حمصی عبدالصمدبن سعید کندی
معرف
محدّث و قاضى قرن سوم و چهارم
متن
حِمصى، عبدالصمدبن سعید کندى، محدّث و قاضى قرن سوم و چهارم. از زندگى وى اطلاع چندانى در دست نیست. ابن‌عساکر شرح حال کوتاهى از او آورده و به دو بار حضور وى در دمشق اشاره کرده است. وى همچنین کسانى را که او از آنها روایت نموده و برخى کسان را که از وى حدیث روایت کرده‌اند، نام برده است (رجوع کنید به ج 36، ص 229ـ231). حمصى از محدّثان بسیارى، از جمله عمران‌بن بکّار و سلیمان‌بن عبدالحمید بهرانى، سماع حدیث کرده است. از او کسانى چون قاضى ابوبکر ابهرى و على‌بن محمد حلبى روایت نقل کرده‌اند. وى همچنین منصب قضاى شهر حمص را برعهده داشته است (رجوع کنید به همان، ج 36، ص 229؛ ذهبى، 1424، ج 7، ص 493). عمده شهرت او به واسطه تألیف کتاب تاریخ من نزل بحمص من‌الصحابة است. این کتاب در اختیار ابن‌عساکر بوده و از آن با نام فى تسمیة من نزل حمص من‌الصحابة یاد نموده و به کرّات از آن نقل قول کرده است. ابن‌عساکر این کتاب را به دو طریق در روایت خود داشته است: یکى به روایت ابوبکر محمدبن سلیمان‌بن یوسف رَبَعى (رجوع کنید به ابن‌عساکر، ج 1، ص 309، ج 9، ص 41) و دیگرى، که ابن‌عساکر بیشتر از این طریق از کتاب حمصى نقل مطلب کرده، به روایت ابوالحسن على‌بن مسلم فَرَضى از عبدالعزیزبن احمد از ابوالمعمَّر مسدَّدبن على‌بن عبداللّه از پدرش از حمصى (براى نمونه رجوع کنید به همان، ج 26، ص 183، ج 27، ص 146، 164). ذهبى نیز از این کتاب با عنوان ذکر من نزل حمص من‌الصحابة (1424، همانجا) و تاریخ حمص (1401ـ1409، ج 3، ص 16؛ نیز رجوع کنید به سزگین، ج 1، ص 347) یاد کرده و آن را اثرى نیکوخوانده و در جایى دیگر (1401ـ1409، ج 15، ص 267) به سماع این کتاب اشاره کرده و مطالبى نیز از آن آورده است. جمال‌الدین مزّى نیز نسخه‌اى از این کتاب را در اختیار داشته و اقوالى از آن آورده است (براى نمونه رجوع کنید به ج 17، ص 164ـ165، ج 22، ص 375). ابن‌حجر عسقلانى نیز در تدوین کتاب الاصابة فى تمییز الصحابة بارها از این کتاب نقل قول کرده است (براى نمونه رجوع کنید به ج 1، ص 656، 686، ج 2، ص 116، 177، 326). حمصى در 324 درگذشت (رجوع کنید به ذهبى، 1401ـ1409، همانجا).منابع: ابن‌حجر عسقلانى، الاصابة فى تمییز الصحابة، چاپ عادل احمد عبدالموجود و على‌محمد معوض، بیروت 1415/1995؛ ابن‌عساکر، تاریخ مدینة دمشق، چاپ على شیرى، بیروت 1415ـ1421/ 1995ـ2001؛ محمدبن احمد ذهبى، تاریخ الاسلام و وفیات المشاهیر و الاعلام، چاپ بشّار عواد معروف، بیروت 1424/2003؛ همو، سیر اعلام النبلاء، چاپ شعیب ارنؤوط و دیگران، بیروت 1401ـ1409/ 1981ـ1988؛ یوسف‌بن عبدالرحمان مزّى، تهذیب الکمال فى اسماء الرجال، چاپ بشار عواد معروف، بیروت 1422/2002؛Fuat Sezgin, Geschichte des arabischen Schrifttums, Leiden 1967-.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

سعید شفیعی

حوزه موضوعی

قرآن و حدیث

رده های موضوعی
جلد 14
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده