دره صوف
معرف
از ولسوالى (شهرستان)هاى ولایت (استان) سمنگان
متن
دره‌صوف، از ولسوالى (شهرستان)هاى ولایت (استان) سمنگان. ولسوالى دره‌صوف که از آن به‌عنوان درة یوسف نیز نام برده شده، در شمال افغانستان و در جنوب‌غربى ولایت سمنگان* واقع است (>فرهنگ جغرافیاى تاریخى و سیاسى افغانستان< ، ج 4، ص 179؛ د. ایرانیکا، ذیل مادّه). اکثر اهالى آنجا هزاره*هاى شیعة دوازده امامى‌اند. فارسى درى و ازبکى از زبانهاى رایج آنجاست (د. ایرانیکا، همانجا؛ یزدانى، ج 1، ص288؛ دولت‌آبادى، ص 185). دره‌صوف تا پیش از 1343ش/ 1964 جزو ولایت مزارشریف بود و پس از آن به ولایت سمنگان پیوست (← دولت‌آبادى، ص 88، 91، 113ـ 114، 185) . معدن زغال‌سنگ دره‌صوف شهرت بسیار دارد؛ در 1304/ 1886، زغال‌سنگ در این منطقه کشف و استخراج آن از 1339ش/1960، آغاز شد. این معدن با داشتن 102 میلیون تن زغال‌سنگ، بزرگ‌ترین ذخیرة طبیعى افغانستان بود و موجب اهمیت اقتصادى این منطقه شد. به‌همین‌سبب در 1349ش/ 1970، شهر دره‌صوف ساخته شد (گروتس‌باخ ، ص 122؛ د. ایرانیکا، همانجا؛ دولت‌آبادى، ص 187). گروتس‌باخ بین 1350 تا 1353ش/ 1971ـ1974، دره‌صوف را تنها مرکز مسکونى و بازار عمدة سمنگان برشمرده که نام اصلى آن دره سَرکارى و نام محلى آن دره‌صوف بوده‌است (همانجا).پس از روى کار آمدن دولت کمونیستى افغانستان به ریاست نورمحمد تره‌کى* در 1357ش/1978، اهالى دره‌صوف از پیشگامان مقاومت در برابر کمونیستها بودند و در ششم حوت/ اسفند 1357، برضد کمونیستها قیام کردند. هرچند این قیام سرکوب شد، اما از دره‌صوف به شهرهاى دیگر افغانستان راه یافت (← حق‌شناس، ص 390ـ391؛ موسوى ، ص 180؛ طنین، ص 253). در آن زمان حکومت محلى خودمختار در هزاره‌جات* شکل گرفت که دره‌صوف یکى از ولایتهاى آن محسوب مى‌شد (دولت‌آبادى، ص 117، 122).دره‌صوف همواره از مراکز مقاومت در برابر طالبان بود و در 1378ش/1999، مورد هجوم طالبان قرار گرفت و مغازه‌ها و بازارهاى آنجا به آتش کشیده شد (← گوتمن ، ص 182؛ جوستوتسى ، ص 117؛ فهیم دشتى، ص 35).ولسوالى دره‌صوف براساس تقسیمات جدید به دو ولسوالى دره‌صوف بالا و دره‌صوف پایین تقسیم شده‌است. دره‌صوف بالا، در 135 کیلومترى جنوب‌غربى شهر آیبک، مرکز ولایت سمنگان، و در ارتفاع 1337 مترى از سطح دریا در منطقه‌اى کوهستانى و نیمه‌کوهستانى واقع شده‌است. مساحت این ولسوالى 911،2 کیلومترمربع است و براساس سرشمارى 1382ش/2003، جمعیت آن 473،52 تن گزارش شده‌است. شغل اکثر اهالى دره‌صوف بالا کشاورزى، دامدارى و قالى‌بافى است. معدن مشهور زغال‌سنگ نیز در دره‌صوف بالا قرار دارد («پلان انکشافى ولسوالى: ولسوالى دره‌صوف بالا»، ص 3، 5؛ «ولسوالى دره‌صوف بالا»، 2012).دره‌صوف پایین در 117 کیلومترى غرب شهر آیبک و در ارتفاع 248،1 مترى از سطح دریا واقع شده‌است. مساحت این ولسوالى 708،1 کیلومترمربع است و براساس سرشمارى 1382ش/ 2003، جمعیت آن 859،55 تن گزارش شده‌است. اکثر اهالى این ولسوالى نیز به کشاورزى، دامدارى و برخى از صنایع اشتغال دارند. از مهم‌ترین محصولات کشاورزى دره‌صوف پایین گندم و نخود است («پلان انکشافى ولسوالى : ولسوالى دره‌صوف پایین»، ص 3؛ «ولسوالى دره‌صوف پایین»، 2012).منابع : «پلان انکشافى ولسوالى: ولسوالى دره‌صوف بالا، ولایت سمنگان»، تهیه و ترتیب توسط شوراى انکشافى ولسوالى دره‌صوف بالا، 2007، .NABDPRetrieved Sep.8, 2012, from http://www. mrrd-nabdp.org/ attachments/article/133/ Dari Sufi Bala Full DDP.Pdf;«پلان انکشافى ولسوالى: ولسوالى دره‌صوف پایین، ولایت سمنگان»، تهیه و ترتیب توسط شوراى انکشافى ولسوالى دره‌صوف پایین، 2007، NABDP.Retrieved Sep.8, 2012, from http://www. mrrd-nabdp.org /attachments /article/133/ Dari Suf Payan Full DDP.Pdf;ش. ن. حق‌شناس، دسایس و جنایات روس در افغانستان: از امیردوست محمدخان تا ببرک، تهران 1363ش؛ بصیراحمد دولت‌آبادى، شناسنامه افغانستان، تهران 1382ش؛ ظاهر طنین، افغانستان در قرن بیستم: 1996ـ 1900، تهران 1384ش؛ محمد فهیم دشتى، لحظه فاجعه : روایت ترور احمدشاه مسعود، ]بى‌جا[: مردمک، 1390ش؛ اروین گروتس باخ، جغرافیاى شهرى در افغانستان، ترجمة محسن محسنیان، مشهد 1368ش؛ «ولسوالى دره‌صوف بالا»، مقام ولایت سمنگان جمهورى اسلامى افغانستان، 2012.Retrieved Sep.8, 2012, from http://samangan.gov.af/ fa/page/5652;«ولسوالى دره‌صوف پایین»، مقام ولایت سمنگان جمهورى اسلامى افغانستان، 2012.Retrieved Sep.8, 2012, from http://samangan.gov.af/ fa/page/5653;حسین‌على یزدانى، پژوهشى در تاریخ هزاره‌ها،] مشهد[ 1372ش؛EIr., s.v. "Darra-ye Sūf" (by Daniel Balland); Antonio Giustozzi, Empires of mud: wars and warlords in Afghanistan, New York 2009; Roy Gutman, How we missed the story: Osama bin Laden, the Taliban, and the hijacking of Afghanistan, Washington, DC. 2008; Historical and political gazetteer of Afghanistan, ed. Ludwig W. Adamec, vol.4: Mazar-i-Sharif and North- Central Afghanistan, Graz 1979; Sayed Askar Mousavi, The Hazaras of Afghanistan: an historical, cultural, economic and political study, Richmond, Surrey 1998.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

محمدامین زواری

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 17
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده