پیام‌ اکبرآبادی‌ میر شرف‌الدین‌ علی‌خان‌
معرف
ر هندي‌ قرن‌ دوازدهم‌
متن
پيام‌ اكبرآبادي‌ ، مير شرف‌الدين‌ علي‌خان‌ ، شاعر هندي‌ قرن‌ دوازدهم‌. در اكبرآباد به‌ دنيا آمد (قائم‌، ص‌22). از تاريخ‌ تولد او اطلاع‌ دقيقي‌ در دست‌ نيست‌. ابتدا «خرد» تخلص‌ مي‌كرد و بعد بنا به‌ داستاني‌ در تذكرة‌ مقالات‌ الشعرا (حيرت‌ اكبرآبادي‌، ص‌27)، تخلص‌ خود را به‌ «پيام‌» تغيير داد. پيام‌ از شاگردان‌ سراج‌الدين‌ علي‌ خان‌آرزو * بود (آرزو، ص‌ 32؛ گوپاموي‌، ص‌81). او از اكبرآباد به‌ شاهجهان‌ آباد رفت‌ و مدتي‌ در آنجا با بزرگان‌ و شعراي‌ آن‌ ديار، از جمله‌ آننَدرام‌ مُخلِص‌، همنشين‌ شد (حيرت‌ اكبرآبادي‌، ص‌26). وي‌ در مجالس‌ شعرخواني‌ و مشاعره‌ كه‌ در منزل‌ خوشگو برگزار مي‌شد، شركت‌ مي‌كرد (خوشگو، دفتر 3، ص‌212). به‌ گفتة‌ استادش‌، آرزو، طبعي‌ سليم‌ و ذهني‌ درست‌ داشت‌، در شاعري‌ قوي‌ بود و براي‌ يافتن‌ معاني‌ تازه‌ تلاش‌ مي‌كرد (آرزو، همانجا؛ خليل‌، ج‌ 1، ص‌107). پيام‌، با آن‌ كه‌ هندي‌ بود، شاعران‌ هندي‌ مقبول‌ طبع‌ او نبودند و بيشتر با ايرانيان‌ محشور بود (مخلص‌، ص‌26ـ27). او به‌ فارسي‌ و اردو شعر مي‌گفت‌ (مصحفي‌ همداني‌، 1924، ص‌52) و سبك‌ شعري‌ ميرزا جلال‌ اسير * را مي‌پسنديد (همو، 1967، ص‌16). ديوان‌ شعر فارسي‌ او حدود هفت‌ هزار بيت‌ است‌ (خليل‌؛ آرزو؛ مصحفي‌ همداني‌، 1924، همانجاها) و نسخه‌اي‌ خطي‌ از ديوان‌ پيام‌ در دانشگاه‌ پنجاب‌ با شمارة‌ 109 VI / Spi 4668 موجود است‌ (منزوي‌، ج‌ 3، ص‌ 2257). از پيام‌ ديوان‌ «ريخته‌» هم‌ به‌ جاي‌ مانده‌ (مير، ص‌27) كه‌ در آن‌ به‌ صنعت‌ ايهام‌ توجهي‌ خاص‌ نشان‌ داده‌ است‌ (دهلوي‌، ص‌32). تذكره‌نويسان‌ از نثر خوب‌ او نيز سخن‌ به‌ ميان‌ آورده‌اند (حيرت‌ اكبرآبادي‌؛ قائم‌، همانجاها). تاريخ‌ دقيق‌ مرگ‌ پيام‌ معلوم‌ نيست‌. براساس‌ تاريخهاي‌ مختلفي‌ كه‌ در منابع‌ آمده‌ در اواسط‌ قرن‌ دوازدهم‌ درگذشته‌ است‌ ( رجوع كنيد به مخلص‌، ص‌ 27؛ حيرت‌ اكبرآبادي‌؛ خليل‌؛ خوشگو، همانجاها).منابع‌: سراج‌الدين‌ علي‌بن‌ حسام‌الدين‌ آرزو، مجمع‌النفايس‌ ، چاپ‌ عابد رضا بيدار، پتنه‌ ] بي‌تا. [ ؛ قيام‌الدين‌ حيرت‌ اكبرآبادي‌، تذكرة‌ مقالات‌ الشعراء ، چاپ‌ نثار احمد فاروقي‌، دهلي‌ ] بي‌تا. [ ؛ علي‌ ابراهيم‌ خليل‌، تذكرة‌ صحف‌ ابراهيم‌ ، نسخة‌ عكسي‌ موجود در كتابخانة‌ مركزي‌ دانشگاه‌ تهران‌، ش‌ 2974؛ بندربن‌داس‌ خوشگو، سفينة‌ خوشگو ، دفتر3: تذكرة‌ شعراي‌ فارسي‌ ، چاپ‌ سيد شاه‌ محمد عطاءالرحمان‌ عطاكاكوي‌، پتنه‌ 1378/1959؛ ميرحسن‌ دهلوي‌، تذكرة‌ شعراي‌ اردو ، دهلي‌ 1940؛ قيام‌الدين‌ علي‌ قائم‌، مخزن‌ نكات‌ ، اورنگ‌آباد دكن‌ 1929؛ محمد قدرت‌الله‌ گوپاموي‌، نتايج‌ الافكار ، چاپ‌ محمدحسين‌ راقم‌، مدراس‌ 1259/1843؛ آنَندرام‌ مُخلص‌، تذكرة‌ شعرا ، نسخة‌ خطي‌ كتابخانة‌ مركز تحقيقات‌ عربي‌ و فارسي‌ مولانا آزاد، راجستان‌، تونك‌، ش‌ 241؛ غلام‌بن‌ ولي‌ محمد مصحفي‌ همداني‌، رياض‌ الفصحا: تذكرة‌ هندي‌ گويان‌ ، چاپ‌ عبدالحق‌، چاپ‌ سنگي‌ اورنگ‌آباد دكن‌ 1924؛ همو، عقد ثريا ، تلخيص‌ و ترجمه‌ به‌ اردو از عطاءالرحمان‌ كاكوي‌، پتنه‌ 1967؛ احمد منزوي‌، فهرست‌ نسخه‌هاي‌ خطي‌ فارسي‌ ، تهران‌ 1348ـ1353 ش‌؛ ميرمحمدتقي‌ مير، نكات‌ الشعرا ، ] بي‌جا، بي‌تا. [ .
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

شريف‌ حسين‌ قاسمي‌

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ
وضعیت انتشار
  • چاپ نشده