رودباری،احمد بن عطاء

معرف

عارف و عالم بغدادى قرن چهارم.
متن


رودبارى، احمدبن عطاء، عارف و عالم بغدادى قرن چهارم. كنيه وى ابوعبداللّه و خواهرزاده ابوعلى رودبارى* است ( ← سُلَمى، ص 497). تاريخ دقيق ولادت او معلوم نيست، اما به استناد روايتى از وى كه در 315 نزد ابوسعيد حسن عدوى بوده و در آن هنگام دوازده سال داشته‌است، مى‌توان سال ولادت او را 303 دانست ( ← خطيب بغدادى، ج 5، ص 553؛ ابن‌عساكر، ج 5، ص 17). احمدبن عطاء در بغداد پرورش يافت و مدتها در آنجا به سر برد، سپس هجرت كرد و در صور، از شهرهاى سرزمين شام و امروزه جزو لبنان، اقامت گزيد (خطيب بغدادى، ج 5، ص 552؛ سمعانى، ج 5، ص 399). رودبارى عالم به قرائت قرآن، فقيه، محدّث و شيخ شام در روزگار خود بود (← سلمى، همانجا؛ انصارى، ص 492). او از راويان بسيارى، از جمله ابوبكربن ابوداوود سجستانى و قاضى ابوعبداللّه مَحاملى، حديث روايت كرده، اما گاهى در نقل احاديث دچار اشتباه شده‌است (← خطيب بغدادى؛ سمعانى، همانجاها). افراد بسيارى همچون ابويعقوب اسحاق‌بن احمد كندى، ابوعبداللّه محمدبن عبداللّه‌بن باكويى، قاضى ابوالحسن على‌بن اياز صورى و ابواحمد عبداللّه‌بن بكر طبرى از وى حديث روايت كرده‌اند (← سلمى، ص 497ـ498؛ ابن‌عساكر، ج5، ص16). ابوعلى كاتب، از مشايخ مصر، ابوعبداللّه باكويى و ابوالقاسم باوَردى با وى مصاحبت (← صحبت*) داشته و سخنان وى را نقل كرده‌اند (← انصارى، همانجا؛ ابن‌مُلَقَّن، ص 52). رودبارى در مَنواث، روستايى از توابع عكّا، درگذشت، اما پيكرش به صور انتقال يافت و در آنجا به خاك سپرده شد (سمعانى، همانجا). ابن‌عساكر (ج 5، ص 23) مرگ او را، بنا به قولى، ناگهانى و براثر سقوط از بلندى دانسته‌است. اغلب منابع تاريخ وفاتش را 369 ثبت كرده‌اند (براى نمونه ← سلمى، ص 497؛ خطيب بغدادى، ج 5، ص 553؛ قس ابونُعَيْم اصفهانى (ج10، ص 383) كه 359 ذكر كرده‌است). رودبارى احتمالا تأليفاتى داشته و نسخه‌هاى خطى كتاب‌الخلع، كتاب‌ادب‌الفقير، و الامالى به او منتسب است (سوّاس، ص 134، 412). چند بيت شعر نيز در منابع به او نسبت داده‌اند (براى نمونه ← سلمى، ص 498؛ خطيب بغدادى، همانجا؛ ابن‌ملقّن، ص 50ـ51). از رودبارى سخنان و حكاياتى در تعظيم و بزرگداشت فقر و اهل فقر نيز در منابع به جا مانده‌است (براى نمونه ← انصارى، همانجا؛ ابن‌عساكر، ج 5، ص 21ـ22). همچنين سخنانى درباره اخلاص، قبض و بسط، خشوع در نماز و شرايط سماع از وى نقل كرده‌اند (← سلمى، ص 499ـ500؛ ابونعيم اصفهانى، ج 10، ص 383، 384؛ خطيب بغدادى، همانجا). كراماتى نيز به وى منسوب است (← انصارى، همانجا؛ ابن‌عساكر، ج 5، ص 19).



منابع : ابن‌عساكر؛ ابن‌مُلَقَّن، طبقات‌الاولياء، چاپ نورالدين شريبه،   قاهره 1427/ 2006؛ ابونُعَيْم اصفهانى، حلية‌الاولياء و طبقات الاصفياء، چاپ محمدامين خانجى، بيروت 1387/1967؛ عبداللّه‌بن محمد انصارى، طبقات الصوفيه، چاپ محمدسرور مولايى، تهران 1386ش؛ خطيب بغدادى؛ محمدبن حسين سُلَمى، طبقات‌الصوفية، چاپ نورالدين شريبه، قاهره 1406/1986؛ سمعانى؛ ياسين‌محمد سوّاس، فهرس مجاميع المدرسة العُمرية فى دارالكتب الظاهرية بدمشق، كويت 1408/ 1987.



/ بهدخت نژادحقيقى /



 


نظر شما
مولفان
بهدخت نژاد حقیقی ,
گروه
عرفان ,
رده موضوعی
جلد20
تاریخ94
وضعیت چاپ
  • چاپ شده