خادمی حسین
معرف
فقیه امامى معاصر
متن
خادمى، حسین، فقیه امامى معاصر. پدرش، جعفر و جدّش، صدرالدین محمد، از عالمان و سادات آل‌شرف‌الدین بودند؛ مادر او نیز از خاندان صدر بود (آقابزرگ طهرانى، 1404، قسم 1، ص 31؛ همو، 1403، ج 11، ص 310؛ مفرّج، ص 248ـ 249؛ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ص هفده).وى در سوم شعبان 1319 (14 دى 1280) در اصفهان به دنیا آمد و در حدود پنج سالگى، پدرش را از دست داد. دوره مقدماتى و سطوح متوسط و عالى علوم دینى را همانجا، نزد استادانى چون على مدرس‌یزدى، مدرس خاتون‌آبادى، میرسیدعلى مجتهد نجف‌آبادى، سیدمحمد نجف‌آبادى و عبدالکریم گزى فراگرفت؛ سپس براى تکمیل تحصیلات خود به نجف رفت و در درسهاى خارج فقه و اصولِ میرزا محمدحسین نائینى، آقا ضیاءالدین عراقى و سید ابوالحسن اصفهانى شرکت کرد. او همچنین رجال و درایه را نزد سید ابوتراب خوانسارى و کلام و ملل و نحل را نزد محمدجواد بلاغى خواند و از برخى استادان خود از جمله نائینى، عراقى و سیدابراهیم حسینى شیرازى معروف به میرزا آقا اصطهباناتى تصدیق اجتهاد یا اجازه روایت گرفت (آقابزرگ طهرانى، 1404، قسم 2، ص 518؛ شریف رازى، ج 3، ص 90؛ باقرى بیدهندى، ص 91ـ94، 104).خادمى در 1347/1307ش به اصفهان بازگشت و در مدرسه صدر به تدریس پرداخت و حوزه علمیه آنجا را رونق بخشید. خادمى حوزه علمیه اصفهان را نیز مدیریت مى‌کرد (باقرى بیدهندى، ص 94؛ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ص 229، 314).وى فعالیتهاى سیاسى، اجتماعى و فرهنگى فراوانى داشت. او در اصفهان چند کتابخانه، مدرسه و انجمن خیریه را تأسیس یا بازسازى کرد که از همه مشهورتر، دبیرستان و کتابخانه مؤسسه احمدیه بود که بعدها کانون بسیارى از فعالیتهاى فرهنگى و مبارزه برضد رژیم پهلوى شد (باقرى‌بیدهندى، ص 95ـ96؛ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ص بیست‌ویک ـ بیست‌ودو). او فعالیتهاى سیاسى خود را از زمان حکومت رضاشاه پهلوى، با اعتراض به کشف حجاب و منع برگزارى عزادارى امام حسین علیه‌السلام آغاز کرد. در 1320ش که آیت‌اللّه سیدحسن چهارسوقى و برخى دیگر از علماى اصفهان، براى اصلاح اوضاع دینى و اجتماعى مردم به احیاى هیئت علمیه اصفهان پرداختند، خادمى سهم جدّى داشت. برخى اقدامات سیاسى این هیئت عبارت‌اند از: دفاع از ملى شدن صنعت نفت، مبارزه با تبلیغات بهائیان و مبارزه با باج‌خواهیهاى دولت از مردم. در جریان ملى شدن صنعت نفت، خادمى مبارزه در این راه را تأیید و توصیه کرد (روضاتى، ص 29ـ31؛ باقرى‌بیدهندى، ص 96؛ مصدق و حاکمیت ملّت، ضمائم، ص 945؛ اسنادى از انجمن‌ها و مجامع مذهبى در دوره‌پهلوى، ص326ـ 406).در واقعه پانزده خرداد*، خادمى در جمع علماى مهاجر به تهران، نماینده علماى اصفهان بود. وى فعالیتهاى خود را در جهت حمایت از نهضت امام خمینى، با ایراد سخنرانیها و صدور اعلامیه‌هاى اعتراض‌آمیز ادامه داد؛ منزل او نیز پایگاهى براى مبارزات مردمى برضد رژیم حاکم بود (باقرى بیدهندى، ص96ـ97؛ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ص‌بیست و پنج ـ بیست‌و نه؛ نیز رجوع کنید به انقلاب اسلامى به روایت اسناد ساواک، کتاب3، ص203ـ204؛ اسناد انقلاب اسلامى، ج 3، ص 87).خادمى بعد از پیروزى انقلاب، نماینده مردم اصفهان در مجلس خبرگان قانون اساسى و نیز اولین مجلس خبرگان رهبرى بود و ریاست سنى آن را نیز برعهده داشت (باقرى بیدهندى، ص 97ـ98؛ قلفى، ص 309ـ437). براى او ویژگیهایى چون تواضع و صبورى بر شمرده‌اند. خادمى در 20اسفند 1363 درگذشت و در مشهد به خاک سپرده شد (رجوع کنید به باقرى بیدهندى، ص 98ـ106؛ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ص بیست ـ سى‌ویک).از خادمى آثارى در فقه و کلام برجاى مانده که عبارت‌اند از: رهبر سعادت یا دین محمد، درباره براهین وجود خدا و عدل الهى که در دو مجلد به فارسى به چاپ رسیده است؛ رساله‌اى در ارث نبردن زوجه از غیر منقول؛ رساله‌اى در لباس مشکوک و تقریرات دروس فقه و اصول نائینى (آقابزرگ طهرانى، 1403، ج 11، ص 310؛ همو، 1404، قسم 2، ص 518؛ خادمى، مقدمه جمال‌الدین موسوى، ص 11؛ شریف‌رازى، ج 3، ص 91؛ یاران امام به روایت اسناد ساواک، ص 109، 181).منابع: آقابزرگ طهرانى، الذریعة الى تصانیف‌الشیعة، چاپ على‌نقى منزوى و احمدمنزوى، بیروت 1403/1983؛ همو، طبقات اعلام‌الشیعة : نقباءالبشر فى القرن الرابع عشر، مشهد، قسم 1ـ4، 1404؛ اسناد انقلاب اسلامى، ج 3، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامى، 1374ش؛ اسنادى از انجمن‌ها و مجامع مذهبى در دوره پهلوى، تهیه و تنظیم مرکز اسناد ریاست جمهورى، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، 1381ش؛ انقلاب اسلامى به روایت اسناد ساواک، کتاب 3، تهران: وزارت اطلاعات، مرکز بررسى اسناد تاریخى، 1383ش؛ ناصر باقرى بیدهندى، «نجوم امت: مرحوم آیت‌اللّه حاج آقاحسین خادمى اصفهانى»، نورعلم، دوره 3، ش 11 (خرداد 1369)؛ حسین خادمى، رهبر سعادت، ]تهران [1354ش؛ محمدعلى روضاتى، زندگانى حضرت آیة‌الله چهارسوقى، حاوى شرح‌حال بیش‌از یکصدنفر رجال قرون‌اخیره، اصفهان ?]1332ش[؛ محمد شریف‌رازى، گنجینه دانشمندان، تهران 1352ـ 1354ش؛ محمدوحید قلفى، مجلس خبرگان و حکومت دینى در ایران، تهران 1384ش؛ مصدق و حاکمیت ملّت، تحقیق و پژوهش محمد بسته‌نگار، تهران: قلم، 1381ش؛ طونى مفرّج، السّلالة الهاشمیّة فى لبنان، جبیل، لبنان 2004؛ یاران امام به روایت اسناد ساواک، کتاب :19 شرح مبارزات حضرت آیت‌اللّه سیدحسین خادمى، تهران: وزارت اطلاعات، مرکز بررسى اسناد تاریخى، 1380ش.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

لیلی کریمیان

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 14
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده