رینچن

معرف

نخستين حاكم مسلمان كشمير، در اوايل قرن هشتم.
متن

رينْچَن، نخستين حاكم مسلمان كشمير، در اوايل قرن هشتم. لهاچن گيالبو[1] معروف به رينچن رينچو كه بعد از مسلمانشدن سلطانصدرالدين ناميده شد، از اهالى ناحيه لَداخ* بود. اين ناحيه را از 689 تا 720، پدر رينچن (كه بودايى بود) اداره مىكرد. بعد از قتل وى در منازعه لداخيها[2] با همسايهشان بلتيها[3] و ناكامى رينچن در تثبيت موقعيت خود، او ناچار لداخ را ترك كرد و همراه اتباع بودايىاش به كشمير رفت و تحت حمايت رامهچند/ رامچندر[4] ، سپهسالار راجه سههديو[5] (حك : 703ـ724)، قرار گرفت (بهارستان شاهى، ص 255، 258؛ حيدر ملك، ص 92ـ93؛ محبالحسن[6] ، ص 37ـ39). در 724، راجه سههديو براثر حمله مغولان، از پايتخت كشمير فرار كرد و چند ماه بعد (725)، رينچن با بهرهبردن از اوضاع آشفته اين سرزمين، سپهسالار رامهچند را بهقتل رساند و حكومت كشمير را بهدست گرفت (بهارستان شاهى، ص 255، 257؛ حيدر ملك، ص 94، 96). رينچن بهمنظور يافتن حاميان كافى در بين كشميريها، با دختر رامهچند ازدواج كرد و به پسر وى نيز جاگير* مناسب داد و او را در زمره فرماندهان و امراى عالىرتبه خود جاى داد. همچنين، اقداماتى براى آبادى كشمير و كسب رضايت ساكنان آنجا انجام داد. افزونبراين، با ناكام گذاشتن تلاش راجه سههديو براى بازگشت به قدرت و ناكام كردن ديگر مدعيان حكومت كشمير، دامنه حكومت خود را بر سراسر دره كشمير گسترش داد ( بهارستان شاهى، ص 258ـ 259؛ حيدر ملك، ص 96ـ98؛ محبالحسن، ص 38ـ39). اسلامآوردن رينچن موجب تشويق شمارى از امرا و درباريان به گرويدن به اسلام و ايجاد زمينه براى گسترش سريعتر اسلام در كشمير شد (بهارستان شاهى، ص 259، 261؛ حيدر ملك، ص 97ـ100؛ كهويهامى، حصه 1، ص 316ـ317). مشوق رينچن در گرويدن به اسلام، يكى از صوفيان طريقه نعمتاللهيه، يعنى سيدشرفالدين معروف به بلبلشاه كشميرى* (متوفى 727) بود كه بعد از مسلمانشدن رينچن، موقعيتى ممتاز يافت و صاحب خانقاه و جاگير شد. بهعلاوه، نخستين مسجد در سرينگر در نزديكى خانقاه بلبلشاه كشميرى احداث شد (بهارستان شاهى، ص260ـ261؛ حيدر ملك، ص 99ـ100؛ كهويهامى، حصه 1، ص 316ـ320). رينچن در ماههاى پايانى حكومت خويش با شورش وزير خويش و نيز برخى از سرداران مواجه شد. اين شورش علاوه بر تضعيف نيروى سياسى رينچن، موجب زخمىشدن، ضعف قواى جسمانى و درنهايت درگذشت وى در 727 شد. شاهمير، از امراى قدرتمند و بانفوذ دربار رينچن، چند سال پس از وى و بهدنبال درگيريهاى بسيار به حكومت رسيد و با لقب شمسالدين، سلسله شاهميريان* را تأسيس كرد (بهارستان شاهى، ص261ـ262؛ حيدر ملك، ص101ـ102؛ محبالحسن، ص 40ـ41).


منابع : بهارستان شاهى: تاريخ كشمير، ]از نويسنده ناشناخته كشميرى[، چاپ اكبر حيدر كشميرى، بدگم، كشمير: انجمن شرعى، 1982؛ حيدر ملكبن حسنملك، تاريخ كشمير، نسخه خطى كتابخانه خدابخش، ش 2609ـHL؛ غلامحسن كهويهامى، تاريخ حَسن، حصه 1، سرينگر ?] 1954[؛


 


Mohibbul Hasan, Kashm¦ ir under the sul¤ t¦ans, Calcutta 1959.


/ منيژه ربيعى /


1. Lhachen Gyalbu 2. Ladakhis 3. Baltis 4. Ramacandra/ Ramachandra 5. Suhadeva 6. Mohibbul Hasan

نظر شما
مولفان
منیژه ربیعی ,
گروه
شبه قاره هند و جنوب شرق آسیا ,
رده موضوعی
جلد 20
تاریخ 95
وضعیت چاپ
  • چاپ شده