داوودبن سرحان
معرف
راوى امامى قرن دوم
متن
داوودبن سِرحان، راوى امامى قرن دوم. در منابع با لقب عطار از او یاد شده‌است (← برقى، ص 32؛ ابن‌بابویه، ج 4، ص 468؛ نجاشى، ص 159؛ طوسى، 1415، ص 202؛ قس همو، 1401، ج 7، ص :252 داوودبن سرحان حذّاء که احتمالاً مصحَّف داوودبن‌اسحاق است ← کلینى، ج5، ص454). داوود اهل کوفه بود (← برقى؛ نجاشى؛ طوسى، 1415، همانجاها) و طوسى (همانجا) او را از موالى دانسته‌است.داوودبن سرحان در شمار اصحاب امام‌صادق علیه‌السلام یاد شده‌است (← برقى؛ طوسى، 1415، همانجاها). به گفتة نجاشى (همانجا) او از امام‌کاظم علیه‌السلام نیز روایت کرده که احتمالاً برگرفته از سخن ابن‌نوح است، زیرا در منابع موجود چنین روایتى نیامده‌است (← موحد ابطحى، ج 5، ص 488ـ489). بنابر نقل قاضى نعمان مغربى (ج 1، جزء2، ص 234)، او از امام‌باقر علیه‌السلام هم روایت کرده‌است. اما صرف‌نظر از اینکه رجالیان امامى او را در شمار اصحاب امام‌باقر نام نبرده‌اند، از نقل فرات کوفى (ص 493ـ494) معلوم مى‌شود که روایت مذکور از امام‌صادق علیه‌السلام است (نیز ← استرآبادى، ص 680).نجاشى (همانجا) داوود را توثیق کرده‌است (نیز ← علامه حلّى، ص 143؛ ابن‌داوود حلّى، ستون 44) و رجالیان متأخر نیز در توثیق وى اتفاق‌نظر دارند (← مامقانى، ج 26، ص 187 و پانویس 5). از متأخرین، محدث نورى (ج 4، ص 287) علاوه بر توثیق داوود، از وى با لفظ جلیل یاد کرده‌است.در کتب اربعة شیعه، بیش از یک صد روایت از داوود نقل شده که بیشتر آنها را بى‌واسطه یا باواسطة برخى اصحاب مانند زراره و عبداللّه‌بن فرقد از امامصادق علیه‌السلام روایت کرده‌است (← اردبیلى، ج 1، ص 304؛ خویى، ج 7، ص 106، 402ـ404؛ نیز براى روایاتى به واسطه ولیدبن صبیح ← صفّار قمى، ص 181، 189ـ190). احمدبن محمدبن ابى‌نصر بَزَنطى*، عبدالرحمان‌بن ابى‌نَجران، جعفربن سَماعه، حسن‌بن على وشّاء*، حسن‌بن على‌بن فضّال (← ابن‌فضّال*)، جعفربن بشیر و محمدبن سَنان* از وى روایت کرده‌اند (← اردبیلى؛ خویى، همانجاها).داوودبن سرحان صاحب کتاب بود و دو حلقة انتهایى طریق نجاشى به کتاب وى على‌بن حسن طاطَرى از محمدبن ابى‌حمزه است (← نجاشى، همانجا). روایت فرات کوفى (ص 425ـ426) از طاطرى از ابن ابى‌حمزه از داوود ظاهراً حاکى از آن است که وى از همین طریق به کتاب داوود دسترسى داشته‌است. طوسى (1420، ص 184) نیز دو طریق به این کتاب ذکر کرده که اولى از طریق بزنطى و ابن‌ابى‌نجران و دومى از طریق ابن‌نَهیک است. ظاهراً دو حلقه از طریق دوم طوسى افتاده‌است؛ زیرا ابن‌نهیک از طریق طاطرى از محمدبن ابى‌حمزه به داوودبن سرحان متصل مى‌شود (← خویى، ج 7، ص 105ـ106؛ شوشترى، ج 4، ص 242). دو حلقة آخر طریق ابن‌بابویه به داوودبن سرحان با طریق نخست طوسى یکسان است (← ابن‌بابویه، ج 4، ص 468). زرارى (ص 153) نسخه‌اى از کتاب داوود را در اختیار داشته که به سال 227 در بغداد نزد ابن‌ابى‌نجران خوانده شده بوده و آن را در سال 299 از جدّش ابوطاهر محمدبن سلیمان (متوفى 300) سماع و در 348 بازنویسى کرده‌است.بیشتر روایات داوود فقهى است (براى نمونه ← کلینى، ج 4، ص 101، ج 5، ص 137، 265، 384، 407، 437، ج 6، ص167، 267، 475؛ ابن‌بابویه، ج 4، ص 111؛ طوسى، 1401، ج 1، ص 185، ج 2، ص 285، ج 6، ص 210، 212، 268، 276). همچنین روایاتى تفسیرى، به‌ویژه ذیل آیات‌الاحکام، از او نقل شده‌است (براى نمونه ← کوفى، ص 426؛ عیاشى، ج 1، ص 33، 198، 344ـ345؛ کلینى، ج 6، ص 138ـ139؛ ابن‌بابویه، ج 1، ص 422، ج 3، ص 405ـ406؛ طوسى، 1401، ج7، ص 364ـ365؛ قطب راوندى، ص 142ـ143).منابع: ابن‌بابویه، کتاب مَن لایـَحضُرُه الفقیه، چاپ على‌اکبر غفارى، قم 1404؛ ابن‌داوود حلّى، کتاب‌الرجال، چاپ جلال‌الدین محدث ارموى، تهران 1342ش؛ محمدبن على اردبیلى، جامع‌الرواة و ازاحة الاشتباهات عن‌الطرق و الاسناد، بیروت 1403/1983؛ على استرآبادى، تأویل‌الآیات الظاهرة فى فضائل العترة‌الطاهرة، چاپ حسین استادولى، قم 1417؛ احمدبن محمد برقى، کتاب‌الرجال، در ابن‌داوود حلّى، کتاب‌الرجال، چاپ جلال‌الدین محدث ارموى، تهران 1342ش؛ خویى؛ احمدبن محمد زرارى، رسالة ابى‌غالب‌الزرارى الى ابن ابنه فى ذکر آل‌اعین، چاپ محمدرضا حسینى، قم 1411؛ شوشترى؛ محمدبن حسن صفّار قمى،بصائرالدرجات الکبرى فى فضائل آل محمد (ع)، چاپ محسن کوچه‌باغى تبریزى، تهران 1362ش؛ محمدبن حسن طوسى، تهذیب‌الاحکام، چاپ حسن موسوى خرسان، بیروت 1401/1981؛ همو، رجال‌الطوسى، چاپ جواد قیومى اصفهانى، قم 1415؛ همو، فهرست کتب‌الشیعة و اصولهم و اسماءالمصنفین و اصحاب الاصول، چاپ عبدالعزیز طباطبائى، قم 1420؛ حسن‌بن یوسف علامه حلّى، خلاصة الاقوال فى معرفة‌الرجال، چاپ جواد قیومى اصفهانى، ]قم[ 1417؛ محمدبن مسعود عیاشى، کتاب‌التفسیر، چاپ هاشم رسولى‌محلاتى، قم 1380ـ1381، چاپ افست تهران ]بى‌تا.[؛ نعمان‌بن محمد قاضى نعمان، شرح الاخبار فى فضائل الائمة‌الاطهار، چاپ محمد حسینى‌جلالى، قم 1409ـ1412؛ سعیدبن هبة‌اللّه قطب راوندى، قصص‌الانبیاء، چاپ غلامرضا عرفانیانیزدى خراسانى، قم 1418؛ کلینى؛ فرات‌بن ابراهیم کوفى، تفسیر فرات‌الکوفى، چاپ محمدکاظم محمودى، تهران 1410/1990؛ عبداللّه مامقانى، تنقیح‌المقال فى علم‌الرجال، چاپ محیى‌الدین مامقانى، قم 1423ـ ؛ محمدعلى موحد ابطحى، تهذیب‌المقال فى تنقیح کتاب‌الرجال للشیخ الجلیل ابى‌العباس احمدبن على النجاشى، ج 5، قم 1417؛ احمدبن على نجاشى، فهرست اسماء مصنّفى الشیعة‌المشتهر ﺑ رجال النجاشى، چاپ موسى شبیرى زنجانى، قم 1407؛ حسین‌بن محمدتقى نورى، خاتمة مستدرک الوسائل، قم 1415ـ1420.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

سعید طاوسی مسرور

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 17
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده