۱۵) جراید در افریقای جنوبی .
معرف
گسترش‌ اسلام‌ در جنوبی‌ترین‌ نقطه‌ قاره‌ افریقا در سه‌ مرحله‌ رخ‌ داد
متن
15) جراید در افریقای‌ جنوبی‌. گسترش‌ اسلام‌ در جنوبی‌ترین‌ نقطه‌ قاره‌ افریقا در سه‌ مرحله‌ رخ‌ داد. نخستین‌ مسلمانان‌ در 1078/1667 به‌ آنجا وارد شدند. این‌ مسلمانان‌ بردگان‌ مالایایی‌ بودند که‌ هلندیها آنان‌ را به‌ عنوان‌ نیروی‌ کار، برای‌ آبادانی‌ مستعمره‌ جدید خود، دماغه‌ امید نیک‌، وارد کرده‌ بودند. اوضاع‌ بردگان‌ این‌ منطقه‌ مانع‌ از آن‌ گردید که‌ این‌ مالایاییها بتوانند به‌ شعائر دینی‌ و اسلامی‌ خود عمل‌ کنند و صاحب‌ زمین‌ شوند. آنان‌ فقط‌ توانستند در 1212/ 1797 مکانی‌ برای‌ عبادت‌ به‌دست‌ آورند. آنان‌ قادر نبودند آزادانه‌ به‌ جایی‌ بروند و مجبور بودند در دماغه‌ امید نیک‌ بمانند؛ بنابراین‌، اسلام‌ نمی‌توانست‌ به‌ آن‌ سوی‌ این‌ محدوده‌ گسترش‌ یابد.با این‌ همه‌، افزایش‌ روزافزون‌ محصولات‌ کشاورزی‌ در قلمرو دهقانان‌ سفید پوست‌ هلندی‌تبار افریقای‌ جنوبی‌ (بوئرها)، در زمان‌ مهاجرت‌ آنان‌ به‌ مناطق‌ داخلی‌ افریقای‌ جنوبی‌ و مهاجرت‌ بین‌ سالهای‌ 1250 تا 1255/1834ـ1839، ورود موج‌ دوم‌ نیروی‌ کار را پس‌ از حدود 1277/ 1860 ضروری‌ ساخت‌. از این‌رو، از حدود 1277/1860 تا آغاز سده‌ چهاردهم‌/ بیستم‌، مالکان‌ مزارع‌ نیشکر (محصولی‌ که‌ در ناتال‌ بسیار با ارزش‌ بود) گروهی‌ از کارگرانِ مزارع‌ را از هند به‌ این‌ سرزمین‌ وارد کردند که‌ برخی‌ از آنان‌ مسلمان‌ بودند. بدین‌ترتیب‌، اسلام‌ در دو منطقه‌، یکی‌ در جنوب‌ و دیگری‌ در غرب‌، جایگیر شد و پس‌ از 1328/1910، این‌ منطقه‌، اتحادیه‌ افریقای‌ جنوبی‌ گردید. بحران‌ اقتصادی‌ که‌ در 1308 ش‌/1929 آغاز شد، به‌ اخراج‌ بسیاری‌ از کارگران‌ هندی‌ مزارع‌ انجامید و آنان‌ ناگزیر شدند به‌ دنبال‌ کار دیگری‌ بروند. برخی‌ از آنان‌ در دوربن‌ ، مرکز ناتال‌، سکنا گزیدند و بقیه‌ در سراسر سرزمینِ رو به‌ دماغه‌ امید نیک‌، ژوهانسبورگ‌، پرتوریا ، پورت‌ الیزابت‌ و دیگر شهرهای‌ افریقای‌ جنوبی‌ پراکنده‌ شدند. بدین‌ ترتیب‌، سومین‌ و آخرین‌ مرحله‌ نفوذ اسلام‌ در افریقای‌ جنوبی‌ نیز تحقق‌ یافت‌.آغاز دهه‌ 1340 ش‌/1960 برای‌ جامعه‌ اسلامی‌ آن‌ منطقه‌ دوره‌ مهمی‌ بود؛ در این‌ دهه‌ سازماندهی‌ و توسعه‌ این‌ جامعه‌ آغاز شد. این‌ روند را برخی‌ از رهبران‌ مسلمان‌ هند آغاز کردند که‌ هدفشان‌ برانگیختن‌ احساسات‌ قومی‌ در جامعه‌ اسلامی‌ بود تا به‌ این‌ آگاهی‌ دست‌ بیابند که‌ از مسلمانان‌ دیگر برتر بودند و، در پرتو چنین‌ دریافتی‌، برای‌ پیشرفت‌ جامعه‌ اسلامی‌ همت‌ گمارند. در واقع‌، مسلمانان‌ مالایایی‌ و هندی‌ قبلاً می‌پنداشتند که‌ متعلق‌ به‌ جامعه‌ قومی‌ خاص‌ خود هستند و فعالیتهایشان‌، در کنار فعالیت‌ تمام‌ هندیهای‌ بسیار فعال‌، در چارچوب‌ جوامع‌ قومی‌ خودشان‌ صورت‌ می‌گرفت‌.این‌ حرکت‌ موجب‌ پیدایش‌ چندین‌ سازمان‌ اسلامی‌ پس‌ از 1339 ش‌/1960 گردید، که‌ از آن‌ جمله‌ بود: انجمن‌ زنان‌ مسلمان‌ افریقای‌ جنوبی‌ یا حتی‌ انجمن‌ قصابان‌ مسلمان‌ افریقای‌ جنوبی‌. همچنین‌ در همین‌ دوره‌ فعالیت‌ گسترده‌ که‌ جراید اسلامی‌ پدید آوردند، مسلمانی‌ هندی‌الاصل‌، به‌ نام‌ م‌. سَید، دوهفته‌ نامه‌ مسلم ‌نیوز را منتشر کرد. شماره‌ نخست‌ این‌ نشریه‌ در دی‌ 1339/ ژانویه‌ 1961 انتشار یافت‌ و شامل‌ دوازده‌ صفحه‌ (هشت‌ صفحه‌ به‌ انگلیسی‌ و چهار صفحه‌ به‌ اردو) بود و در اتلون‌ چاپ‌ و پخش‌ می‌شد که‌ ناحیه‌ای‌ در حاشیه‌ شرقی‌ شهر دماغه‌ امید نیک‌ است‌ و مسلمانان‌ بسیاری‌ در آن‌ زندگی‌ می‌کنند. در 1350 ش‌/1971، چهار صفحه‌ اردو حذف‌ گردید و از آن‌ پس‌، مسلم‌ نیوز تنها شامل‌ هشت‌ صفحه‌ به‌ زبان‌ انگلیسی‌ است‌. این‌ روزنامه‌ خود را تنها روزنامه‌ اسلامی‌ افریقای‌ جنوبی‌ می‌داند؛ با این‌ حال‌، دو خبرنامه‌ نیز، با نامهای‌ رمضان‌ انیوآل و مسلم‌ دایجست‌، وجود دارد که‌ هر دو را یک‌ گروه‌ مطبوعاتی‌ به‌ نام‌ مکّی‌ منتشر می‌کند.مسلم‌ نیوز اساساً هدفش‌ اطلاع‌رسانی‌ به‌ مسلمانان‌ افریقای‌ جنوبی‌ در باره‌ فعالیتهای‌ دینی‌ و فرهنگی‌ این‌ جامعه‌، و همچنین‌ توصیه‌ به‌ انجام‌ دادن‌ شعائر اسلامی‌ بود. در 1352 ش‌/1973 این‌ روزنامه‌، بی‌آنکه‌ از این‌ اهداف‌ اصلی‌اش‌ فاصله‌ بگیرد، به‌ تدریج‌ جهت‌گیری‌ خود را تغییر داد و آشکارا جنبه‌ سیاسی‌ پیدا کرد. مخالفت‌ با تبعیض‌نژادی‌ و سلطه‌ سفیدپوستان‌ در قالب‌ مقاله‌هایی‌ مطرح‌ گردید که‌ بیش‌ از پیش‌ تهاجمی‌ شده‌ بودند. این‌ نکوهشها در پی‌ تقبیح‌ آشکار شرایط‌ بسیار دشوار ساکنان‌ غیر سفیدپوست‌ افریقای‌ جنوبی‌ به‌ وجود آمده‌ بود. پس‌ از نشر مقاله‌هایی‌ که‌ از سیاست‌ دولت‌ در این‌ زمینه‌ها انتقاد می‌کردند، مدیر و سردبیر مسلم‌نیوز در آذر 1354/ دسامبر 1975 و بار دیگر در اسفند 1355/مارس‌ 1976 در دماغه‌ امیدنیک‌ به‌ دادگاه‌ احضار شد؛ با وجود این‌، مجله‌ همچنان‌ به‌ فعالیت‌ خود ادامه‌ داده‌ است‌.با مطالعه‌ دقیق‌ مسلم‌ نیوز، هر کسی‌ می‌پذیرد که‌ باید قدردان‌ تلاشهایی‌ باشد که‌ جامعه‌ اسلامی‌ افریقای‌ جنوبی‌، برای‌ بهبود شرایط‌ متزلزل‌ زندگی‌ مسلمانان‌، کرده‌ است‌. در واقع‌، در زمینه‌های‌ گوناگون‌، از قبیل‌ بهداشت‌ و آموزش‌، پیشرفتهای‌ بسیاری‌ شده‌ است‌. یک‌ پرورشگاه‌ ساخته‌ شده‌ و در مناطقی‌ که‌ فاقد بهداشت‌ بودند، خدمات‌ بهداشتی‌ فراهم‌ گردیده‌، مساجد و مدارس‌ بسیاری‌ احداث‌ شده‌ و برنامه‌ای‌ برای‌ مطالعات‌ اسلامی‌ تدوین‌ گردیده‌ است‌. همه‌ اینها با کمکها و هدایای‌ شمار اندکی‌ از مسلمانان‌ بسیار ثروتمند میسر گردیده‌ است‌. مسلم‌ نیوز گاه‌ بر نبود وحدت‌ در جامعه‌ اسلامی‌ افریقای‌ جنوبی‌ تأکید می‌کند، که‌ یکی‌ از علتهای‌ عمده‌ آن‌، اختلاف‌ عقیده‌ میان‌ این‌ سه‌ انجمن‌ اسلامی‌ بزرگ‌ و ملی‌ (شورای‌ قضایی‌ مسلمانان‌ ، مجمع‌ مسلمانان، و آشورا برگرفته‌ از شورا) است‌. این‌ بحث‌ و جدلها اساساً بین‌ شخصیتهایی‌ رخ‌ می‌دهد که‌ سعی‌ در دفاع‌ از برتری‌ خود دارند. آنان‌ به‌ هیچ‌وجه‌ بر احساس‌ همبستگی‌ در جامعه‌ اسلامی‌ افریقای‌ جنوبی‌ تأثیری‌ نگذاشتند و در حقیقت‌ رو به‌ فراموشی‌ می‌روند؛ این‌ بحث‌ و جدلها به‌ تقویت‌ عزم‌ و اراده‌ این‌ جامعه‌ منجر شده‌ است‌، زیرا آنان‌ با وجود شمار اندک‌ خود (000 ، 200 عضو در میان‌ جمعیت‌ 22 میلیونی‌) مطمئناً یکی‌ از پرشورترین‌ جوامع‌ اسلامی‌ نیمکره‌ جنوبی‌ به‌ شمار می‌آیند.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

پ . گروخوف ( د. اسلام )

حوزه موضوعی

اسلام معاصر

رده های موضوعی
جلد 10
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده