خلف أقطع شهرت خلف بن خلیفه
معرف
شاعر و راوى عرب قرن اول و دوم
متن
خَلَف أقطع، شهرت خلف‌بن خلیفه، شاعر و راوى عرب قرن اول و دوم. از تاریخ ولادت و وفات وى اطلاعى دردست نیست. آنچنان‌که از اشعارش برمى‌آید، به آل‌شیبان منسوب است (رجوع کنید به مرزوقى، ج 2، ص 1768؛ نیز رجوع کنید به سمعانى، ج 3، ص 482). چون به اتهام دزدى دستش را قطع کردند، اقطع نام گرفت. فرزدق در بیتى، وى را دزدى ماهر خوانده است (رجوع کنید به ابن‌قتیبه، ج 1، ص 474، ج 2، ص 714). خلف با سه حاکم عراق، عمربن هُبَیرَة (متوفى 110)، ابان‌بن ولید (متوفى 125) و خالدبن عبداللّه قسرى (حک : 105ـ120)، معاصر بود و از دو تن از آنان صله نیز دریافت کرد (همان، ج 2، ص 714ـ715؛ ثعالبى، ص 96؛ ابشیهى، ج 2، ص 523).خلف شاعرى بدگو، اما نکته‌سنج بود (زرکلى، ج 2، ص 310). اشعارش داراى مفاهیم نغز و خوشایند (جاحظ، ج 1، ص50؛ ابن‌قتیبه، ج 2، ص 714) و مضامین اشعار وى مدح و فخر است. او در اشعارش به خاندان و عشیره خود مباهات کرده و آنان را در مجد، شرافت، اخلاق نیک و تمامى اوصاف پسندیده، بى‌نظیر و در برابر دشمنان، خشن و تلخ‌مزاج دانسته است (مرزوقى، ج 2، ص 1768ـ1772).در زمان وى، خالدبن عبداللّه قسرى، فردى را به اتهام ادعاى پیامبرى و معارضه با قرآن کریم (سوره کوثر)، به مرگ محکوم کرد. خلف‌بن خلیفه هنگام عبور از کنار جسد وى، جملاتى ظریف و طنزآمیز را بر همان وزن و در معارضه با آن شخص بیان کرد (ابشیهى، همانجا).او با سه واسطه، حدیثى از پیامبر اکرم صلى‌اللّه‌علیه‌وآله‌و سلم نقل کرده است (رجوع کنید به عسکرى، ج 1، ص 86).منابع : محمدبن احمد ابشیهى، المستطرف فى کلّ فنّ مستظرف، چاپ مفید محمد قمیحه، بیروت 1406/1986، چاپ افست قم 1368ش؛ ابن‌قتیبه، الشعر و الشعراء، بیروت 1964؛ عبدالملک‌بن محمد ثعالبى، ثمارالقلوب فى المضاف و المنسوب، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم، قاهره ] 1985[؛ عمروبن بحر جاحظ، البیان و التبیین، چاپ عبدالسلام محمد هارون، بیروت ?]1367/ 1948[؛ خیرالدین زرکلى، الاعلام، بیروت 1999؛ سمعانى؛ حسن‌بن عبداللّه عسکرى، کتاب جمهرة الامثال، چاپ محمد ابوالفضل ابراهیم و عبدالمجید قطامش، بیروت ?]1384/ 1964[؛ احمدبن محمد مرزوقى، شرح دیوان الحماسة، چاپ احمد امین و عبدالسلام هارون، بیروت 1411/1991.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

زریندخت بروجردیان

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 16
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده