دسوقی ابراهیمبن ابراهیم (عبدالغفار)
معرف
]لغوى و سرویراستار مصرى در عصر نهضت*[
متن
دسوقى، ابراهیمبن ابراهیم (عبدالغفار)، ]لغوى و سرویراستار مصرى در عصر نهضت*[. او از نوادگان فردى به‌نام موسى، برادر برهان‌الدین ابراهیم‌بن ابى‌المجد دسوقى*، است. او در 1226 در خانواده‌اى فقیر و پیرو آیین مالکى به‌دنیا آمد و در همان کودکى پدرش را از دست داد. پس از تکمیل تحصیلات ابتدایى و ازبر کردن قرآن در دسوق، زادبومش، در درسهاى شیوخ برجستة جامع ازهر، از جمله محمد علیش* (متوفى1299)، فقیه مشهور مالکى، شرکت مى‌کرد ]على‌پاشا مبارک، ج 11، ص 22[. او پس از مدت کوتاهى تدریس در ازهر، در 1248 به استخدام دولت درآمد و به‌سبب آگاهى دقیق از فقه‌اللغه عربى، مصحح متون درسى مؤسسات آموزش عالى شد. ]او نخست مصحح (ویراستار) مدرسة طب و سپس مصحح مدرسة مهندسخانه شد (همان، ج11، ص22ـ23؛ شیال، ص182)[. سپس در زمان خَدیواسماعیل‌پاشا (1245ـ1312)، «باش‌مصحح» (سرویراستار) ادارة چاپ دولتى در بولاق شد. همچنین، براى مدتى معاون سردبیر روزنامة دولتى الوقایع المصریة بود ]و مدتى با مجلة الیعسوب همکارى مى‌کرد (شیال، همانجا)[. او در 1300/1883 درگذشت ]على‌پاشا مبارک؛ شیال، همانجا[.زمانى‌که ادوارد ویلیام لین* ، خاورشناس انگلیسى، به‌منظور تألیف > لغت‌نامة عربى ـ انگلیسى< در قاهره حضور داشت، فرنل ، پژوهشگر زبان عربى، پس از بررسیهاى بسیار، دسوقى را براى همکارى به لین معرفى کرد. دسوقى در جمع‌آورى و مقابلة یادداشتها و همچنین در مسائل پیچیدة لغت‌شناختى به لین کمک کرد. او حتى بعد از بازگشت لین به انگلستان، با یادداشت‌بردارى از آثار مکتوب عربى او را یارى مى‌داد. لین در فقه‌اللغة عربى کسى را شایسته‌تر از دسوقى ندانسته و در مقدمة اثرش (ص V، XXII-XXI)، بسیار از او قدردانى کرده‌است. دسوقى خود در نوشته‌اى ادبى و مسجع، از ملاقات و معاشرتش با لین و شیوة کار مشترکشان در مطالعه آثار صاحب‌نظرانِ فقه‌اللغه عربى و به‌کار بردن نظر آنها در تدوین لغت‌نامه لین سخن گفته‌است ←] على‌پاشا مبارک، ج 11، ص 23ـ 30[.منابع : ]جمال‌الدین شیال، تاریخ‌الترجمة و الحرکة الثقافیة فى عصر محمدعلى، قاهره 1951؛ على‌پاشا مبارک، الخطط التوفیقیة الجدیدة لمصر و القاهرة و مُدُنها و بلادها القدیمة و الشهیرة، بولاق 1306، چاپ افست قاهره 1425ـ1426/ 2004ـ2005؛Edward William Lane, An Arabic-English lexicon, London 1863-1877, repr. Cambridge 1984].
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

ایگناتس گولدتسیهر، با اندکی تلخیص از د.اسلام

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 17
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده