باباسنکو

معرف

درویشی‌ مجذوب‌ از ماوراءالنهر که‌ «از وی‌ کرامات‌ و خوارق‌ عادات‌ ظهور می‌نمود».
متن

باباسَنْکو (یا: سنگو)، درویشی‌ مجذوب‌ از ماوراءالنهر که‌ «از وی‌ کرامات‌ و خوارق‌ عادات‌ ظهور می‌نمود» (خواندمیر، ص‌ 543). وی‌ معاصر تیمور و یکی‌ از چند صوفیی‌ بود که‌ تیمور به‌ دلایل‌ سیاسی‌ به‌ آنان‌ نزدیک‌ شد. «سنکو» معنایی‌ روشن‌ ندارد و شاید صورتی‌ از کلمۀ سونگو به‌ معنی‌ نیزه‌ باشد؛ احتمال‌ دارد که‌ این‌ بابا، نیزه‌ای‌ به‌ عنوان‌ یکی‌ از وسایلش‌ با خود حمل‌ می‌کرده‌ است‌. ظاهراً تمام‌ عمر او در اَنْدخود (ماوراءالنهر) گذشت‌ و به‌ سبب‌ کراماتش‌ در آنجا شهرتی‌ خاص‌ یافت‌. تیمور در مسیر نخستین‌ یورش‌ خود به‌ ایران‌ در 782 به‌ اندخود رسید و به‌ دیدار باباسنکو رفت‌ و با او همسفره‌ شد. باباسنکو بی‌هیچ‌ دلیل‌ آشکار، سینۀ برۀ بریانی‌ را برداشت‌ و به‌ سوی‌ او افکند. تیمور از این‌ حرکت‌ خوشحال‌ شد و آن‌ را به‌ فال‌ نیک‌ گرفت‌ که‌ همچنان‌ که‌ بهترین‌ پارۀ گوشت‌ به‌ سوی‌ او افکنده‌ شده‌ است‌، بهترین‌ پارۀ زمین‌ یعنی‌ خراسان‌ را نیز بزودی‌ فتح‌ خواهد کرد. قبر باباسنکو در اندخود زیارتگاه‌ بود (براون‌، ص‌ 185-186؛ خواندمیر، ج‌ 3، ص‌ 543). جانشین‌ مقام‌ روحانی‌ او نخست‌ باباجان‌ بابا و سپس‌ باباابراهیم‌ بود. در کنار مزار این‌ سه‌ تن‌، خانقاهی‌ ساخته‌ شد که‌ سالها دایر بود.


منابع‌: امیرعلیشیر نوایی‌، نسائم‌ المحبة‌ من‌ شمایم‌ الفتوة‌، چاپ‌ ارسلان‌، استانبول‌ 1979، ص‌ 392؛ غیاث‌الدین‌بن‌ همام‌الدین‌ خواندمیر، تاریخ‌ حبیب‌السیر، چاپ‌ محمد دبیرسیاقی‌، تهران‌ 1362 ش‌؛


Vasiliıī  Vladimirovich Barthold, Sochineniia, II, Part 2, on Specific Problems of the history of middle Asia, Moscow 1964, 44; Edward G. Browne, A literary history of Persia, III, Cambridge 1956


/ حامد الگار /

نظر شما
مولفان
حامدالگار ,
گروه
فلسفه ,
رده موضوعی
جلد1
تاریخ1375
وضعیت چاپ
  • چاپ شده