جمعیت جهانی دعوت اسلامی (جمعیة الدعوة الاسلامیة العالمیة)
معرف
تشکلی فرهنگی ـ دینی در لیبی با هدف‌ دعوت‌ و تبلیغ‌ تعالیم‌ اسلامی در سراسر جهان‌
متن
جمعیت‌ جهانی دعوت‌ اسلامی (جمعیة الدعوة الاسلامیة العالمیة)، تشکلی فرهنگی ـ دینی در لیبی با هدف‌ دعوت‌ و تبلیغ‌ تعالیم‌ اسلامی در سراسر جهان‌. پس‌ از به‌ قدرت‌ رسیدن‌ معمّر قذافی در 1348ش‌/1969، وی در صدد برآمد با پایه‌گذاری سازمانی تبلیغی ـ دینی به‌ ترویج‌ معارف‌ دینی، تربیت‌ مبلّغان‌ و ارتباط‌ با دیگر تشکلهای دینی بپردازد؛ ازاین‌رو، از علما، نویسندگان‌ و اندیشمندان‌ اسلامی برای برگزاری نشستی بین‌المللی، به‌منظور بررسی راهکارهای احیای نقش‌ مسلمانان‌، دعوت‌ نمود. این‌ گردهمایی در آذر 1349/ دسامبر 1970، در طرابلس‌ برگزار گردید و در پی آن‌، در 1350ش‌/ 1971 هیئت‌ عمومی جمعیت‌ تشکیل‌ شد و در 1351ش‌/ 1972 جمعیت‌ جهانی دعوت‌ اسلامی رسماً فعالیت‌ خود را آغاز کرد (>«جمعیت‌ جهانی دعوت‌ اسلامی در یک‌ نگاه‌» <، 2004؛ جمعیة الدعوة الاسلامیة العالمیة، جمعیه الدعوه، ص‌5ـ 6). جمعیت‌ دعوت‌ اسلامی مهم‌ترین‌ سازمان‌ دینی و دولتی کشور لیبی است‌ و در داخل‌ و خارج‌ لیبی، به‌ویژه‌ در قاره افریقا، فعالیت‌ گسترده‌ای دارد (بهزادی، 1377ش‌). صندوق‌ الجهاد، که‌ بیشتر کارگزاران‌ دولتی لیبی به‌ آن‌ کمک‌ مالی می کنند، مستقیماً از جمعیت‌ حمایت‌ مالی می کند. همچنین‌ دولتها و مؤسسات‌ کشورهای دیگر، هدایا و کمکهای مالی خود را به‌ حساب‌ صندوق‌ واریز میکنند (جمعیة الدعوة الاسلامیة العالمیة، جمعیة الدعوة، ص‌6).برخی از اهداف‌ جمعیت‌ جهانی دعوت‌ اسلامی عبارت‌اند از: شناساندن‌ قرآن‌ و معارف‌ قرآنی و سیره نبوی؛ تبلیغ‌ اسلام‌ و تربیت‌ مبلّغ‌؛ تهیه‌ و انتشار نشریاتی در موضوعات‌ اسلامی و ترجمه آنها به‌ زبانهای مختلف‌؛ برگزاری گردهماییها برای معرفی و تبلیغ‌ اسلام‌؛ ارتباط‌ با سازمانها و مؤسسات‌ دینی و علمی با هدف‌ دعوت‌ اسلامی؛ گسترش‌ زبان‌ عربی به‌ عنوان‌ زبان‌ قرآن‌ در کشورهای اسلامی و ترغیب‌ و تشویق‌ جهان‌ اسلام‌ به‌ ترویج‌ تعالیم‌ دینی و تطبیق‌ قوانین‌ خود با احکام‌ اسلامی (جمعیت‌ جهانی دعوت‌ اسلامی ، 2004 الف‌ ).مقر دائمی جمعیت‌ در طرابلس‌ است‌ و با توجه‌ به‌ اهداف‌ آن‌، مشتمل‌ است‌ بر بخشهای زیر:1) مجمع‌ عمومی. این‌ مجمع‌ از تمامی سازمانها، نهادها و جمعیتهای اسلامی که‌ به‌ آن‌ پیوسته‌اند یا خواهند پیوست‌، تشکیل‌ میگردد. مجمع‌ عمومی هر چهار سال‌ یک‌ بار، با دعوت‌ دبیرکل‌، برگزار میشود و در آن‌ اولویتهای جهان‌ اسلام‌ و مسائل‌ کشورهای اسلامی بررسی می شود.2) شورای جهانی دعوت‌ اسلامی. این‌ شورا 36 عضو دارد که‌ آنان‌ را مجمع‌ عمومی، از بین‌ سازمانها و نهادهای عضو مجمع‌، انتخاب‌ میکند. مدت‌ عضویت‌ در شورا چهار سال‌ است‌. شورا یک‌ بار در سال‌ جلسه‌ تشکیل‌ میدهد، اما دبیرکل‌ میتواند در موارد ضروری، دعوت‌ به‌ نشست‌ فوق‌العاده‌ نماید. مقر اصلی این‌ شورا در شهر طرابلس‌ است‌، ولی شورا میتواند نشستها و گردهماییهای خود را در شهرها و پایتخت‌ سایر کشورها برگزار کند.3) هیئت‌ اجرایی. این‌ هیئت‌ پنج‌ عضو دارد که‌ شورای جهانی دعوت‌ اسلامی، در نخستین‌ نشست‌ و از بین‌ خود، آنان‌ را انتخاب‌ میکند. مدت‌ عضویت‌ در آن‌ چهار سال‌ است‌ و نشستهای آن‌ هر سه‌ ماه‌ یک‌بار، برای پیگیری توصیه‌های شورا و زمینه‌سازی برای برگزاری نشست‌ شورا و دادن‌ گزارش‌ به‌ آن‌، تشکیل‌ می شود.4) دبیرخانه‌. از بخشهای تخصصی در امور تبلیغات‌، همایشها، ارشاد و امور مالی تشکیل‌ میگردد و وظیفه آن‌ بررسی و ارزیابی اطلاعات‌ جمع‌آوری شده‌ و اجرای طرحهای تصویب‌ شده‌ است‌ ( المجلس‌ العالمی للدعوة الاسلامیة، الدورة الرابعة عشر، ص‌4؛ الدورة الخامسة عشر، ص‌82، 86؛ جمعیت‌ جهانی دعوت‌ اسلامی، 2004 ب‌ ؛ > «جمعیت‌ جهانی دعوت‌ اسلامی در یک‌ نگاه‌» <، 2004).فعالیتهای جمعیت‌ جهانی دعوت‌ اسلامی از آغاز تأسیس‌ تاکنون‌ عبارت‌اند از: 1)فعالیتهای قرآنی و تربیت‌ و آموزش‌ قاریان‌ و اعزام‌ آنها به‌ کشورهای دیگر. همچنین‌ انتشار قرآن‌کریم‌ و ترجمه آن‌ به‌ زبانهای دیگر، به‌ویژه‌ زبانهای محلی افریقایی. 2)تبلیغات‌ دینی و اعزام‌ مبلّغ‌ به‌ دیگر کشورهای جهان‌. 3)تأسیس‌ مراکز اسلامی در جهان‌، مانند مساجد، و پشتیبانی از آنها. 4)کمک‌ به‌ کسانی که‌ به‌ دلیل‌ مشکلات‌ اقتصادی نمیتوانند به‌ حج‌ تمتع‌ مشرّف‌ شوند. 5)کمک‌ به‌ نیازمندان‌ دیگر کشورها. 6)فعالیت‌ در زمینه تبلیغات‌، تحقیقات‌ و چاپ‌ و نشر کتابهای اسلامی، از جمله‌: انتشار ماهنامه رسالة الجهاد به‌ عربی، انگلیسی و فرانسه‌؛ انتشار نشریه الدعوة الاسلامیة، که‌ به‌ صورت‌ هفته ‌نامه‌ به‌ عربی، انگلیسی و فرانسه‌ چاپ‌ می شود؛ و شرکت‌ در نمایشگاههای بین‌المللی اسلامی و فرهنگی کتاب‌ و حمایت‌ از برگزاری این‌ نمایشگاهها. 7)برگزاری نشستها و هم‌اندیشیهایی در سراسر جهان‌. 8)همکاری بین‌ جمعیت‌ و مراکز فعال‌ جهانی، با توجه‌ به‌ نقش‌ اسلامی و فرهنگی جمعیت‌، مانند یونسکو، سازمان‌ کنفرانس‌ اسلامی، سازمان‌ وحدت‌ افریقا، بانک‌ توسعه اسلامی، و سازمان‌ بهداشت‌ جهانی. 9)تأسیس‌ جمعیتهای برادری اسلامی در کشورها، با اهداف‌ انسان‌دوستانه‌، اسلامی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی. 10)توجه‌ ویژه‌ به‌ آموزش‌ زبان‌ عربی، تهیه میلیونها جلد کتاب‌ در زمینه آموزش‌ زبان‌ عربی و توزیع‌ آن‌ در کشورهای آسیایی، افریقایی و اروپایی. 11)تأسیس‌ صدها مدرسه‌ و مرکز آموزشی برای آموزش‌ و توسعه علمی و فرهنگی. چاپ‌ و توزیع‌ کتابهای آموزشی و همکاری با یونسکو از دیگر اقدامات‌ آن‌ در این‌ زمینه‌ است‌ («نگاهی به‌ جمعیت‌ دعوت‌ اسلامی جهانی»، سند ش‌2543، مرکز اطلاع‌رسانی و خدمات‌ رایانه‌ای سازمان‌ فرهنگ‌ و ارتباطات‌ اسلامی؛ جمعیة الدعوة الاسلامیة العالمیة، جمعیة الدعوة، ص‌94ـ203؛ همو، الدعوة و المراکز الاسلامیة؛ همو، الاعلام‌ و البحوث‌ والنشر؛ المجلس‌ العالمی للدعوة الاسلامیة، الدورة الخامسة عشر، ص‌44ـ45، 48ـ49، 53ـ54، 56، 62، 64ـ65). تأسیس‌ دانشکده تبلیغات‌ اسلامی در 1353ش‌/ 1974 از جمله‌ اقدامات‌ مهم‌ این‌ جمعیت‌ است‌. افزون‌ بر دانشکده اصلی در طرابلس‌، شاخه‌های فرعی این‌ دانشکده‌ در سنگال‌، دمشق‌، بیروت‌ و چاد مستقر است‌ (جمعیة الدعوة الاسلامیة العالمیة، کلیة الدعوة الاسلامیة؛ برای آگاهی بیشتر رجوع کنید به المجلس‌ العالمی للدعوة الاسلامیة، الدورة الرابعة عشر، ص‌68ـ72). این‌ جمعیت‌ مناسبات‌ مستمری با جمهوری اسلامی ایران‌ دارد (رجوع کنید به ذوالقدر، گزارش‌ مورخ‌ 29 مرداد 1377؛ مجمع‌ جهانی تقریب‌ مذاهب‌ اسلامی، ص‌227ـ228).منابع‌: مصطفی بهزادی، «جمعیت‌ الدعوة الاسلامیة لیبی»، گزارش‌ واصله‌ از سفارت‌ جمهوری اسلامی ایران‌ در طرابلس‌، ضمیمه نامه ش‌11197/ 52 مورخ‌ 20 اسفند 1377 اداره کل‌ آفریقا ـ عربی سازمان‌ فرهنگ‌ و ارتباطات‌ اسلامی؛ جمعیة الدعوة الاسلامیة العالمیة، الاعلام‌ و البحوث‌ و النشر، [ طرابلس‌، بی تا. ] (دفترک‌)؛ همو، جمعیة الدعوة الاسلامیة العالمیة، من‌ المؤتمر الثانی الی المؤتمر الثالث‌ تقریر عن‌ برامج‌ الجمعیة خلال‌ الفترة من‌ الفاتح‌ 1982و حتی الفاتح‌ 1986 م‌، طرابلس‌ [ بی تا. ]؛ همو، الدعوة و المراکز الاسلامیة، [طرابلس‌، بی تا. ] (دفترک‌)؛ همو، کلیة الدعوة الاسلامیة، [ طرابلس‌، بی تا. ] (دفترک‌)؛ مصطفی ذوالقدر، «گزارش‌ ملاقات‌ سیدمصطفی ذوالقدر، نماینده سازمان‌ فرهنگ‌ و ارتباطات‌ اسلامی با محمداحمد شریف‌ دبیر جمعیت‌ دعوت‌ اسلامی جماهیری لیبی»، ضمیمه نامه ش‌40 مورخ‌ 29 مرداد 1377 سفارت‌ جمهوری اسلامی ایران‌، طرابلس‌؛ المجلس‌العالمی للدعوة الاسلامیة، الدورة الرابعة عشر: اعمال‌ المؤتمر ( 2003: طرابلس‌ )، [ طرابلس‌ ]: جمعیة الدعوة الاسلامیة العالمیة، 2003؛ المجلس‌ العالمی للدعوة الاسلامیة، الدورة الخامسة عشر: اعمال‌ المؤتمر (2004:رم‌) [ طرابلس‌ ]: جمعیة الدعوة الاسلامیة العالمیة، 2004؛ مجمع‌ جهانی تقریب‌ مذاهب‌ اسلامی. معاونت‌ بین‌الملل‌، گزارش‌ فعالیت‌های معاونت‌ بین‌الملل‌ در سال‌ 83، [ تهران‌ ? 1383ش‌ ]؛World Islamic Call Society, "Society's objectives", Islamic- Call, [Online]. Available: http:// www. islamic- call.org/ object. htm. [16 Nov. 2004 a[ ; idem, "World Islamic Call Society members", Islamic - call, [Online]. Available: http://www.islamic-call.org/wics-mem. htm. [16 Nov. 2004 b[;World Islamic Call Society (W.I.C.S.) in brief ", Geocities. [Oline]. Available: http:// www.geocities. com/mnjilani/ wics22.htm. [16 Nov. 2004].
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

ذوالفقار امیرشاهی و محمدهادی تسخیری

حوزه موضوعی

اسلام معاصر

رده های موضوعی
جلد 10
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده