باشْتین
معرف
(جمعیت‌ طبق‌ سرشماری‌ 1365 ش‌، 085 ، 8 تن‌)، دهستان‌ بخش‌ داورزن‌، شهرستان‌ سبزوار، در استان‌ خراسان‌
متن
باشْتین‌ (جمعیت‌ طبق‌ سرشماری‌ 1365 ش‌، 085 ، 8 تن‌)، دهستان‌ بخش‌ داورزن‌، شهرستان‌ سبزوار، در استان‌ خراسان‌. از شمال‌ به‌ دهستان‌ بیراکوه‌، از مشرق‌ به‌ دهستانهای‌ قصبة‌ غربی‌ و کَرّاب‌، از جنوب‌ به‌ دهستان‌ فُروغَن‌، و از مغرب‌ به‌ دهستان‌ کاه‌ محدود است‌. آبادیهای‌ آن‌ در دشتی‌ گرم‌ و خشک‌ و کم‌آب‌ واقع‌ است‌. مرکز آن‌، به‌ همین‌ نامِ باشتین‌ یا سربدار (جمعیت‌ طبق‌ سرشماری‌ 1365 ش‌، 305 ، 1تن‌)، در فاصلة‌ 35 کیلومتری‌ جنوب‌ غربی‌ سبزوار قرار گرفته‌ است‌ و جادة‌ سبزوار ـ شاهرود از نُه‌ کیلومتری‌ شمال‌ آن‌ می‌گذرد. کوه‌ کولوت‌ اللّه‌اکبر (ارتفاع‌: 943 متر) در چهار کیلومتری‌ جنوب‌ شرقی‌ آن‌ واقع‌ است‌. کار اصلی‌ مردم‌ باشتین‌ کشاورزی‌ و صنعت‌ دستی‌ آنان‌ فرشبافی‌ است‌. قدیمیترین‌ مأخذی‌ که‌ پیش‌ از مغول‌ نام‌ باشتین‌ در آن‌ آمده‌ کتاب‌ علی‌بن‌زید بیهقی‌ (متوفی‌ 565) است‌ که‌، ضمن‌ بیان‌ تقسیمات‌ بیهق‌ * ، باشتین‌ را یکی‌ از دوازده‌ ربع‌ بیهق‌ نام‌ برده‌ است‌ (ص‌ 38). یاقوت‌ حموی‌ (متوفی‌ 630) نیز آن‌ را به‌صورت‌ باشتان‌، از توابع‌ اسفراین‌ * ، آورده‌ است‌ (ج‌ 1، ص‌ 468). از تاریخ‌ باشتین‌ در دورة‌ متعاقب‌ حملة‌ مغول‌ اطلاعی‌ در دست‌ نیست‌ و ظاهراً نخستین‌بار در جریان‌ رویدادهای‌ تاریخی‌ دورة‌ سربداران‌ * (حد: 736ـ 788) از آن‌ نام‌ برده‌ شده‌ است‌. به‌ نوشتة‌ دولتشاه‌ سمرقندی‌ (ص‌ 208)، مؤسس‌ این‌ سلسله‌ عبدالرزّاق‌ سربداری‌ (باشتینی‌)، از قریة‌ باشتین‌، از قرای‌ سبزوار، برخاست‌ و پدرش‌، خواجه‌ فضل‌اللّه‌، مرد محتشم‌ و بزرگ‌ این‌ ده‌ بود. از جملة‌ متأخران‌ نیز اعتمادالسلطنه‌ باشتین‌ را جزو هشت‌ بلوک‌ اطراف‌ سبزوار آورده‌ (1367ـ 1368 ش‌، ج‌ 1، ص‌ 531) و نوشته‌ است‌ که‌ در این‌ بلوک‌ دهی‌ به‌ همین‌ نام‌ وجود دارد (1362ـ1363 ش‌، ج‌ 3، ص‌ 216).منابع‌: محمدحسن‌بن‌ علی‌ اعتمادالسلطنه‌، مرآة‌البلدان‌ ، چاپ‌ عبدالحسین‌ نوایی‌ و میرهاشم‌ محدث‌، ج‌ 1، تهران‌ 1367ـ 1368 ش‌؛ همو، مطلع‌الشمس‌ ، چاپ‌ سنگی‌ تهران‌ 1300ـ1302، چاپ‌ تیمور برهان‌ لیمودهی‌، 1362ـ1363 ش‌؛ علی‌بن‌زید بیهقی‌، تاریخ‌ بیهق‌ ، چاپ‌ احمد بهمنیار، چاپ‌ افست‌ تهران‌ 1361 ش‌؛ دولتشاه‌ سمرقندی‌، تذکرة‌الشعرا ، چاپ‌ محمد رمضانی‌، تهران‌ 1338 ش‌؛ حسینعلی‌ رزم‌آرا، فرهنگ‌ جغرافیایی‌ ایران‌ ( آبادیها )، ج‌ 9: استان‌ نهم‌ ( خراسان‌ )، تهران‌ 1355 ش‌؛ سازمان‌ جغرافیایی‌ نیروهای‌ مسلّح‌، فرهنگ‌ جغرافیایی‌ آبادیهای‌ کشور جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ ، ج‌ 31: سبزوار ، تهران‌ 1368 ش‌؛ مرکز آمار ایران‌، سرشماری‌ عمومی‌ نفوس‌ و مسکن‌ مهرماه‌ 1365، نتایج‌ تفصیلی‌ شهرستان‌ سبزوار ، تهران‌ 1368 ش‌؛ همو، سرشماری‌ عمومی‌ نفوس‌ و مسکن‌ مهرماه‌ 1365، نتایج‌ تفصیلی‌ شهرستان‌ سبزوار ، تهران‌ 1368 ش‌؛ همو فرهنگ‌ آبادیهای‌ کشور ( براساس‌ سرشماری‌ آبان‌ 1355 )، ج‌ 21: استان‌ خراسان‌ ، تهران‌ 1361 ش‌؛ یاقوت‌ حموی‌، معجم‌البلدان‌ ، چاپ‌ ووستنفلد، لایپزیگ‌ 1866ـ1873، چاپ‌ افست‌ تهران‌ 1965.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

حسین قرچانلو

حوزه موضوعی

جغرافیا

رده های موضوعی
جلد 1
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده