دفرمری شارل فرانسوا

معرف

شرق‌شناس و محقق فرانسوى
متن
دِفرمرى، شارل فرانسوا ، شرق‌شناس و محقق فرانسوى.او در 18 دسامبر 1822/ 3 ربیع‌الآخر 1238 در شهر کامبره به دنیا آمد. پدرش سردفتر اسناد رسمى بود. دفرمرى در مدرسة لویى‌لوگران در پاریس به تحصیل پرداخت. سپس، زبان عربى را نزد ژوزف توسن رنو و کوسن دوپرسوال و فارسى را نزد اتین‌مارک کاترمر (مورخ و شاگرد سیلوستر دوساسى*) آموخت. او در 1848/1264، تاریخ سرزمینهاى اسلامى را در مدرسة زبانهاى شرقى تدریس مى‌کرد. دفرمرى از 1859/ 1275 به تدریس زبان عربى پرداخت و در 1871/ 1288 جانشین کوسن پرسوال، صاحب کرسى استادى عربى، شد. پس از آن عضو انجمن آسیایى گردید و به همراه مک گوکن دوسلان در نشر )مجموعه‌اى دربارة مورخان عربِ جنگهاى صلیبى( شرکت کرد. این مجموعه زیرنظر فرهنگستان دستنوشته‌ها و ادبیات که دفرمرى در 1869/1286 به عضویت آن درآمد، منتشر مى‌شد.دفرمرى در حوزه‌هاى زبان و ادبیات فارسى، تاریخ کشورهاى عرب و ادبیات کلاسیک فرانسه، آثارى از خود برجا گذاشته است. وى مترجم و ویراستار و محقق نکته‌دانى است و آثارش در زمینة کتابهاى تاریخى به زبان فارسى جایگاه خاصى دارد. او تحقیقات پتى دولاکرواً و سیلوستر دوساسى را در زمینة آثار بزرگ تاریخى فارسى که در سدة هفدهم/ پانزدهم آغاز کرده بودند، ادامه داد.دفرمرى مترجم و مصحح بسیارى از آثار تاریخى و ادبى به فارسى است که در )مجلة آسیایى( به چاپ رسیده‌اند؛ از جمله، دو بخش روضة‌الصفاى میرخواند درباره تاریخ سلاطین غورى و تاریخ سامانیان که بین سالهاى 1842ـ1845/ 1258 ـ 1261 چاپ شد. او در 1844/1260، بر مطلع السعدین و مجمع‌البحرین عبدالرزاق سمرقندى نقدى نوشت. تاریخ سلجوقیان حمداللّه مستوفى را در 1848 و 1849/ 1264 و 1265 چاپ کرد. در 1851/1267، قسمتهایى از آثار میرخواند و خواندمیر را درباره جنوب روسیه و قفقاز ترجمه کرد و با حواشى به‌چاپ رساند و یک سال پس از آن، تاریخ خانهاى مغول ترکستان و آسیاى مرکزى، برگرفته از حبیب‌السیر تألیف خواندمیر، را منتشر کرد. سپس، سفرنامه ابن‌بطوطه را با همکارى سانگى‌نتى ترجمه و به همراه متن در چهار مجلد در 1852ـ 1859/ 1269ـ1275 به چاپ رساند (دارمستتر ، ص 28). از دیگر آثار تاریخى او )مجموعة تاریخ شرق( و )مجموعة نقد، واژه‌شناسى و جغرافى( است که برادران دیدو در 1854 در پاریس به چاپ رساندند. دفرمرى، دربارة نشانها و سکه‌ها و همچنین در حوزة ادبیات آثارى دارد. او گلستان سعدى را ترجمه کرد (پاریس 1858) و در 1858/ 1274 مقالة )نگاهى اجمالى به زندگى و شعر حافظ( را براى )مجلة آسیایى( نوشت. وى همچنین چکیده‌اى از بوستان سعدى را به زبان فرانسه ترجمه کرد (← )مجلة آسیایى(، 1859).دفرمرى دو مقاله باعنوان )«پژوهشهاى جدید دربارة اسماعیلیان و باطنیان شام»( و )«دربارة تاریخ اسماعیلیان و باطنیان ایران»( را در )مجلة آسیایى( (1854، ج 3، ص 373ـ421، 1856، ج 8 ، ص 353ـ387) به چاپ رساند. او همچنین دربارة زبان چغتایى تحقیق کرده و در 1871/ 1288 نقدى بر ) فرهنگ لغات ترکى شرقى( ، تألیف پاوه کورتاى ، نوشتهاست. وى همچنین در 1873/1290، ترجمة فرانسوى ) خاطرات بابر( را در )مجلة محققان( چاپ کرد.آثار دفرمرى نشان‌دهندة توجه و وسواس علمى او براى شناخت منابع و اسناد مهم است. بیشتر آثار وى امروزه نیز جزو منابع مورخان است. کتابخانه‌اى که در حیات علمى‌اش پدید آورد، بیانگر کنجکاوى او در مقام مورخ و شرق‌شناس است. دفرمرى پس از یک بیمارى طولانى در اوت 1883/ شوال 1300 در سن ـ والرى ـ ان ـ کو (در نرماندى) درگذشت (براى اطلاع بیشتر از سرگذشت و آثار دفرمرى ← دارمستتر، ص 27ـ29).منابع :James Darmesteter, "Rapport sur les travaux de Conseil de la société asiatique pendant l'année 1883-1884", Journal Asiatique, vol.4 (1884); Charles François Defrémery and Charles Adrien Casimir Barbier de Meynard, Catalogue de livres ancient et mondernes [de] la bibliothéque de feu M. Ch. Defrémery, Paris 1884; Dictionnaire de biographie fran(aise, vol.10, Paris 1963, s.v. "Defrémery" (by J. Richardot).
نظر شما
مولفان
فرانسیس ریشا ,
گروه
رده موضوعی
جلد17
تاریخ93
وضعیت چاپ
  • چاپ شده