حداد حسن بن احمد
معرف
کنیه‌اش ابوعلى، محدّث و عالم علم قرائت در قرن پنجم و ششم
متن
حَدّاد، حسن بن‌احمد، کنیه‌اش ابوعلى، محدّث و عالم علم قرائت در قرن پنجم و ششم. سبب شهرت او به حدّاد اشتغال پدرش به آهنگرى بوده است (یافعى، ج 3، ص 161). وى در 419 در اصفهان متولد شد و اولین‌بار در پنج سالگى استماع حدیث کرد (ابن‌جوزى، ج 17، ص 199؛ ذهبى، 1424، ج 11، ص 232؛ ابن‌جزرى، ج 1، ص 206). پدرش هر روز او را براى تحصیل و استماع حدیث به مسجد ابونُعَیم اصفهانى می‌برد. حدّاد کتابهاى حدیثى متعددى از وى فراگرفت (ذهبى، 1424، ج 11، ص 233ـ234)؛ ازاین‌رو، او را مهم‌ترین راوى حدیث از ابونعیمِ اصفهانى* دانسته‌اند (رجوع کنید به سمعانى، ج 1، ص 177؛ یافعى، همانجا).دیگر مشایخ مهم ابوعلى حدّاد، عبداللّه‌بن محمد عطار، عبدالرحمان‌بن احمد عِجْلى رازى، عبداللّه‌بن احمد صفار، هارون‌بن محمد کاتب، فضل‌بن محمد قاشانى و احمدبن فضل باطِرقانى بودند (رجوع کنید به ذهبى، 1404ب، ج 1، ص 471؛ همو، 1406، ج 19، ص 304؛ ابن ‌جزرى، همانجا).دانش‌پژوهان براى حدّاد منزلتى ویژه قائل بودند و به قصد دیدار او سفر می‌کردند (سمعانى، همانجا). از جمله شاگردان و راویان حدیث از او، عبداللّه‌بن احمد خِرَقى، محمدبن اسماعیل طرسوسى، احمدبن محمد لَبان، حسن‌بن احمد هَمَذانى، عبداللّه‌بن على طامذى و محمدبن ابی‌نصر مهجوف بودند (ذهبى، 1406، ج 19، ص 304ـ305؛ ابن‌جزرى، همانجا؛ براى دیگر راویان رجوع کنید به ذهبى، 1424، ج 11، ص 233، 866، ج 12، ص 54، 507، 838، 878، 882، 1018، 1047).حدّاد را ثقه، خیر، صالح و پایبند به دین وصف کرده‌اند (رجوع کنید به سمعانى، همانجا؛ ابن‌عماد، ج 4، ص 47). وى قرآن را به چندین روایت قرائت می‌کرد (همانجاها). برخى مؤلفان او را داراى اسناد عالى روایى دانسته و بر آن‌اند که اشتغال وى به احادیث و روایات از معاصرانش بیشتر بوده است (رجوع کنید به ذهبى، 1404الف، ص 151؛ ابن‌شاکر کتبى، ج 12، ص 129).ابوعلى حدّاد در 515 در اصفهان فوت کرد (سمعانى، ج 1، ص179؛ ذهبى، 1364ـ 1365، ج2، ص30؛ مهدوى، ص254) و در همانجا به خاک سپرده شد (ذهبى، 1406، ج 19، ص 307). برادرش، ابوالفضل حمدبن احمد، هم از عالمان قرآنى و حدیثى عصر خود به شمار می‌رفت (مافَرّوخى،ص 30ـ31؛ ذهبى، 1424، ج 10، ص 558). فرزند حدّاد، ابونعیم عبیداللّه، نیز از حافظان و عالمانِ تجوید بود (ابن‌اثیر، ج 10، ص 617؛ ذهبى، 1406، ج 19، ص 304؛ نیز براى شرح حال محمد فرزند عبیداللّه رجوع کنید به سمعانى، ج 2، ص 147ـ148).منابع : ابن‌اثیر؛ ابن‌جزرى، غایة لنهایة فى طبقات القرّاء، چاپ برگشترسر، قاهره ]بی‌تا.[؛ ابن‌جوزى، المنتظم فى تاریخ الملوک و الامم، چاپ محمد عبدالقادر عطا و مصطفى عبدالقادر عطا، بیروت 1412/1992؛ ابن‌شاکر کتبى، عیون‌التواریخ، ج 12، چاپ فیصل سامر و نبیله عبدالمنعم داود، بغداد 1397/1977؛ ابن‌عماد؛ محمدبن احمد ذهبى، تاریخ‌الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، چاپ بشار عواد معروف، بیروت 1424/2003؛ همو، سیراعلام النبلاء، ج 19، چاپ شعیب ارنؤوط، بیروت1406/1986؛ همو،کتاب‌المعین فی‌طبقات المحدثین، چاپ همام عبدالرحیم سعید، عمان 1404الف؛ همو، کتاب دول الاسلام، حیدرآباد، دکن 1364ـ1365؛ همو، معرفةالقرّاء الکبار على الطبقات و الاعصار، چاپ بشار عواد معروف، شعیب ارنؤوط، و صالح مهدى عباس، بیروت 1404ب؛ عبدالکریم‌بن محمد سمعانى، التحبیر فی‌المعجم الکبیر، چاپ منیره ناجى سالم، بغداد 1395/ 1975؛ مُفَضَّل‌بن سعد مافَرّوخى، کتاب محاسن اصفهان، چاپ جلال‌الدین حسینى طهرانى، تهران 1312ش؛ مصلح‌الدین مهدوى، تذکرةالقبور، یا، دانشمندان و بزرگان اصفهان، اصفهان 1348ش؛ عبداللّه‌بن اسعد یافعى، مرآةالجنان و عبرةالیقظان، بیروت 1417/1997.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

نسترن منوچهر

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 12
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده