دارم بن قبیصه
معرف
راوى امامى قرن سوم
متن
دارِم‌بن قَبیصه، راوى امامى قرن سوم. نجاشى (ص 162) نسب کامل او را دارم‌بن قبیصة‌بن نَهشَل‌بن مُجمِّع ذکر کرده است. ظاهراً نسبش به دارم‌بن مالک از قبیلة تمیم مى‌رسد (← سمعانى، ج 2، ص440) و ازاین‌رو، به دارمى و تمیمى (نجاشى، همانجا) و نیز نهشلى (ابن‌بابویه، 1363ش، ج 2، ص 69؛ قس همو، 1417، ص 307 : صنعانى) مشهور بوده است. کنیه‌اش را ابوالحسن و لقبش را سایح ذکر کرده‌اند (←ابن‌غضائرى، ص 58؛ نجاشى، همانجا).دارم را از اصحاب امام رضا علیه‌السلام دانسته‌اند (همانجاها)، در حالى که در رجال و فهرست طوسى نامى از وى نیست (نیز ← شوشترى، ج 4، ص 226). به گفتة نجاشى (همانجا) دارم روایاتى از آن حضرت در دو کتاب الوجوه و النظائر و الناسخ و المنسوخ روایت کرده است. راوى این کتاب على‌بن محمدبن جعفربن عَنبَسَه، برده آزادشدة هارون‌الرشید، است (همانجا). ابن‌بابویه (1362ش، ج 2، ص 387، 390، 394، 641؛ 1363ش، ج 2، ص 68ـ 75، 132) برخى از روایات دارم دربارة فضل و نحس ایام، فضل ماههاى رجب و شعبان و رمضان، دعاى پیامبر هنگام رؤیت هلال، فضائل اهل‌بیت و شیعیان آنها و برخى آموزه‌هاى اخلاقى و آداب و سنن را از همین طریق از امام رضا علیه‌السلام روایت کرده است. ظاهراً على‌بن محمدبن عنبسه کتابها و دیگر روایات دارم را در سامرا از وى شنیده است (← همو، 1363ش، ج 2، ص 69). دارم حدیث غدیرخم را نیز از انس‌بن مالک روایت کرده است (همو، 1361ش، ص 67).ابن‌غضائرى (همانجا) دارم را غیرقابل اعتماد و روایاتش را نامتعارف دانسته (نیز ← علامه حلّى، ص 346)، هرچند نجاشى به توثیق یا جرح وى نپرداخته است. احتمالاً به همین سبب ابن‌داوود حلّى او را یک بار در شمار کسانى که تضعیف نشده‌اند (← ستون 147) و بار دیگر در بخش جرح‌شدگان (ستون 452) آورده است (قس خویى، ج 7، ص 87). همچنین ابن‌غضائرى (ص 81) و نجاشى (ص 262) على‌بن محمدبن جعفربن عنبسه را ضعیف و غیرقابل اعتماد دانسته‌اند. با این حال، مامقانى (ج 26، ص 97) به سبب بى‌اعتمادى به تضعیفات ابن‌غضائرى و اهمال نجاشى، به حسن او حکم کرده است (نیز ← موحد ابطحى، ج 5، ص 537). همچنان‌که کرباسى (ص 241) روایات وى در عیون اخبار الرضا را موافق با اعتقادات شیعه و بى‌اشکال دانسته است.منابع : ابن‌بابویه، الامالى، قم 1417؛ همو، عیون اخبارالرضا، چاپ مهدى لاجوردى، قم 1363ش؛ همو، کتاب الخصال، چاپ على‌اکبر غفارى، قم 1362ش؛ همو، معانى‌الاخبار، چاپ على‌اکبر غفارى، قم 1361ش؛ ابن‌داوود حلّى، کتاب الرجال، چاپ جلال‌الدین محدث ارموى، تهران 1342ش؛ ابن‌غضائرى، الرجال لابن الغضائرى، چاپ محمدرضا حسینى جلالى، قم 1422؛ خویى؛ سمعانى؛ شوشترى؛ حسن‌بن یوسف علامه حلّى، خلاصة‌الاقوال فى معرفة الرجال، چاپ جواد قیومى اصفهانى، ]قم[ 1417؛ محمدجعفربن محمدطاهر کرباسى، اکلیل المنهج فى تحقیق المطلب، چاپ جعفر حسینى اشکورى، قم 1382ش؛ عبداللّه مامقانى، تنقیح‌المقال فى علم‌الرجال، چاپ محیى‌الدین مامقانى، قم 1423ـ ؛ محمدعلى موحد ابطحى، تهذیب المقال فى تنقیح کتاب الرجال، للشیخ الجلیل ابى‌العباس احمدبن على النجاشى، ج 5، قم 1417؛ احمدبن على نجاشى، فهرست اسماء مصنّفى الشیعة المشتهر ﺑ رجال النجاشى، چاپ موسى شبیرى زنجانى، قم 1407.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

آزاده عباسی

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 16
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده