خالد بن ابی کریمه
معرف
راوى‌امامى
متن
خالد بن‌ ابى‌کریمه، راوى‌امامى. کنیه‌اش ابوعبدالرحمان (بخارى، ج 2، قسم 1، ص 168؛ ابن‌ابى‌حاتم، ج 3، ص 349؛ ابن‌حِبّان، ج 6، ص 262) و اسم پدرش میسره بوده است (خطیب بغدادى، ج 9، ص 226). وى را در زمره اصحاب امام باقر و امام صادق علیهماالسلام نام برده‌اند (رجوع کنید به برقى، ص 15؛ نجاشى، ص 151؛ طوسى، ص 134، 198). طوسى (ص 198) لقب وى را مدائنى ذکر کرده است (نیز رجوع کنید به خطیب بغدادى، ج 9، ص 225) در حالى که رجالیان اهل سنّت او را از محله سُنبُلان اصفهان و ساکن کوفه دانسته‌اند (رجوع کنید به ابوالشیخ، ج 1، ص 452ـ 453؛ ابونعیم اصفهانى، ج 1، ص 305؛ نیز رجوع کنید به مِزّى، ج 8، ص 156ـ157؛ قس ابن‌حِبّان؛ خطیب بغدادى، همانجاها که او را اصالتاً کوفى دانسته‌اند). مزّى (ج 8، ص 156) لقب او را اسکاف ذکر کرده است.در کتب رجالى متقدم شیعه، الفاظى دالّ بر وثاقت، مدح یا قدح وى نیامده، اما در کتب رجالى اهل سنّت اوصاف متعدد و گاه متناقضى براى وى ذکر شده است و برخى او را توثیق کرده (رجوع کنید به یحیى‌بن معین، ج 1، ص 266؛ ابن‌حنبل، ج 1، ص 401؛ ابوداوود، ج 2، ص 291؛ ابن‌حبّان، همانجا) و برخى او را ضعیف دانسته‌اند (رجوع کنید به بخارى؛ ابن‌ابى‌حاتم، همانجاها). همین امر موجب شده که برخى در امامى بودن او تردید کنند (رجوع کنید به مامقانى، ج 25، ص 45) و چون رجالیان اهل سنّت درباره مذهب وى سکوت کرده و غالباً او را توثیق کرده‌اند، شوشترى (ج 4، ص 99) او را از اصحاب غیرشیعه امام باقر و امام صادق دانسته است. شاهد این مدعا روایتى منقول از وى درباره سعى بین صفا و مروه است که با روایت مذهب اهل سنّت همخوانى دارد (رجوع کنید به خطیب بغدادى، ج 9، ص 226).وى نسخه‌اى از احادیث امام باقر علیه‌السلام در اختیار داشت و نجاشى (همانجا) از طریق ابن‌نوح از آن باخبر بود. این نسخه به دست ما نرسیده و در کتب روایى شیعه نیز هیچ روایتى از آن نقل نشده است. در کتب روایى اهل سنّت، از او احادیثى از پیامبر و دیگران نقل شده است (رجوع کنید به صنعانى، ج 3، ص 12؛ ابن‌ابى‌شیبه، ج 2، ص 191، ج 4، ص 535، ج 5، ص360، ج 7، ص 533، ج 8، ص 709؛ نیز رجوع کنید به ابوالشیخ، ج 1، ص 453؛ ابونعیم اصفهانى، ج 1، ص305ـ 306؛ خطیب بغدادى، ج 9، ص 225ـ226). نسائى (ج 4، ص 296) و ابن‌ماجه (ج 2، ص 869) تنها یک حدیث از وى نقل کرده‌اند.خالد از امام باقر علیه‌السلام، معاویه‌بن قره مُزَنى، عکرمه مولى ابن‌عباس و ابوجعفر عبداللّه‌بن مِسوَر مدائنى روایت کرده است و از جمله راویان او سفیان ثورى، سفیان‌بن عُیَینَه، شریک‌بن عبداللّه، وَکیع‌بن جرّاح، شُعبة‌بن حَجّاح و مروان‌بن معاویه فزارى بوده‌اند (رجوع کنید به خطیب بغدادى، ج 9، ص 225؛ مزّى، ج 8، ص 156).منابع: ابن‌ابى‌حاتم، کتاب الجرح و التعدیل، حیدرآباد، دکن 1371ـ1373/ 1952ـ1953، چاپ افست بیروت ]بى‌تا.[؛ ابن‌ابى‌شیبه، المصنَّف فى الاحادیث و الآثار، چاپ سعید محمد لحّام، بیروت 1409/1989؛ ابن‌حِبّان، کتاب‌الثقات، حیدرآباد، دکن 1393ـ1403/ 1973ـ1983، چاپ افست بیروت ]بى‌تا.[؛ ابن‌حنبل، کتاب العلل و معرفة‌الرجال، چاپ وصى‌اللّه عباس، بیروت 1408/1988؛ ابن‌ماجه، سنن ابن‌ماجة، چاپ محمدفؤاد عبدالباقى، ]قاهره 1373/ 1954[، چاپ افست ]بیروت، بى‌تا.[؛ عبداللّه‌بن محمد ابوالشیخ، طبقات المحدثین باصبهان و الواردین علیها، چاپ عبدالغفور عبدالحق حسین بلوشى، بیروت 1407ـ1408/ 1987ـ1988؛ سلیمان‌بن اشعث ابوداوود، سؤالات ابى‌عبید الآجرى اباداود سلیمان‌بن الاشعث السجستانى، چاپ عبدالعلیم عبدالعظیم بستونى، بیروت 1418/1997؛ احمدبن عبداللّه ابونعیم اصفهانى، کتاب ذکر اخبار اصبهان، چاپ سون ددرینگ، لیدن 1931ـ1934، چاپ افست تهران ]بى‌تا.[؛ محمدبن اسماعیل بخارى، کتاب التاریخ الکبیر، دیاربکر: المکتبة الاسلامیة، ]بى‌تا.[؛ احمدبن محمد برقى، کتاب الرجال، در ابن‌داوود حلّى، کتاب الرجال، تهران 1383ش؛ خطیب بغدادى؛ شوشترى؛ عبدالرزاق‌بن همام صنعانى، المصنَّف، چاپ حبیب‌الرحمان اعظمى، بیروت 1403/1983؛ محمدبن حسن طوسى، رجال الطوسى، چاپ جواد قیومى اصفهانى، قم 1415؛ عبداللّه مامقانى، تنقیح المقال فى علم الرجال، چاپ محیى‌الدین مامقانى، قم 1423ـ ؛ یوسف‌بن عبدالرحمان مِزّى، تهذیب‌الکمال فى اسماء الرجال، چاپ بشار عواد معروف، بیروت 1422/2002؛ احمدبن على نجاشى، فهرست اسماء مصنفى الشیعة المشتهر ب رجال النجاشى، چاپ موسى شبیرى زنجانى، قم 1407؛ احمدبن على نسائى، کتاب السنن الکبرى، چاپ عبدالغفار سلیمان بندارى و سیدکسروى حسن، بیروت 1411/1991؛ یحیى‌بن معین، تاریخ یحیى‌بن معین، روایة عباس‌بن محمدبن حاتم دورى، چاپ عبداللّه احمد حسن، بیروت ]بى‌تا.[.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

الهام قاسمی

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 14
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده