حویزی عبدالحسین بن عمران
معرف
معروف به خَیاط، شاعر و ادیب شیعى
متن
حویزى، عبدالحسین بن عمران، معروف به خَیاط، شاعر و ادیب شیعى. وى در ربیع‌الاول 1287، و به نقلى در 1289، در نجف به دنیا آمد. جدّ اعلاى او، یوسف، از حویزه/ هویزه* به عراق مهاجرت کرد. فرزندان یوسف پس از فوت پدر به نجف، محل دفن وى، رفتند و در آنجا اقامت گزیدند و به تجارت پرداختند. عمران، پدر حویزى، پس از ورشکستگى در تجارت پارچه، به خیاطى مشغول شد. حویزى تا زمان مرگ پدر در کار و تجارت همراه وى بود (امین، ج 7، ص 449؛ خاقانى، ج 5، ص 231) و پس از حمله سربازان عثمانى و ورشکستگى در تجارت، در 1335 به کربلا رفت و در آنجا اقامت گزید (خاقانى، ج 5، ص 232).او بسیارى از علوم را نزد شیخ‌هادى تهرانى، ادبیات را نزد سیدابراهیم طباطبائى (از مشهورترین ادیبان و شعراى عصر خود)، و علوم بلاغى را از سیدمحمدعاملى معروف به صحّاف فراگرفت. در فقه از درس شیخ‌عباس‌بن شیخ على آل‌کاشف‌الغطاء استفاده برد. نهایة‌الاحکام علامه حلّى و معالم را نزد شیخ‌عباس مشهدى خواند و با علومى مانند ریاضیات، هندسه، جَفْر، رمل، اوفاق، سیمیا و کیمیا آشنا شد و در بعضى از این علوم رساله نوشت (همانجا).حویزى با گروهى از شعرا، همچون جمیل صدقى زَهاوى*، معروف رُّصافى*، عبدالرحمان البنّاء و خیرى الهنداوى مجالست داشت و بارها در جمع بزرگان امتحان شده بود (همان، ج 5، ص 233ـ234). وى با اینکه هم‌طراز شعراى متکلف قدیم به‌شمار مى‌رفت، در نظم به تکلف نیفتاد (خاقانى، ج 5، ص 237).حویزى ادیبى جسور و آزاداندیش بود؛ مشروطه‌خواهان را مدح و دشمنانشان را هجو نمود. وى از راه تجارت امرار معاش مى‌کرد (همان، ج 5، ص 232ـ233).موضوعات شعرى او بیشتر مدح، وصف و تغزّل است (رجوع کنید به همان، ج 5، ص 237ـ264). وى مُخمَّسى طولانى در مدح امیرمؤمنان و اهل‌بیت علیهم‌السلام و همچنین اشعارى در رثاى علما و بزرگان شیعه سروده است (رجوع کنید به بحرالعلوم، ج 1، ص 142ـ143، 147 و جاهاى دیگر؛ امین، ج 7، ص 449ـ 450؛ خاقانى، ج 5، ص 264ـ266).حویزى از روایات شفاهى (ادبیات عامیانه) اطلاعات دقیقى داشت. از وى قصه‌هاى بسیار و حدود پانزده دیوان بر جاى مانده است (خاقانى، ج 5، ص 235ـ236). دو جلد از دیوان او در نجف به چاپ رسیده است: جلد اول در 1384/1964 در هفتاد صفحه و جلد دوم به کوشش حمید مجید هدو در 1385/1965 در سیصد صفحه (عواد، ج 2، ص 227؛ امینى، ص 178ـ179). عواد (همانجا) مجلد دوم را چاپ بیروت ذکر کرده است.از دیگر آثار وى، شعر حماسى فریدة‌البیان است که در 1375/ 1955 در نجف به چاپ رسیده است (همانجا؛ امینى، ص264). او تقریظى نیز بر الغیث الزّابد فى ذرّیة محمد العابد، تألیف سیدعبداللّه بلادى*، نوشته است (آقابزرگ‌طهرانى، ج 13، ص 34).حویزى در فقر زندگى کرد و از او فرزندى به‌جا نماند (رجوع کنید به خاقانى، ج 5، ص 237). وى در 1330ش، و به نقلى در 1335ش، در کربلا درگذشت (امین، ج 7، ص 449؛ عوّاد، ج 2، ص 227؛ امینى، ص 178).منابع: آقابزرگ طهرانى؛ امین؛ محمدهادى امینى، معجم‌المطبوعات النجفیة: منذ دخول الطباعة الى النجف حتى الآن، نجف 1385/ 1966؛ محمدمهدى‌بن مرتضى بحرالعلوم، رجال‌السید بحرالعلوم، المعروف بالفوائد الرجالیة، چاپ محمدصادق بحرالعلوم و حسین بحرالعلوم، تهران 1363ش؛ على خاقانى، شعراء الغرى، او، النجفیات، نجف 1373/1954، چاپ افست قم 1408؛ کورکیس عواد، معجم المؤلفین العراقیین فى القرنین التاسع عشرو العشرین، بغداد 1969.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

زهرا نهاوندی

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 14
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده