۱۳) جراید به زبان هوسایی
معرف
13) جراید به زبان هوسایی‌#
متن
13) جراید به زبان هوسایی‌انتشار هفته‌نامه‌ای‌ به‌ زبان‌ هوسایی‌ به‌ نام‌ گاسکیا تا فی‌ کوابو، در دی‌ 1317/ ژانویه‌ 1939 در زاریا (در شمال‌ نیجریه‌) آغاز شد. افزون‌ بر این‌، خبرنامه‌هایی‌ به‌ لهجه‌های‌ اصلی‌ و شناخته‌ شده‌ هوسایی‌ نیز منتشر، و در نشریه‌ کانو تایمز نیز مقالاتی‌ به‌ زبان‌ هوسایی‌ درج‌ می‌شود. از آبان‌ 1310/ نوامبر 1931، در چاپخانه‌ تازه‌ تأسیس‌ واقع‌ در کادونا ، در شمال‌ نیجریه‌، نخستین‌ شماره‌ > اخبار ایالات‌ شمالی‌ < منتشر شد. این‌ نشریه‌ در شانزده‌ صفحه‌، هر صفحه‌ سه‌ ستون‌، به‌ ترتیب‌ به‌ انگلیسی‌، هوسایی‌ با الفبای‌ رومی‌ (لاتینی‌) و به‌ عربی‌، به‌ همراه‌ صفحه‌ای‌ عکس‌ از موضوعات‌ مربوط‌ به‌ کشاورزی‌ و دامداری‌، چاپ‌ می‌شد. در این‌ شماره‌ چنین‌ می‌خوانیم‌: «مَلَّم‌ [= معلم‌ ] های‌ دبیرخانه‌ ترجمه‌ مطالب‌ به‌ زبان‌ هوسایی‌ و عربی‌ را تهیه‌ کرده‌اند و حروفچینهای‌ اعزامی‌ به‌ چاپخانه‌ توسط‌ امیر کانو، حروفچینی‌ عربی‌ را راه‌اندازی‌ کرده‌اند.» انتشار نخستین‌ شماره‌ به‌ این‌ دلیل‌ صورت‌ گرفته‌ است‌ که‌ مشخص‌ شود آیا رؤسای‌ جمعیتهای‌ مقیم‌ و بومی‌ با انتشار مرتب‌ خبرنامه‌هایی‌ با این‌ خط‌ و حروف‌ در آینده‌ موافق‌اند یا خیر. شماره‌ بعد در 20 فروردین‌ 1311/ 9 آوریل‌ 1932 منتشر شد و عنوان‌ عربی‌ هوسایی‌ جریدر نیجریه‌ تا آره‌وا را نیز داشت‌. این‌ شماره‌ از 26 صفحه‌ مطلب‌ و سه‌ صفحه‌ تصویر تشکیل‌ می‌شد. شماره‌ سوم‌ نیز حاوی‌ مطالبی‌ بود که‌ به‌ دو زبان‌ بومی‌ مناطق‌ شمالی‌، یعنی‌ تیو و فولا (فولانی‌) ، ترجمه‌ شده‌ بود. در تیر 1313/ ژوئیه‌ 1934، یعنی‌ هنگامی‌ که‌ شماره‌ هشتم‌ آن‌ انتشار یافت‌، قطع‌ نشریه‌ کوچک‌تر شده‌ و نشریه‌ تنها به‌ هوسایی‌ چاپ‌ شده‌ بود و دیگر عنوانهای‌ عربی‌ و انگلیسی‌ نداشت‌. شماره‌ دهم‌، که‌ در 11 خرداد 1314/ اول‌ ژوئن‌ 1935 منتشر شد، حاوی‌ مقاله‌ای‌ به‌ قلم‌ ر. م‌. ایست‌ ، از اعضای‌ هیئت‌ ترجمه‌ زاریا، در باره‌ موضوع‌ کتاب‌ و نگارش‌ به‌ زبان‌ هوسایی‌ بود. در الفبای‌ به‌ کار گرفته‌ شده‌ در این‌ شماره‌، حروف‌ تازه‌ای‌ وارد شده‌ بود، از جمله‌ k , , d b .پس‌ از اینکه‌ هیئت‌ ترجمه‌ در زاریا انتشار گاسکیا تا فی‌ کوابو را آغاز کرد، خبرنامه‌ کوچک‌تری‌ به‌ نام‌ جکادیه‌ در قالب‌ زبانی‌ ساده‌تر و نیز خبرنامه‌ای‌ به‌ زبان‌ تیو منتشر ساخت‌. همچنین‌، هیئت‌ مورد بحث‌ تولید تعداد زیادی‌ جزوات‌ ارزان‌ قیمت‌ به‌ زبان‌ هوسایی‌ را برعهده‌ گرفت‌ که‌ به‌ موضوعات‌ متعدد آموزشی‌، از چگونگی‌ شخم‌زدن‌ تا مراقبت‌ از نوزاد، اختصاص‌ داشتند. کتابهای‌ ادبی‌ بیشتری‌ به‌ زبان‌ هوسایی‌ و نیز کتابهایی‌ به‌ دیگر زبانهای‌ نیجریه‌، نظیر ایگبو، منتشر شدند. روزنامه‌ هوسایی‌ به‌ توسعه‌ زبان‌ نوشتاری‌ کمک‌ کرده‌ و معیاری‌ برای‌ ورود تعداد زیادی‌ واژه‌ قرضی‌ از زبانهای‌ دیگر، عمدتاً انگلیسی‌، به‌ هوسایی‌ فراهم‌ آورده‌ است‌. چاپ‌ خبرنامه‌ به‌ لهجه‌های‌ اصلی‌ نیز به‌ مردم‌ ساکن‌ در مناطق‌ هوسایی‌ زبان‌ کمک‌ کرده‌ است‌ تا با یادگیری‌ و به‌ کاربردن‌ اَشکال‌، عبارات‌ و اصطلاحاتِ این‌ زبان‌ رایج‌ و گسترده‌ و متنوع‌، زبان‌ معیار را غنی‌ سازند.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

ج . کارنوچان ( د. اسلام )

حوزه موضوعی

اسلام معاصر

رده های موضوعی
جلد 10
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده