ختْلانیاسکندر
معرف
خَتْلانى،اسکندر،# شاعر و روزنامه‌نگار معاصر تاجیک.
متن
خَتْلانى،اسکندر، شاعر و روزنامه‌نگار معاصر تاجیک.اسکندر عیدیزاده، مشهور به ختلانى در 1333ش/ 1954 در شهر کولاب تاجیکستان (ختلان قدیم) در خانواده‌اى فرهنگى به دنیا آمد. دوره‌هاى دبستان و دبیرستان را در تاجیکستان گذراند. سپس براى ادامه تحصیل به دانشگاه‌ویژه ادبیات جهان به مسکو رفت و در 1360ش/ 1981فارغ‌التحصیل‌شد (مسلمانیان قبادیانى، 1378ش،ص22؛همو، 1383ش، ص 162). پس از آن به شهر دوشنبه بازگشت و در دهه 1360ش/ 1980 دولت شوروى وى را به عنوان مترجم به افغانستان فرستاد. او در آنجا با ترجمه‌هاى دقیق تسلط خود را بر دو زبان روسى و فارسى نشان داد. او با بسیارى از نویسندگان و شعرا آشنا شد، و دفتر شعر صداى پاى واژه‌ها را در 1367ش/ 1988 در کابل منتشر کرد. ختلانى سپس به دوشنبه بازگشت و بار دیگر به مسکو رفت. پس‌از فروپاشى اتحاد جماهیر شوروى و درگرفتن جنگ داخلى تاجیکستان، ختلانى در مسکو به عنوان خبرنگار بخش فارسى رادیو بى‌بى‌سى گزارش و خبرهایى از رویدادهاى تاجیکستان تهیه مى‌کرد. او در اواسط دهه 1370ش/ 1990 از همکارى با بى‌بى‌سى کناره‌گیرى کرد و اندکى بعد به عنوان خبرنگار بخش تاجیکى رادیو آزادى در مسکو به کارش ادامه داد. ختلانى در شهریور 1379/ سپتامبر 2000 در مسکو ترور شد (رجوع کنید به همو، 1383ش، ص 161، 164).ختلانى، گل رخسار و ضیاءعبداللّه جزو نسلِ پنجم شاعران معاصر تاجیک به شمار مى‌آیند که پرتلاش، نوگرا و صاحبِ نام و اعتبارند (قزوه، ص 62).ختلانى در تاجیکستان شاعرى نوگرا و روزنامه‌نگارى روشنفکر شناخته شده‌است. او در بیدارى مردم تاجیک و نهضت آزادى‌خواهى آنان سهم ویژه‌اى دارد. دفترهاى شعر وى نزد خوانندگان تاجیک جایگاه خاصى دارد (مسلمانیان قبادیانى، 1378ش، همانجا؛ همو، 1383ش، ص 162). ختلانى هم در شعر آزاد و هم در قالبهاى قدمایى خصوصآ غزل توانا بود و به سببِ بهره‌مندى از نگاه و زبانى نو از بسیارى از شاعران تاجیک معاصرش برتر است (رجوع کنید به غنى‌نژاد، ص 18). در شعر وى دلبستگى به میهن، آزادى‌خواهى و اتحاد مردم سرزمینش جایگاه خاصى دارد (رجوع کنید به مسلمانیان قبادیانى، 1383ش، ص 164ـ170).دفترهاى شعر وى عبارت‌اند از: پرواز (دوشنبه 1360ش/ 1981)، شکوفه‌ها (دوشنبه 1362ش/ 1983)، و صداى پاى واژه‌ها (کابل 1367ش/ 1988).منابع :فهیمه غنى‌نژاد، «بى‌مرز تا شعر آن سوى رود»، شوکران، ش 5 و 6 (دى ـ فروردین 1382)؛ علیرضا قزوه، «نسل‌ها و جریان‌هاى شعرى در شعر معاصر تاجیکستان»، شعر، سال 6 (بهار 1377)؛ رحیم مسلمانیان قبادیانى، ستاره‌هاى پامیر: آشنایى با تنى چند از ادیبان معاصر تاجیک، تهران 1383ش؛ همو، «سخنوران امروز تاجیک: اسکندر ختلانى»، جهان کتاب، سال 4، ش 13 و 14 (شهریور 1378).
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

رحیم مسلمانیان قبادیانی

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 15
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده