دفرمری شارل فرانسوا
معرف
شرق‌شناس و محقق فرانسوى
متن
دِفرمرى، شارل فرانسوا ، شرق‌شناس و محقق فرانسوى.او در 18 دسامبر 1822/ 3 ربیع‌الآخر 1238 در شهر کامبره به دنیا آمد. پدرش سردفتر اسناد رسمى بود. دفرمرى در مدرسة لویى‌لوگران در پاریس به تحصیل پرداخت. سپس، زبان عربى را نزد ژوزف توسن رنو و کوسن دوپرسوال و فارسى را نزد اتین‌مارک کاترمر (مورخ و شاگرد سیلوستر دوساسى*) آموخت. او در 1848/1264، تاریخ سرزمینهاى اسلامى را در مدرسة زبانهاى شرقى تدریس مى‌کرد. دفرمرى از 1859/ 1275 به تدریس زبان عربى پرداخت و در 1871/ 1288 جانشین کوسن پرسوال، صاحب کرسى استادى عربى، شد. پس از آن عضو انجمن آسیایى گردید و به همراه مک گوکن دوسلان در نشر >مجموعه‌اى دربارة مورخان عربِ جنگهاى صلیبى< شرکت کرد. این مجموعه زیرنظر فرهنگستان دستنوشته‌ها و ادبیات که دفرمرى در 1869/1286 به عضویت آن درآمد، منتشر مى‌شد.دفرمرى در حوزه‌هاى زبان و ادبیات فارسى، تاریخ کشورهاى عرب و ادبیات کلاسیک فرانسه، آثارى از خود برجا گذاشته است. وى مترجم و ویراستار و محقق نکته‌دانى است و آثارش در زمینة کتابهاى تاریخى به زبان فارسى جایگاه خاصى دارد. او تحقیقات پتى دولاکرواً و سیلوستر دوساسى را در زمینة آثار بزرگ تاریخى فارسى که در سدة هفدهم/ پانزدهم آغاز کرده بودند، ادامه داد.دفرمرى مترجم و مصحح بسیارى از آثار تاریخى و ادبى به فارسى است که در >مجلة آسیایى< به چاپ رسیده‌اند؛ از جمله، دو بخش روضة‌الصفاى میرخواند درباره تاریخ سلاطین غورى و تاریخ سامانیان که بین سالهاى 1842ـ1845/ 1258 ـ 1261 چاپ شد. او در 1844/1260، بر مطلع السعدین و مجمع‌البحرین عبدالرزاق سمرقندى نقدى نوشت. تاریخ سلجوقیان حمداللّه مستوفى را در 1848 و 1849/ 1264 و 1265 چاپ کرد. در 1851/1267، قسمتهایى از آثار میرخواند و خواندمیر را درباره جنوب روسیه و قفقاز ترجمه کرد و با حواشى به‌چاپ رساند و یک سال پس از آن، تاریخ خانهاى مغول ترکستان و آسیاى مرکزى، برگرفته از حبیب‌السیر تألیف خواندمیر، را منتشر کرد. سپس، سفرنامه ابن‌بطوطه را با همکارى سانگى‌نتى ترجمه و به همراه متن در چهار مجلد در 1852ـ 1859/ 1269ـ1275 به چاپ رساند (دارمستتر ، ص 28). از دیگر آثار تاریخى او >مجموعة تاریخ شرق< و >مجموعة نقد، واژه‌شناسى و جغرافى< است که برادران دیدو در 1854 در پاریس به چاپ رساندند. دفرمرى، دربارة نشانها و سکه‌ها و همچنین در حوزة ادبیات آثارى دارد. او گلستان سعدى را ترجمه کرد (پاریس 1858) و در 1858/ 1274 مقالة >نگاهى اجمالى به زندگى و شعر حافظ< را براى >مجلة آسیایى< نوشت. وى همچنین چکیده‌اى از بوستان سعدى را به زبان فرانسه ترجمه کرد (← >مجلة آسیایى<، 1859).دفرمرى دو مقاله باعنوان >«پژوهشهاى جدید دربارة اسماعیلیان و باطنیان شام»< و >«دربارة تاریخ اسماعیلیان و باطنیان ایران»< را در >مجلة آسیایى< (1854، ج 3، ص 373ـ421، 1856، ج 8 ، ص 353ـ387) به چاپ رساند. او همچنین دربارة زبان چغتایى تحقیق کرده و در 1871/ 1288 نقدى بر > فرهنگ لغات ترکى شرقى< ، تألیف پاوه کورتاى ، نوشتهاست. وى همچنین در 1873/1290، ترجمة فرانسوى > خاطرات بابر< را در >مجلة محققان< چاپ کرد.آثار دفرمرى نشان‌دهندة توجه و وسواس علمى او براى شناخت منابع و اسناد مهم است. بیشتر آثار وى امروزه نیز جزو منابع مورخان است. کتابخانه‌اى که در حیات علمى‌اش پدید آورد، بیانگر کنجکاوى او در مقام مورخ و شرق‌شناس است. دفرمرى پس از یک بیمارى طولانى در اوت 1883/ شوال 1300 در سن ـ والرى ـ ان ـ کو (در نرماندى) درگذشت (براى اطلاع بیشتر از سرگذشت و آثار دفرمرى ← دارمستتر، ص 27ـ29).منابع :James Darmesteter, "Rapport sur les travaux de Conseil de la société asiatique pendant l'année 1883-1884", Journal Asiatique, vol.4 (1884); Charles François Defrémery and Charles Adrien Casimir Barbier de Meynard, Catalogue de livres ancient et mondernes [de] la bibliothéque de feu M. Ch. Defrémery, Paris 1884; Dictionnaire de biographie fran(aise, vol.10, Paris 1963, s.v. "Defrémery" (by J. Richardot).
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

فرانسیس ریشا

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 17
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده