خالد بن عبدالرحمان عطار
معرف
راوى امامى
متن
خالد بن عبدالرحمان عطار، راوى امامى. کنیه‌اش ابوالهیثم بود. طوسى (ص 198) او را در شمار اصحاب امام صادق علیه‌السلام آورده، اما توثیق نکرده است. ابن‌داوود حلّى (ص 87) و علامه حلّى (ص 138) به نقل از ابن‌عقده از ابن‌نمیر او را با لفظ ثقةٌ ثقةٌ توثیق کرده‌اند (نیز رجوع کنید به تفرشى، ج 2، ص 187؛ اردبیلى، ج 1، ص 292). از این‌رو متأخران درباره توثیق وى اختلاف‌نظر دارند. برخى با اعتماد به نقل ابن‌داوود حلّى و علامه حلّى او را ثقه (مامقانى، ج 25، ص 154ـ155)، ممدوح (مجلسى، ص 73) یا موثق (شوشترى، ج 4، ص 133) دانسته‌اند. برخى دیگر درباره این توثیق تردید کرده‌اند و اعتماد علامه حلّى و ابن‌داوود حلّى به ابن‌عقده و ذکر نام او در شمار موثقان را کافى ندانسته و با توجه به غیرشیعه بودن و عدم وثاقت ابن‌نمیر، توثیق وى را بى‌ثمر شمرده‌اند (رجوع کنید به خویى، ج 7، ص30؛ مامقانى، ج 25، ص 153، پانویس 2، ص 155، پانویس) و در نتیجه او را مجهول (جزائرى، ج 3، ص 447؛ جواهرى، ص 206) یا ضعیف (مامقانى، ج 25، ص 155، پانویس) خوانده‌اند.فرد دیگرى با همین نام و کنیه در کتب رجالى اهل سنّت ملقب به عبدى و کوفى یافت مى‌شود. برخى این دو را یکى تلقى کرده و ذیل یک عنوان آورده‌اند (رجوع کنید به شوشترى، همانجا؛ شبسترى، ج 1، ص510). از این فرد در زمره راویان ضعیف اهل سنّت یاد شده (رجوع کنید به عقیلى، سفر2، 8؛ ابن‌حِبّان، ج 1، ص 281؛ ذهبى، ج 1، ص 634) که از سماک‌بن حرب نقل حدیث کرده و اسحاق‌بن فرات مصرى شاگردش بوده است (رجوع کنید به عقیلى؛ شوشترى، همانجاها). از آنجا که در کتب رجالى شیعه هیچ‌یک از این جزئیات درباره خالدبن عبدالرحمان شیعى نیامده است، احتمال اتحاد این دو ضعیف به نظر مى‌رسد. همچنین برخى از رجالیان اهل سنّت خالدبن عبدالرحمان عطار کوفى را با خالدبن عبدالرحمان خراسانى (درباره او رجوع کنید به ابن‌عدى، ج 3، ص 36ـ39) یکى انگاشته‌اند (رجوع کنید به همان، ج 3، ص40؛ ابونعیم اصفهانى، ص 77؛ نیز رجوع کنید به ابن‌حجر عسقلانى، ج 3، ص90) که نادرست است (براى تفصیل بیشتر در این باره رجوع کنید به مِزّى، ج 8، ص 123، پانویس 4). در مورد شاگردان یا مشایخ خالد سند دقیقى در دسترس نیست، جز آنکه نام وى در زمره کسانى آمده است که از یحیى‌بن سَلَمه نقل حدیث کرده‌اند (رجوع کنید به همان، ج 31، ص 362؛ طبسى، ص 438).منابع: ابن‌حِبّان، کتاب المجروحین من المحدثین و الضعفاء و المتروکین، چاپ محمود ابراهیم زاید، حلب 1395ـ1396/ 1975ـ 1976؛ ابن‌حجر عسقلانى، کتاب تهذیب‌التهذیب، ]بیروت [1404/ 1984؛ ابن‌داوود حلّى، کتاب الرجال، چاپ محمدصادق آل بحرالعلوم، نجف 1392/1972، چاپ افست قم ]بى‌تا.[؛ ابن‌عدى، الکامل فى ضعفاء الرجال، بیروت 1405/1985؛ ابونعیم اصفهانى، کتاب الضعفاء، چاپ فاروق حماده، مغرب: دارالبیضاء، ]بى‌تا.[؛ محمدبن على اردبیلى، جامع الرواة و ازاحة الاشتباهات عن الطرق و الاسناد، قم : مکتبة المحمدى، ]بى‌تا.[؛ مصطفى‌بن حسین تفرشى، نقدالرجال، قم 1418؛ عبدالنبى‌بن سعدالدین جزائرى، حاوى الاقوال فى معرفة الرجال، ]قم [1418؛ محمد جواهرى، المفید من معجم الرجال الحدیث، قم 1424؛ خویى؛ محمدبن احمد ذهبى، میزان الاعتدال فى نقدالرجال، چاپ على محمد بجاوى، قاهره 1963ـ1964، چاپ افست بیروت ]بى‌تا.[؛ عبدالحسین شبسترى، الفائق فى رواة و اصحاب الامام الصادق علیه‌السلام، قم 1418؛ شوشترى؛ محمدجعفر طبسى، رجال الشیعة فى اسانید السنة، قم 1378ش؛ محمدبن حسن طوسى، رجال الطوسى، چاپ جواد قیومى اصفهانى، قم 1415؛ محمدبن عمرو عقیلى، کتاب الضعفاء الکبیر، چاپ عبدالمعطى امین قلعجى، بیروت 1418/1998؛ حسن‌بن یوسف علامه حلّى، خلاصة الاقوال فى معرفة الرجال، چاپ جواد قیومى اصفهانى، ]قم[ 1417؛ عبداللّه مامقانى، تنقیح المقال فى علم الرجال، چاپ محیى‌الدین مامقانى، قم 1423ـ ؛ محمدباقربن محمدتقى مجلسى، الوجیزة فى الرجال، چاپ محمدکاظم رحمان ستایش، تهران 1378ش؛ یوسف‌بن عبدالرحمان مِزّى، تهذیب الکمال فى اسماءالرجال، چاپ بشارعواد معروف، بیروت 1422/2002.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان
حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 14
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده