ديو، لودوئيك دِ

معرف

ديو، لودوئيك دِ، كشيش و خاورشناس هلندى و نويسندة نخستين دستور زبان فارسى به زبان لاتين. او در آوريل ۱۵۹۰/ جمادىالآخرة ۹۹۸ در شهر وليسينگن هلند بهدنيا آمد.

متن
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
ديو، لودوئيك دِ، كشيش و خاورشناس هلندى و نويسندة نخستين دستور زبان فارسى به زبان لاتين. او در آوريل ۱۵۹۰/ جمادى(span dir="LTR")‌الآخرة ۹۹۸ در شهر وليسينگن هلند به(span dir="LTR")‌دنيا آمد.
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
پدرش كه از اهالى بروكسل و كشيش كليساى پروتستان بود، به وليسينگن رفت و ۲۲ سال در كليساى آنجا خدمت كرد. لودوئيك در اين شهر زيرنظر عمويش آموزش ديد و به سبب پيشرفت در آموختن زبانها و متون مقدس شرقى، به دانشگاه لِيدن راه يافت. او زير نظر استادانى چون توماس ارپنيوس (۱۵۸۴ـ۱۶۲۴/ ۹۹۱ـ۱۰۳۳) و ياكوب خوليوس (۱۵۹۶ـ ۱۶۶۷/ ۱۰۰۴ـ۱۰۷۷) دانش خود را در اين زمينه تكميل كرد و به پژوهش پرداخت. آگاهى ارپنيوس از پيوند زبان هلندى و فارسى موجب توجه خاص (span dir="LTR")‌او به فارسى شد و شاگردانش نيز تحت(span dir="LTR")‌تأثير او به اين موضوع علاقه(span dir="LTR")‌مند شدند ((span dir="LTR")>تاريخ آثار دانشمندان(span dir="LTR")<، ج۲، ص(span dir="LTR")‌۷۰۹؛ بروين، ص۲۳۰).
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
ديو به سبب آشنايى با چندين زبان جديد و قديم (ازجمله لاتين، انگليسى، فرانسوى، آلمانى، يونانى، عبرى، و سريانى) و داشتن تحصيلات دانشگاهى در اين رشته(span dir="LTR")‌ها و علوم دينى، به پژوهش دربارة متون كتاب مقدس، به(span dir="LTR")‌ويژه دشوارترين بخشهاى عهد عتيق، پرداخت و پس از اندك زمانى، از برجسته(span dir="LTR")‌ترين محققان اين حوزه شد (كلارك، ص(span dir="LTR")‌۶؛ (span dir="LTR")>فرهنگ زندگى(span dir="LTR")‌نامه(span dir="LTR")‌اى عمومى(span dir="LTR")<، ج۱۲، ص۶۵). او در ۱۶۲۷/ ۱۰۳۶ بخشهايى از كتاب مقدس را از روى نسخة كهنى از آن در ليدن منتشر كرد. تأثير اين كار او تا سالها بر پژوهشهاى اين حوزه باقى ماند (هال، ص(em)(span dir="LTR")‌(/em)۱۳۴ـ۱۳۹).
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
ديو، كه سالها در دانشگاه زبان عبرى تدريس مى(span dir="LTR")‌كرد، چند اثر مهم دربارة كتاب مقدس منتشر كرد؛ از آن ميان، پژوهش او دربارة متن سريانى كتاب مقدس بسيار اهميت دارد ((span dir="LTR")>تاريخ آثار دانشمندان(span dir="LTR")<، همانجا). او سپس (span dir="LTR")>دستور تطبيقى زبانهاى شرقى: عبرى و سريانى و كلدانى(span dir="LTR")< را نوشت كه در ۱۶۲۸/ ۱۰۳۷ منتشر شد ((span dir="LTR")>فرهنگ زندگى(span dir="LTR")‌نامه(span dir="LTR")‌اى عمومى(span dir="LTR")<، ج۱۲، ص(span dir="LTR")‌۶۶؛ (span dir="LTR")>تاريخ آثار دانشمندان(span dir="LTR")<، ج۲، ص۷۱۰).
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
ديو، كه در دورة تحصيل در دانشگاه تحت(span dir="LTR")‌تأثير ارپنيوس به فارسى علاقه يافته بود، به پژوهش دربارة اين زبان پرداخت و دو اثر در اين زمينه منتشر كرد. او نخست كتابى به لاتين دربارة دستور زبان فارسى نگاشت كه نخستين كتاب در وصف زبان فارسى در اروپا بود. ديو گزيده(em)(span dir="LTR")‌(/em)هايى از برخى آثار، ازجمله كتاب (em)اسفار خمسه(/em) ابن(em)(span dir="LTR")‌(/em)طاووس، را نيز بر اين اثر افزود (بروين؛ (span dir="LTR")>فرهنگ زندگى(span dir="LTR")‌نامه(span dir="LTR")‌اى عمومى(span dir="LTR")<؛ (span dir="LTR")>تاريخ آثار دانشمندان(span dir="LTR")<، همانجاها). سپس كتاب فارسى (em)داستان مسيح(/em)، نوشتة هيرونيموس خاوير، كشيش يسوعى، را كه دربارة زندگى عيسى مسيح و پطرس حوارى بود به لاتين ترجمه و به(span dir="LTR")‌همراه اصل پرتغالى و ترجمة فارسى آن منتشر كرد. خاوير اين كتاب را براى اكبرشاه گوركانى (حك: ۹۶۳ـ۱۰۱۴) نوشته و در آن كوشيده بود با جرح و تعديل متون، چهرة مسيح را به(span dir="LTR")‌گونه(span dir="LTR")‌اى به پادشاه گوركانى نشان دهد كه هيچ نقد و ايرادى بر آن وارد نباشد. ديو هدف خود را از برگرداندن اين كتاب به لاتين، نشان(span dir="LTR")‌دادن كج(span dir="LTR")‌رويهاى مبلّغان كاتوليك در تفسير عقايد مسيحى اعلام كرده بود (بروين، همانجا؛ شوايتزر، ص۳۰). هر دو اثر او دربارة زبان فارسى در ۱۶۳۹ (۱۰۴۸) انتشار يافتند (بروين، ص(span dir="LTR")‌۲۴۲؛ (span dir="LTR")>فرهنگ زندگى(span dir="LTR")‌نامه(span dir="LTR")‌اى عمومى(span dir="LTR")<، همانجا).
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
ديو دربارة عهد جديد و برگردانهاى آن به زبانهاى كهن شرقى نيز پژوهشهاى مهمى انجام داده(span dir="LTR")‌است. مجموعه(span dir="LTR")‌اى از اين دسته از آثار او پس از مرگش گردآورى و در ۱۶۹۳ (۱۱۰۴) با عنوان (span dir="LTR")>نقد متن مقدس(span dir="LTR")< در ليدن منتشر شد (اسكريونر، ج۲، ص۱۰ـ۱۱، ۳۶۷، پانويس ۱؛ براى برخى از آثار ديو دربارة تفسير كتاب مقدس ← پول، ص۲۸). او در ۱۶۴۲/ ۱۰۵۱ در ليدن درگذشت ((span dir="LTR")>فرهنگ زندگى(span dir="LTR")‌نامه(span dir="LTR")‌اى عمومى(span dir="LTR")<، ج۱۲، ص(span dir="LTR")‌۶۵).
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
ديو در كنار فعاليتهاى پژوهشى، به(span dir="LTR")‌تدريس در دانشگاه و خدمت در كليسا نيز پرداخت. او چند سال مسئوليت ادارة كالجوالوُن، مدرسه(span dir="LTR")‌اى براى پرورش مبلّغان پروتستان به زبان فرانسوى در ليدن، را برعهده داشت (يونگه، ص(span dir="LTR")‌۱۱۶، ۱۱۹).
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
در ۱۶۳۵/ ۱۰۴۴ كرسى استادى مطالعات عهد عتيق و زبانهاى شرقى دانشگاه اوترخت به او پيشنهاد شد، ولى چون اولياى كليسا نمى(span dir="LTR")‌خواستند او را ازدست بدهند، ديو آن را رد كرد ((span dir="LTR")>فرهنگ زندگى(span dir="LTR")‌نامه(span dir="LTR")‌اى عمومى(span dir="LTR")<، همانجا).
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
ديو طرحى نيز براى چاپ ترجمه قرآن داشت كه هرگز به انجام نرسيد (همانجا).
(p dir="RTL" style="text-align: justify;")
منابع: يوهانس توماس پيتر دو بروين، «ايرانشناسى در هلند»، در (em)ايرانشناسى در اروپا و ژاپن(/em)، ترجمة مرتضى اسعدى، تهران: الهدى، ۱۳۷۱ش؛
(p style="text-align: justify;")
Adam Clarke,(em) The Holy Bible, containing the Old and New Testaments: the text carefully printed from the most correct copies of the present authorized translation(/em), New York ۱۸۳۷;(em) The general biographical dictionary(/em), London: printed for J. Nichols, ۱۸۱۲-۱۸۱۶; Issac H. Hall, "The Syriac apocalypse",(em) Journal of the society of biblical literature and exegesis(/em), vol.۲, no.۲ (Dec. ۱۸۸۲);(em) The history of the works of the learned(/em), London: Printed for H. Rhodes, ۱۶۹۹-۱۷۱۱; Henk J. de Jonge, "The study of the  New Testament in the Dutch universities: ۱۵۷۵-۱۷۰۰", (em)History of universities(/em), ۱ (۱۹۸۱); Mathew Poole,(em) The exegetical labors of the reverend Matthew Poole(/em), vol.۱, tr. Steven Dilday, Culpeper Va. ۲۰۰۷; Albert Schweitzer,(em) The quest of the historical Jesus: a critical study of its progress from Reimarus to Wrede(/em), tr. W. Montgomery, London ۱۹۱۰; Frederick Henry Ambrose Scrivener,(em) A plain introduction to the criticism of the New Testament for the use of biblical students(/em), London ۱۸۹۴.
(p style="text-align: justify;")
(span dir="RTL")/ صبا لطيف(span dir="RTL")پور /
نظر شما
مولفان
صبا لطيف‌پور ,
گروه
رده موضوعی
جلد18
تاریخ1392
وضعیت چاپ
  • چاپ شده