داوودخان ← محمد داوودخان
معرف
داوودخان ← محمد داوودخان#
متن
داوودخان ← محمد داوودخانNNNNداوودخان کَرَرانى، آخرین فرمانرواى مستقل بنگال*. پدر و عموهاى وى از افغانها و در زمان سلطنت سوریان* از صاحب‌منصبان بودند (← عبداللّه، ص 186ـ187، 195ـ196؛ نظام‌الدین احمد هروى، ج 2، ص 121). در 971 سلیمان کررانى، پدر داوودخان، ولایت بنگال را به تصرف خود درآورد و به‌رغم اینکه عملاً به استقلال حکومت مى‌کرد، با فرستادن هدایایى براى اکبر*، پادشاه بابرى، اظهار اطاعت کرد و در اواخر عمرش به‌نام اکبر خطبه خواند و سکه زد (عبداللّه، ص 204؛ نعمت‌اللّه‌بن حبیب‌اللّه، ج 1، ص 413ـ415؛ بداؤنى، ج 2، ص 111). بعد از مرگ سلیمان در 980، بایزید، پسر بزرگ وى، در بنگال به قدرت رسید و بعد از اینکه بایزید با توطئة پسرعمویش کشته شد، داوودخان به کمک سردارش لودى‌خان در 980 در بنگال به قدرت رسید. او به نام خود سکه زد و خطبه را به نام خود کرد، از اطاعت بابریان سر باز زد و بِهار را تصرف کرد (عبداللّه، ص 205؛ قندهارى، ص 188ـ189؛ نظام‌الدین احمد هروى، ج 2، ص 281؛ علّامى، ج 3، ص20ـ22).اکبر حاکم جونپور، منعم‌خان* را مأمور تصرف بِهار کرد(بداؤنى، ج 2، ص 119؛ فرشته، ج 1، ص 261). منعم‌خان و لودى‌خان بعد از چند نبرد سرانجام صلح کردند و داوودخان، لودى‌خان را به اتهام سازش با اکبر به قتل رساند. این کار وى موجب ایجاد تفرقه در بین افغانها شد (عبداللّه، ص 206ـ207؛ سلیم زیدپورى، ص 156ـ157). منعم‌خان با شنیدن خبر کشته شدن لودى‌خان، به ولایت بهار حمله کرد و شهر پَتنَه را که داوودخان در آنجا پناه گرفته‌بود به محاصره درآورد. اکبر نیز براى کمک به منعم‌خان در 982 به بهار آمد و داوودخان پتنه را ترک کرد و آنجا به تصرف اکبر درآمد (عبداللّه، ص 207؛ قندهارى، ص 190ـ193؛ سلیم زیدپورى، ص 159).داوودخان پس از شکست در پتنه از بنگال و گور نیز چشم پوشید و به ولایت اُریسه رفت و در کتک پناه گرفت (قندهارى، ص 193، 201؛ نظام‌الدین احمد هروى، ج 2، ص 297ـ298). منعم‌خان کتک را محاصره و سرانجام با درخواست صلح داوودخان موافقت کرد و حکومت اریسه مشروط بر اطاعت داوودخان از بابریان به وى واگذار شد (قندهارى، ص 201ـ204؛ عبداللّه، همانجا؛ بداؤنى، ج 2، ص 131ـ136). بعد از درگذشت منعم‌خان در 983، داوودخان همراه پسرعمویش شهرهاى گور و تانده را به تصرف خود درآورد و تانده را تختگاه خود ساخت. اکبر مظفرخان، حاکم ولایت بهار، و خان‌جهان از سرداران خود را مأمور مقابله با او کرد. سرانجام در 984 در جنگ تانده، سپاهیان داوودخان شکست خوردند و خودش نیز کشته شد و سرش را براى اکبر فرستادند (قندهارى، ص 213ـ218؛ عبداللّه، ص 208؛ نظام‌الدین احمد هروى، ج 2، ص 324ـ325؛ فرشته، ج 1، ص 263).داوودخان حامى زبان فارسى بود؛ کتاب تاریخ داودى تألیف عبداللّه و تاریخ سلاطین افغانى یا تاریخ شاهى تألیف احمد یادگار در زمان وى تألیف شد (عبداللّه، ص 2؛ منزوى، ج10، ص420، 438).منابع:عبدالقادربن ملوکشاه بداؤنى، منتخب‌التواریخ، تصحیح احمدعلى صاحب، چاپ توفیق ﻫ . سبحانى، تهران 1379ـ1380ش؛ غلامحسین سلیم زیدپورى، ریاض‌السلاطین: تاریخ بنگاله، چاپ مولوى عبدالحق عابد، کلکته 1890؛ عبداللّه، تاریخ داودى، چاپ عبدالرشید، چاپ سنگى علیگره 1954؛ ابوالفضل‌بن مبارک علّامى، اکبرنامه، چاپ آغااحمد على، کلکته 1877ـ1886؛ محمدقاسم‌بن غلامعلى فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمى)، چاپ سنگى، کانپور 1290/1874؛ محمدعارف قندهارى، تاریخ اکبرى، معروف به تاریخ قندهارى، چاپ سیدمعین‌الدین ندوى و سیداظهر على دهلوى، رامپور 1382/1962؛ احمد منزوى، فهرست مشترک نسخه‌هاى خطى فارسى پاکستان، اسلام‌آباد 1362ـ1370ش؛ احمدبن محمد مقیم نظام‌الدین احمد هروى، طبقات اکبرى، چاپ بى‌دى و محمد هدایت حسین، کلکته 1927ـ] 1935[؛ نعمت‌اللّه‌بن حبیب‌اللّه، تاریخ خان‌جهانى و مخزن افغانى، چاپ سیدمحمد امام‌الدین، داکا 1379ـ1382/ 1960ـ1962.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

محمدامین زواری

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 17
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده