تازه کند انگوت
معرف
شهری‌ در بخش‌ انگوتِ شهرستان‌ گِرْمی‌ در استان‌ اردبیل‌
متن
تازِه‌ کَندِ اَنگوت‌ ، شهری‌ در بخش‌ انگوتِ شهرستان‌ گِرْمی‌ در استان‌ اردبیل‌. این‌ شهر مرکز بخش‌ انگوت‌ و مرکز دهستان‌ انگوت‌ شرقی‌ است‌، در ارتفاع‌ حدود 760 متری‌، و در درة‌ رود سَمبُورچای‌/ سامبُورْچای‌ در 28 کیلومتری‌ غرب‌ شهر گرمی‌ (مرکز شهرستان‌) واقع‌ است‌. رود فصلی‌ سمبورچای‌ از دامنة‌ شمالی‌ رشته‌ کوه‌ صَلَوات‌ (صلوات‌داغی‌) سرچشمه‌ می‌گیرد و با جهت‌ جنوب‌ به‌ شمال‌ در نزدیکی‌ (مشرق‌) شهر جریان‌ دارد.آب‌وهوای‌ تازه‌کندانگوت‌ معتدل‌ و نیمه‌مرطوب‌ است‌. بالاترین‌ دمای‌ آن‌ در تابستانها به‌ ْ36 و پایینترین‌ آن‌ در زمستانها به‌ ْ3- می‌رسد. میانگین‌ بارش‌ سالانة‌ آن‌ 340 میلیمتر است‌. آب‌ آشامیدنی‌ شهر از چشمه‌ و چاه‌ عمیق‌ تأمین‌ می‌شود ( فرهنگ‌ جغرافیائی‌ آبادیها ، ج‌ 3، ص‌50).در 1330ش‌ آبادی‌ تازه‌کندانگوت‌ (اُنگوت‌) مرکز دهستان‌ انگوت‌ از بخش‌ گرمی‌ شهرستان‌ اردبیل‌ در استان‌ سوم‌ و چهارم‌ (آذربایجان‌) بود (رزم‌آرا، ج‌ 4، ص‌ 121). یک‌ سال‌ پس‌ از تشکیل‌ بخش‌ انگوت‌، در 1369ش‌ به‌ مرکزیت‌ آن‌ در شهرستان‌ گرمی‌ (تأسیس‌: 1355) درآمد، در 1372ش‌ با تشکیل‌ استان‌ اردبیل‌، جزو این‌ استان‌ شد و در خرداد 1379 به‌ شهر تبدیل‌ شد (ایران‌. قوانین‌ و احکام‌، ص‌ 24ـ 25؛ فرهنگ‌ جغرافیائی‌ آبادیها ، همانجا؛ ایران‌. وزارت‌ کشور، 1378ش‌، ص‌ 8 ـ9؛ همو، 1379ش‌، ص‌ 9).تازه‌کندانگوت‌ طبق‌ سرشماری‌ 1375ش‌، 006 ، 1 تن‌ جمعیت‌ داشت‌ (مرکز آمار ایران‌، ص‌ 2). تازه‌کندانگوت‌ بر سر راهی‌ فرعی‌ قرار گرفته‌ است‌ که‌ دو جادة‌ شمالی‌ ـ جنوبی‌، اردبیل‌ ـ پارس‌آباد، در مشرق‌ و مشکین‌شهر ـ اصلاندوز در مغرب‌ را به‌ هم‌ مرتبط‌ می‌سازد و از این‌ طریق‌ با دسترسی‌ به‌ این‌ راهها با دیگر نقاط‌ استان‌ ارتباط‌ می‌یابد. این‌ شهر، به‌ واسطة‌ استقرار مراکز خدماتی‌ و تجاری‌ برای‌ آبادیهای‌ پیرامون‌ از اهمیت‌ مرکزی‌ برخوردار است‌ (رجوع کنید به «مختصری‌ از موقعیت‌ و شرایط‌ طبیعی‌ بخش‌ انگوت‌»، ص‌ 4). اقتصاد سکنة‌ شهر مبتنی‌ بر کشاورزی‌ در مزارع‌ پیرامون‌ و دامداری‌ است‌. محصول‌ عمدة‌ آن‌، جو، گندم‌، بنشن‌ و تره‌بار است‌ و مقدار کمی‌ فرآورده‌های‌ لبنی‌ و عسل‌ آن‌ صادر می‌شود ( فرهنگ‌ جغرافیائی‌ آبادیها ، همانجا).اهالی‌ تازه‌کندانگوت‌ شیعة‌ دوازده‌ امامی‌اند و به‌ ترکی‌ تکلم‌ می‌کنند (همانجا).از سابقة‌ تازه‌کندانگوت‌ اطلاع‌ چندانی‌ نداریم‌. قبلاً به‌ آن‌ آبادی‌ یا محل‌ سامبور اطلاق‌ می‌شد. نام‌ دیگر آن‌ کَمِزْقان‌/ کَمْیزْگان‌ هم‌ ذکر شده‌ است‌. ظاهراً بر اثر اسکان‌ تعدادی‌ از خانوارهای‌ عشایری‌ در این‌ محل‌ آبادی‌ جدیدی‌ ایجاد شد که‌ به‌ ترکی‌ «تازه‌کند» (آبادی‌ نو) خوانده‌ شد. نام‌ انگوت‌ از اسم‌ پرنده‌ای‌ بومی‌، از اردکهای‌ غازنما (آنقوت‌)، گرفته‌ شده‌ است‌ (همانجا؛ «مختصری‌ از موقعیت‌ و شرایط‌ طبیعی‌ بخش‌ انگوت‌»، ص‌ 4،6؛ نیز رجوع کنید به بهروزی‌راد، ص‌ 45).منابع‌: اطلس‌ راههای‌ ایران‌ ، تهران‌: گیتاشناسی‌، 1374ش‌؛ ایران‌. قوانین‌ و احکام‌، مجموعه‌ قوانین‌ سال‌ 1372 ، تهران‌: روزنامة‌ رسمی‌ کشور، 1373ش‌؛ ایران‌. وزارت‌ کشور. معاونت‌ سیاسی‌ و اجتماعی‌. دفتر تقسیمات‌ کشوری‌، اسامی‌ عناصر و واحدهای‌ تقسیماتی‌ همراه‌ با مراکز ، تهران‌ 1379ش‌؛ همو، نشریة‌ تاریخ‌ تأسیس‌دار: ] تقسیمات‌ کشوری‌ 1378 [ ، تهران‌ 1378ش‌؛ بهروز بهروزی‌راد، مرغابی‌ سانان‌ ایران‌ ، تهران‌ 1373ش‌؛ عباس‌ جعفری‌، گیتاشناسی‌ ایران‌ ، ج‌ 2: رودها و رودنامة‌ ایران‌ ، تهران‌ 1376ش‌؛ رزم‌آرا؛ فرهنگ‌ جغرافیائی‌ آبادیهای‌ کشور جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ ، ج‌ 3 : استپانکرت‌ ، تهران‌: سازمان‌ جغرافیائی‌ نیروهای‌ مسلح‌، 1371ش‌؛ «مختصری‌ از موقعیت‌ و شرایط‌ طبیعی‌ بخش‌ انگوت‌»، گرمی‌: روابط‌ عمومی‌ فرمانداری‌ شهرستان‌ گرمی‌، 1380ش‌؛ مرکز آمار ایران‌، سرشماری‌ عمومی‌ نفوس‌ و مسکن‌ 1375: شناسنامة‌ آبادیهای‌ کشور، استان‌ اردبیل‌، شهرستان‌ گرمی‌ ، تهران‌ 1376ش‌؛ نقشة‌ راههای‌ ایران‌ ، مقیاس‌ 000 ، 500 ، 2:1، تهران‌: سازمان‌ نقشه‌برداری‌ کشور، 1377ش‌.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

معصومه رضازاده شفارودی

حوزه موضوعی

جغرافیا

رده های موضوعی
جلد 6
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده