ديوانى، ابوالحسن على بن محمد واسطى

معرف

ديوانى، ابوالحسن علىبن محمد واسطى، مقرى قرن هشتم.

متن
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
(strong)ديوانى، ابوالحسن على(/strong)(span dir="LTR")‌(/span)(strong)بن محمد واسطى(/strong)، مقرى قرن هشتم. در منابع اطلاعات چندانى دربارة ديوانى موجود نيست، گزارش ابن(span dir="LTR")‌(/span)جزرى (متوفى ۸۳۳) جامع(span dir="LTR")‌(/span)ترين مطلب دربارة اوست. ابن(span dir="LTR")‌(/span)جزرى (ج۱، ص(span dir="LTR")‌(/span)۵۸۰)، تاريخ تولد ديوانى را ۶۶۳ و حاجى(span dir="LTR")‌(/span)خليفه (ج۱، ستون ۵۹۴) ۶۹۵ ثبت كرده(span dir="LTR")‌(/span)اند. البته باتوجه به ديگر آگاهيها از زندگى ديوانى، تاريخى كه حاجى(span dir="LTR")‌(/span)خليفه ذكر كرده(span dir="LTR")‌(/span)است نادرست به نظر مى(span dir="LTR")‌(/span)رسد (← ادامة مقاله). در ضبط نام پدر وى اختلاف هست، چنان(span dir="LTR")‌(/span)كه نام او را محمد (← ابن(span dir="LTR")‌(/span)حجر عسقلانى، ج۳، ص(span dir="LTR")‌(/span)۱۰۴) يا ابومحمد (ابن(span dir="LTR")‌(/span)جزرى، همانجا) آورده(span dir="LTR")‌(/span)اند. ديوانى قرائات را از على(span dir="LTR")‌(/span)بن عبدالكريم خُرَيم واسطى (متوفى ۶۸۹؛ ← همان، ج۱، ص(span dir="LTR")‌(/span)۵۵۱؛ ابن(span dir="LTR")‌(/span)حجر عسقلانى، همانجا) در واسط فراگرفت، سپس در ۶۹۳ به(span dir="LTR")‌(/span)دمشق سفر كرد و كتاب (em)التيسير فى القراءات السبع (/em)ابوعمرو عثمان(span dir="LTR")‌(/span)بن سعيد دانى(sup)*(/sup) (متوفى ۴۴۴) را نزد برهان(span dir="LTR")‌(/span)الدين ابراهيم(span dir="LTR")‌(/span)بن فلاح اسكندرانى (متوفى ۷۰۲) قرائت كرد. ديوانى براى تكميل دانش خود در قرائات به شهر الخليل نيز سفر كرد و به تكميل دانش قرائات نزد برهان(span dir="LTR")‌(/span)الدين ابراهيم(span dir="LTR")‌(/span)بن عمر جعبرى(sup)*(/sup) (متوفى ۷۳۲) پرداخت. وى سفرهايى به شهرهاى تبريز، شيراز و اصفهان نيز كرده(span dir="LTR")‌(/span)است. ديوانى پس از تكميل دانش خود در قرائات، به زادگاهش (واسط) بازگشت (← ابن(span dir="LTR")‌(/span)جزرى، ج۱، ص(span dir="LTR")‌(/span)۲۳، ۵۸۰؛ ابن(span dir="LTR")‌(/span)حجر عسقلانى، همانجا). يكى از كسانى كه قرآن را به قرائتهاى  هفت(span dir="LTR")‌(/span)گانه از ديوانى فراگرفته، محمدبن محمود شيرازى (متوفى ۷۷۶) است (← ابن(span dir="LTR")‌(/span)جزرى، ج۱، ص۵۸۰، ج۲، ص۲۶۰). به گفتة ابن(span dir="LTR")‌(/span)جزرى (ج۱، ص۵۸۰)، استادش محمدبن(span dir="LTR")‌(/span)محمود خبازى (متوفى ۷۸۵) آثار ديوانى را نزد او قرائت كرده و ابن(span dir="LTR")‌(/span)جزرى نيز آنها را نزد خبازى خوانده(span dir="LTR")‌(/span)است. ديوانى را فرد ديندار، متواضع، خوش(span dir="LTR")‌(/span)برخورد (← ابن(span dir="LTR")‌(/span)حجر عسقلانى، ج۳، ص(span dir="LTR")‌(/span)۱۰۵) و شيخ قرّاء واسط (ابن(span dir="LTR")‌(/span)جزرى، ج۱، ص(span dir="LTR")‌(/span)۲۳، ۵۸۰) دانسته(span dir="LTR")‌(/span)اند.(/p)
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
ديوانى كتاب (em)ارشاد المبتدى و (/em)(em)تذكرة(/em)(span dir="LTR")‌(/span)(em)المنتهى(/em) محمدبن حسين بندار قلانسى(sup)*(/sup) (متوفى ۵۲۱) را به(span dir="LTR")‌(/span)نظم درآورده و آن را (em)جمع(/em)(span dir="LTR")‌(/span)(em)الاصول (/em)ناميده(span dir="LTR")‌(/span)است. او همچنين زوائد كتاب (em)الارشاد (/em)و كتاب (em)التيسير(/em) عثمان(span dir="LTR")‌(/span)بن سعيد دانى را در قصيده(span dir="LTR")‌(/span)اى به نام (em)روضة(/em)(span dir="LTR")‌(/span)(em)التقرير(/em)(em) فى الخلف بين(/em)(span dir="LTR")‌(/span)(em)الارشاد و التيسير(/em) به نظم درآورده و بر دو كتاب يادشده شرحى نيز نگاشته(span dir="LTR")‌(/span)است (← ابن(span dir="LTR")‌(/span)جزرى، ج۱، ص(span dir="LTR")‌(/span)۵۸۰؛ حاجى(span dir="LTR")‌(/span)خليفه، ج۱، ستون ۵۹۴ـ۵۹۵، ۹۲۵؛ بغدادى، ج۱، ستون ۷۱۸ـ۷۱۹). (em)اللوامع(/em) نام اثر ديگر ديوانى است كه ارجوزه(span dir="LTR")‌(/span)اى در قرائتهاى شاذ است (← ابن(span dir="LTR")‌(/span)جزرى، همانجا؛ ابن(span dir="LTR")‌(/span)حجر عسقلانى، ج۳، ص(span dir="LTR")‌(/span)۱۰۴ـ۱۰۵). ديوانى در ۷۴۳ در واسط ديده از جهان فروبست (ابن(span dir="LTR")‌(/span)جزرى، همانجا).(/p)
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
(strong)منابع:(/strong) (strong)ابن(/strong)(span dir="LTR")‌(/span)(strong)جزرى(/strong)، (em)غاية(/em)(span dir="LTR")‌(/span)(em)النهاية فى طبقات القرّاء(/em)، چاپ برگشترسر، قاهره (span dir="LTR")](/span)بى(span dir="LTR")‌(/span)تا.(span dir="LTR")[(/span)؛ (strong)ابن(/strong)(span dir="LTR")‌(/span)(strong)حجر عسقلانى(/strong)، (em)الدرر الكامنة فى اعيان المائة(/em)(span dir="LTR")‌(/span)(em)الثامنة(/em)، بيروت ۱۴۱۴/۱۹۹۳؛ اسماعيل (strong)بغدادى(/strong)، (em)هدية(/em)(span dir="LTR")‌(/span)(em)العارفين(/em)، ج۱، در حاجى(span dir="LTR")‌(/span)خليفه، ج۵؛ (strong)حاجى خليفه(/strong).(/p)
(p style="text-align: justify;")
(strong)(span dir="RTL")/ مقداد ابراهيمى(/span)(/strong)‌(strong)(span dir="RTL")كوشالى /(/span)(/strong)(/p)
نظر شما
مولفان
مقداد ابراهيمى‌كوشالى ,
گروه
رده موضوعی
جلد18
تاریخ1392
وضعیت چاپ
  • چاپ شده