پسندیده‌ سیدمرتضی‌

معرف

انی‌ معاصر و از فعالان‌ سیاسی‌ حوزة‌ علمیة‌ قم‌
متن
پسندیده‌ ، سیدمرتضی‌ ، روحانی‌ معاصر و از فعالان‌ سیاسی‌ حوزة‌ علمیة‌ قم‌. در 1313/ 1274 ش‌، در خمین‌ به‌ دنیا آمد. پدرش‌ سیدمصطفی‌ و جدش‌ سیداحمد از علما و شخصیتهای‌ محترم‌ منطقه‌ بودند. سیداحمد، فرزند سیددین‌علی‌ شاه‌ کشمیری‌، در عتبات‌ عراق‌ تحصیل‌ و سپس‌ به‌ دعوت‌ برخی‌ از اهالی‌ خمین‌ به‌ این‌ منطقه‌ مهاجرت‌ کرده‌ بود. سیدمصطفی‌ در خمین‌ به‌ دنیا آمد و بعد از تحصیل‌ مقدمات‌، در حوزه‌های‌ اصفهان‌ و نجف‌ درس‌ خواند و به‌ زادگاهش‌ بازگشت‌. مقابلة‌ او با اشرار منطقه‌ سبب‌ شد که‌ در 1320 به‌ دست‌ همان‌ اشرار کشته‌ شود. در این‌ زمان‌ فرزندش‌ سیدمرتضی‌ هشت‌ساله‌ و فرزند دیگرش‌ روح‌الله‌ (امام‌ خمینی‌) چهار ماهه‌ بود؛ بدین‌سبب‌ می‌توان‌ گفت‌ سیدمرتضی‌ در دوران‌ کودکی‌ برادرش‌، امام‌ خمینی‌ رحمة‌الله‌علیه‌، سمت‌ سرپرستی‌ و تعلیم‌ وی‌ را داشته‌ است‌. پس‌ از گذراندن‌ تحصیلات‌ ابتدایی‌ در آنجا، مدت‌ نزدیک‌ به‌ هشت‌ سال‌ در اصفهان‌ نزد عالمانی‌ چون‌ حاج‌ شیخ‌محمدرضا نجفی‌، میرزاعلی‌ یزدی‌، حاج‌آقارحیم‌ ارباب‌ و حاج‌ صادق‌ آقاخاتون‌آبادی‌ به‌ تحصیل‌ علوم‌ دینی‌ پرداخت‌ (پسندیده‌، 1374 ش‌، ص‌ 44، 47ـ 48). سپس‌، با مراجعت‌ به‌ زادگاه‌ خود، جلسات‌ تدریسِ فقه‌، اصول‌، منطق‌، کلام‌ و نحو تشکیل‌ داد که‌ برادرش‌، امام‌ خمینی‌، نیز در پاره‌ای‌ از آنها شرکت‌ می‌کرد (همان‌، ص‌ 50؛ خمینی‌، ص‌ 340). آیت‌الله‌ پسندیده‌، چنانچه‌ خود نوشته‌ است‌، در سال‌ 1302 و 1303 ش‌ چند ماهی‌ در درس‌ آیت‌اللّه‌ سیدحسن‌ مدرس‌ در مسجد سپهسالار تهران‌ نیز شرکت‌ کرده‌ است‌ (1366 ش‌، ص‌ 4). وی‌ در سالهای‌ پیش‌ از 1342ش‌، در جریانهای‌ سیاسی‌ و اجتماعی‌ شهر خمین‌ و گاه‌ تهران‌ حضور داشت‌ و پس‌ از آن‌ نیز، به‌ دلیل‌ نسبت‌ نزدیک‌ با امام‌ خمینی‌، در معرض‌ تهدید و تنگناهای‌ سیاسی‌ بود، به‌ گونه‌ای‌ که‌ چند بار بازداشت‌ و به‌ شهرهای‌ خمین‌، انارک‌ و دارانِ اصفهان‌ تبعید شد (خمینی‌، ص‌340ـ342؛ نیز رجوع کنید به سعادتی‌، ص‌350ـ353).مهمترین‌ اقدام‌ وی‌ در سالهای‌ 1342ـ1357ش‌ تأمین‌ و پرداخت‌ شهریه‌ به‌ طلاّ ب‌ حوزه‌های‌ علمیه‌ از طرف‌ امام‌ خمینی‌ و کمک‌ مالی‌ به‌ خانواده‌های‌ زندانیان‌ و تبعیدشدگان‌ در زمان‌ سلطنت‌ محمدرضا پهلوی‌ بود. پس‌ از پیروزی‌ انقلاب‌ اسلامی‌ نیز وکالتِ امام‌ خمینی‌ را در امور شرعی‌ در قم‌ بر عهده‌ داشت‌ (خمینی‌، ص‌342) تا آنکه‌ در 22 آبان‌ 1375 (30 جمادی‌الا´خرة‌ 1417) در تهران‌ درگذشت‌ و در حرم‌ حضرت‌ معصومه‌ در قم‌ به‌ خاک‌ سپرده‌ شد. از او مجموعة‌ خاطراتی‌ از دوران‌ حکومت‌ رضاشاه‌ و فرزندش‌ محمدرضا پهلوی‌ همراه‌ با تاریخچة‌ خاندان‌ امام‌ خمینی‌، در مصاحبه‌ با مجلة‌ پاسدار اسلام‌ (شماره‌های‌ 84 ـ86 و 88 ـ89، آذر 1367 ـ اردیبهشت‌ 1368) به‌ جا مانده‌ که‌ صورت‌ کامل‌ آن‌ در کتاب‌ خاطرات‌ آیت‌الله‌ پسندیده‌ به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌.منابع‌: سیدمرتضی‌ پسندیده‌، خاطرات‌ آیت‌الله‌ پسندیده‌ ، چاپ‌ محمدجواد مرادی‌ نیا، تهران‌ 1374 ش‌؛ همو، «شهیدمدرس‌ از زبان‌ آیت‌الله‌ پسندیده‌»، کیهان‌ فرهنگی‌ ، سال‌ 4، ش‌ 8 (آبان‌ 1366)؛ سیدحسن‌ خمینی‌، «نگاهی‌ به‌ زندگینامة‌ آیة‌الله‌ پسندیده‌»، حضور ، ش‌ 17 (پاییز 1375)؛ علی‌اصغر سعادتی‌، «مبارزات‌ سیاسی‌ آیة‌الله‌ پسندیده‌ به‌ روایت‌ اسناد ساواک‌»، حضور ، ش‌ 17 (پاییز 1375).
نظر شما
مولفان
گروه‌ معارف‌ و كلام‌ ,
گروه
رده موضوعی
جلد 5
تاریخ
وضعیت چاپ
  • چاپ نشده