دارالخلافه ناصری ← تهران
معرف
دارالخلافه ناصرى ← تهران#
متن
دارالخلافه ناصرى ← تهرانNNNNدارالسعاده ← طوپقاپى‌سراىNNNNدارالسلام(1)، پایتخت سابق تانزانیا. دارالسلام برکران اقیانوس هند و در جلگه‌اى وسیع میان جنگلها و تالابها، در ارتفاع 55 مترى از سطح دریا و 72 کیلومترى جزایر زنگبار قرار گرفته است. آب و هواى آن معتدل و میانگین دماى سالیانه آن ْ26 است. این شهر با میانگین بارش سالیانه 1050 میلیمتر، رطوبت نسبى زیادى دارد، ولى شمال و شمال‌غرب آن خشک است (صلاح عبدالجابر عیسى، ص 249، 253؛ خوند، ج 7، ص 68؛ الموسوعة العربیة، ذیل مادّه).دارالسلام دومین شهر افریقا، مرکز اقتصادى، سیاسى و علمى تانزانیا، بزرگ‌ترین و شلوغ‌ترین شهر این کشور و از نظر جذب مهاجران روستایى مقام اول را داراست (تانزانیا، ص 6؛ الموسوعة‌العربیة، همانجا؛ گلى‌زواره، ص 388). در 1381ش/ 2003، جمعیت آن حدود 000، 370،1 تن بوده است (>سالنامه جمعیتى 2003< ، ص 226). زبان مردم آن سواحلى است(عرب‌احمدى، 1384ش، ص 4؛ امینى، ص 8). ساکنان دارالسلام عربهاى مسلمان و زنگیهاى افریقایى هستند (الموسوعة‌العربیة، همانجا). تعدادى از خوجه‌هاى اثناعشرى هندى‌الاصل و تعدادى از پیروان فرقه اسماعیلیه، آقاخانى و بُهره نیز در آنجا زندگى مى‌کنند (عرب‌احمدى، 1379ش، ص 77؛ امینى، ص 27). دارالسلام مهم‌ترین بندر قاره افریقا است و به دروازه شرق افریقا شهرت دارد و براى تسهیل صادرات و واردات کشورهاى همسایه تانزانیا ــ که محصور در خشکى هستندــ از آن استفاده مى‌شود. به‌طورى که 40% کالاهاى صادره از این بندر در 1369ش/1990، متعلق به زامبیا، 6% متعلق به بوروندى و 3% متعلق به مالاوى بوده است (صلاح عبدالجابر عیسى، ص 358).افتتاح خط راه‌آهن دارالسلام‌ـ کیجوما (شهرى در زئیر) در 1332/1914 کشور زئیر را به اقیانوس هند متصل ساخت و در 1353ش/1975، خط راه‌آهن زامبیا ـ تانزانیا، زامبیا را به دارالسلام و اقیانوس هند وصل کرده و در امتداد این خط، خط لوله نفت از دارالسلام به ندولا در مرکز زامبیا احداث شده است. راههاى زمینى آن شامل جاده شمال به جنوب از مرز کنیا تا شهر متوارا و جاده شرقى ـ غربى از دارالسلام تا شهرهاى مورو، جورو، دودوما، سنجیدا و نزیجا و نیاکانازى است (همان، ص 218، 355ـ356). محصولات کشاورزى دارالسلام، قهوه، پنبه، ذرت، چاى و زنجبیل است و 85% تولیدات کشاورزى تانزانیا از این بندر صادر مى‌شود. مهم‌ترین صنایع آن صنایع نساجى، صنایع‌دستى و صنایع غذایى است (ابوحجر، ص285؛ الموسوعة العربیة‌العالمیة، ذیل مادّه؛ صلاح عبدالجابر عیسى، ص 351ـ352). این شهر داراى مساجد متعدد، مدارس اسلامى و حوزه علمیه است و تعداد مساجد آن را 150 باب ذکر کرده‌اند (عرب‌احمدى، 1384ش، ص 164ـ169؛ گلى‌زواره، همانجا). از جمله آثار دارالسلام خرابه‌هاى کوندوچى متعلق به مقبره‌هاى مردم عرب مقیم در این شهر و در قرن دوازدهم/ هجدهم تا سیزدهم/ نوزدهم است (← عرب‌احمدى، 1384ش، ص412).دارالسلام تا 1143/1730 تحت سلطه استعمارى پرتغال بود (الموسوعة العربیة، همانجا). در 1279/1862 سیدمجید، حاکم زنگبار، سواحل تانزانیا را تصرف کرد و در مزیزیما قصرى ساخت که آن را دارالسلام نامید (صلاح عبدالجابر عیسى، ص 327؛ تانزانیا، ص 46). به روایتى این شهر را در قرن سیزدهم/ نوزدهم سلطان بَرْغَش‌بن سعید* براى ورود عربها به تانکانیکا بنا نهاد و چون دهکده‌اى آرام بود دارالسلام نام گرفت (← عرب‌احمدى، 1384ش، ص 3، پانویس 2).آلمانیها در 1305/ 1887، این شهر را خریدارى کردند و حاکم زنگبار، حق حکومت ساحل را به آنان اعطا کرد (عفیفى، ذیل مادّه؛ صلاح عبدالجابر عیسى، همانجا).واگذارى مالیات شهر به شرکتى آلمانى در 1306/ 1888 موجب شورش مردم تا 1308/1890 شد. آلمانیها در 1308/ 1890 مستعمره‌اى در شرق افریقا تأسیس کردند و در 1309/ 1891 دارالسلام مقرّ حکومت شد و از 1308/1890، که آلمانیها قرارگاه خود را به دارالسلام منتقل کردند، پیشرفت کرد (تانزانیا، ص 6؛ د.اسلام، چاپ دوم، ذیل مادّه). در جنگ جهانى اول دارالسلام به تصرف بریتانیا درآمد (د. اسلام؛ الموسوعة العربیة العالمیة، همانجاها).در 1300ش/1961 تانگانیکا استقلال یافت و دارالسلام پایتخت شد. در 1343ش/1964 تانگانیکا و تانزانیا دولت واحدى تشکیل دادند و دارالسلام به عنوان پایتخت متحده تانزانیا برگزیده شد (الموسوعة‌العربیة‌العالمیة؛ صلاح عبدالجابر عیسى، همانجاها). در 1351ش/1973 تصمیم گرفته شد پایتخت از دارالسلام به شهر دودوما منتقل شود و در 1369ش/ 1990 این تصمیم اجرا گردید (خوند، ج 7، ص 54؛ الموسوعة العربیة‌العالمیة، ذیل «دارالسلام» و «دودوما»).منابع : آمنه ابوحجر، موسوعة‌المدن‌الاسلامیة، عَمّان 2003؛ رحیم امینى، تانزانیا، تهران: وزارت امور خارجه، دفتر مطالعات سیاسى و بین‌المللى، تهران 1382ش؛ تانزانیا، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهشهاى بازرگانى، تهران 1364ش؛ مسعود خوند، الموسوعة التاریخیة‌الجغرافیة، بیروت 1994ـ2004؛ صلاح عبدالجابر عیسى، «جمهوریة تنزانیا»، در الموسوعة‌الجغرافیة للعالم الاسلامى، ج 10، ریاض: جامعة‌الامام محمدبن سعودالاسلامیة، 1419/1999؛ امیربهرام عرب‌احمدى، تانزانیا : سرزمین همیشه سبز، تهران 1384ش؛ همو، شیعیان تانزانیا: دیروز و امروز، تهران 1379ش؛ عبدالحکیم عفیفى، موسوعة 0001 مدینة اسلامیة، بیروت 1421/2000؛ غلامرضا گلى زواره، سرزمین اسلام : شناخت کشورهاى اسلامى و نواحى مسلمان‌نشین جهان، قم 1377ش؛ الموسوعة‌العربیة، دمشق: هیئة الموسوعة العربیة، 1998ـ، ذیل «دارالسلام» (از محمد صافیتا)؛ الموسوعة‌العربیة‌العالمیة، ریاض : مؤسسة اعمال‌الموسوعة للنشر والتوزیع، 1419/1999؛Demographic year book 2003, NewYork: United Nations, Department of Economic and Social Affairs, 2006; EI2, s.v. "Dar-es-salaam" (by G.S.P. Freeman-Grenville).
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

بهزاد لاهوتی

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 16
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده