حویزی عبدالحسین بن عمران

معرف

معروف به خَیاط، شاعر و ادیب شیعى
متن
حویزى، عبدالحسین بن عمران، معروف به خَیاط، شاعر و ادیب شیعى. وى در ربیع‌الاول 1287، و به نقلى در 1289، در نجف به دنیا آمد. جدّ اعلاى او، یوسف، از حویزه/ هویزه* به عراق مهاجرت کرد. فرزندان یوسف پس از فوت پدر به نجف، محل دفن وى، رفتند و در آنجا اقامت گزیدند و به تجارت پرداختند. عمران، پدر حویزى، پس از ورشکستگى در تجارت پارچه، به خیاطى مشغول شد. حویزى تا زمان مرگ پدر در کار و تجارت همراه وى بود (امین، ج 7، ص 449؛ خاقانى، ج 5، ص 231) و پس از حمله سربازان عثمانى و ورشکستگى در تجارت، در 1335 به کربلا رفت و در آنجا اقامت گزید (خاقانى، ج 5، ص 232).او بسیارى از علوم را نزد شیخ‌هادى تهرانى، ادبیات را نزد سیدابراهیم طباطبائى (از مشهورترین ادیبان و شعراى عصر خود)، و علوم بلاغى را از سیدمحمدعاملى معروف به صحّاف فراگرفت. در فقه از درس شیخ‌عباس‌بن شیخ على آل‌کاشف‌الغطاء استفاده برد. نهایة‌الاحکام علامه حلّى و معالم را نزد شیخ‌عباس مشهدى خواند و با علومى مانند ریاضیات، هندسه، جَفْر، رمل، اوفاق، سیمیا و کیمیا آشنا شد و در بعضى از این علوم رساله نوشت (همانجا).حویزى با گروهى از شعرا، همچون جمیل صدقى زَهاوى*، معروف رُّصافى*، عبدالرحمان البنّاء و خیرى الهنداوى مجالست داشت و بارها در جمع بزرگان امتحان شده بود (همان، ج 5، ص 233ـ234). وى با اینکه هم‌طراز شعراى متکلف قدیم به‌شمار مى‌رفت، در نظم به تکلف نیفتاد (خاقانى، ج 5، ص 237).حویزى ادیبى جسور و آزاداندیش بود؛ مشروطه‌خواهان را مدح و دشمنانشان را هجو نمود. وى از راه تجارت امرار معاش مى‌کرد (همان، ج 5، ص 232ـ233).موضوعات شعرى او بیشتر مدح، وصف و تغزّل است (رجوع کنید به همان، ج 5، ص 237ـ264). وى مُخمَّسى طولانى در مدح امیرمؤمنان و اهل‌بیت علیهم‌السلام و همچنین اشعارى در رثاى علما و بزرگان شیعه سروده است (رجوع کنید به بحرالعلوم، ج 1، ص 142ـ143، 147 و جاهاى دیگر؛ امین، ج 7، ص 449ـ 450؛ خاقانى، ج 5، ص 264ـ266).حویزى از روایات شفاهى (ادبیات عامیانه) اطلاعات دقیقى داشت. از وى قصه‌هاى بسیار و حدود پانزده دیوان بر جاى مانده است (خاقانى، ج 5، ص 235ـ236). دو جلد از دیوان او در نجف به چاپ رسیده است: جلد اول در 1384/1964 در هفتاد صفحه و جلد دوم به کوشش حمید مجید هدو در 1385/1965 در سیصد صفحه (عواد، ج 2، ص 227؛ امینى، ص 178ـ179). عواد (همانجا) مجلد دوم را چاپ بیروت ذکر کرده است.از دیگر آثار وى، شعر حماسى فریدة‌البیان است که در 1375/ 1955 در نجف به چاپ رسیده است (همانجا؛ امینى، ص264). او تقریظى نیز بر الغیث الزّابد فى ذرّیة محمد العابد، تألیف سیدعبداللّه بلادى*، نوشته است (آقابزرگ‌طهرانى، ج 13، ص 34).حویزى در فقر زندگى کرد و از او فرزندى به‌جا نماند (رجوع کنید به خاقانى، ج 5، ص 237). وى در 1330ش، و به نقلى در 1335ش، در کربلا درگذشت (امین، ج 7، ص 449؛ عوّاد، ج 2، ص 227؛ امینى، ص 178).منابع: آقابزرگ طهرانى؛ امین؛ محمدهادى امینى، معجم‌المطبوعات النجفیة: منذ دخول الطباعة الى النجف حتى الآن، نجف 1385/ 1966؛ محمدمهدى‌بن مرتضى بحرالعلوم، رجال‌السید بحرالعلوم، المعروف بالفوائد الرجالیة، چاپ محمدصادق بحرالعلوم و حسین بحرالعلوم، تهران 1363ش؛ على خاقانى، شعراء الغرى، او، النجفیات، نجف 1373/1954، چاپ افست قم 1408؛ کورکیس عواد، معجم المؤلفین العراقیین فى القرنین التاسع عشرو العشرین، بغداد 1969.
نظر شما
مولفان
زهرا نهاوندی ,
گروه
رده موضوعی
جلد14
تاریخ93
وضعیت چاپ
  • چاپ شده