‌ از مشایخ‌ صوفیان‌ آسیای‌ مرکزی‌.
متن

باب ‌(۳)، عنوان‌ برخی‌ از مشایخ‌ صوفیان‌ آسیای‌ مرکزی‌. این‌ کلمه‌ ظاهراً تلفظ‌ محلّی‌ «بابا *»ست‌ که‌ عنوان‌ شایعتری‌ برای‌ پیران‌ صوفیه‌ بوده‌ است‌. هجویری‌ (ص‌ ۳۰۱) در ضمن‌ ذکر یکی‌ از پیران‌ فرغانه‌ به‌ نام‌ باب‌ عم‌ (در نسخه‌ بدل‌: عمرو)، که‌ به‌ احتمال‌ قوی‌ همان‌ باب‌ فرغانی‌ مذکور در طبقات‌ الصوفیه‌ است‌، می‌گوید: «و همۀ درویشان‌ آن‌ دیار و مشایخ‌ بزرگ‌ را باب‌ خوانند». حکایاتی‌ نیز که‌ خواجه‌ عبدالله انصاری‌ (ص‌ ۵۰۲) از باب‌ فرغانی‌ نقل‌ کرده‌ است‌ مبنی‌ بر اینکه‌ به‌ نزدش‌ می‌آمدند و می‌گفتند: «ای‌ باب‌! دعایی‌ بکن‌...»، دلالت‌ بر رواج‌ این‌ عنوان‌ در مخاطبات‌ آن‌ نواحی‌ دارد. از جمله‌ کسانی‌ که‌ به‌ این‌ عنوان‌ مشهور بوده‌اند و نامشان‌ در منابع‌ ضبط‌ شده‌ است‌ باید از باب‌ ارسلان‌، شیخِ احمد یَسَوی‌ (متوفی‌ ۵۶۲) نام‌ برد (رجوع کنید به کوپریلی‌، فهرست‌)، و نیز از پیری‌ دیگر به‌ نام‌ باب‌ ماچین‌ که‌ در تاشکند سکونت‌ داشته‌ و برهان‌الدین‌ آبریز (قرن‌ نهم‌) از مریدان‌ او بوده‌ است‌ (واعظ‌ کاشفی‌، ج‌۲، ص‌ ۳۷۶).


منابع‌: عبدالله‌ بن‌ محمد انصاری‌، طبقات‌ الصوفیه‌، چاپ‌ عبدالحی‌ حبیبی‌، کابل‌ ۱۳۴۱ش‌؛ علی‌ بن‌ حسین‌ واعظ‌ کاشفی‌، رشحات‌ عین‌الحیات‌، چاپ‌ علی‌ اصغر معینیان‌، تهران‌ ۱۳۵۶ش‌؛ علی‌ بن‌ عثمان‌ هجویری‌، کشف‌المحجوب‌، چاپ‌ ژوکوفسکی‌، تهران‌ ۱۳۵۸ش‌؛


Fuad Köprülü, Türk edebiyaunda ilk mutasavvıflar, Ankara ۱۹۶۶


/ حامد الگار /

نظر شما
مولفان
حامد الگار ,
گروه
فلسفه ,
رده موضوعی
جلد1
تاریخ1375
وضعیت چاپ
  • چاپ شده