پهلتی‌ محمد عاشق‌
معرف
مشايخ‌ قرن‌ دوازدهم‌ شبه‌قارة‌ هند
متن
پُهلِتي‌ ، محمد عاشق‌ ، از مشايخ‌ قرن‌ دوازدهم‌ شبه‌قارة‌ هند. در پُهلِت‌ (پُلِت‌) از حوالي‌ دهلي‌ به‌ دنيا آمد، اما از تاريخ‌ ولادتش‌ اطلاعي‌ در دست‌ نيست‌. از او با عنوان‌ محدّث‌ نيز ياد كرده‌اند. نسبت‌ او را با 21 واسطه‌ به‌ محمدبن‌ ابي‌بكر مي‌رسانند (حسني‌، ج‌6، ص‌328). وي‌ از شاگردان‌ شيخ‌ طريقت‌ نقشبنديه‌ مجددّيه‌ بَنوريه‌، شاه‌ ولي‌الله‌ دهلوي‌ * (پسر عمه‌اش‌)، بود (پهلتي‌، ص‌ 525). در 1144 همراه‌ استاد مرشد خود به‌ حج‌ رفت‌. آنها در اين‌ سفر از مجالس‌ درس‌ و بحث‌ شيخ‌ ابوطاهربن‌ ابراهيم‌ كردي‌ مدني‌ بهره‌ بردند. پهلتي‌ از او اجازة‌ حديث‌ گرفت‌. وي‌ در ميان‌ شاگردان‌ شيخ‌ ولي‌الله‌ به‌ مرتبه‌اي‌ ممتاز رسيد تا آنجا كه‌ صاحب‌ راز شيخ‌ ولي‌الله‌ شد (حسني‌، ج‌ 6، ص‌ 329). در مجالس‌ درس‌ و بحث‌ پهلتي‌ شاگردان‌ بسياري‌، از جمله‌ سيدابوسعيد بريلوي‌ و عبدالعزيز دهلوي‌ و برادرش‌ رفيع‌الدين‌، حاضر مي‌شدند (همانجا). از نامة‌ عبدالعزيز دهلوي‌ به‌ ابوسعيد بريلوي‌ چنين‌ برمي‌آيد كه‌ پهلتي‌ در حدود 1187 وفات‌ يافته‌ است‌ (همان‌، ج‌ 6، ص‌330).پهلتي‌ تأليفاتي‌ نيز داشته‌ كه‌ عبارت‌ است‌ از: 1) سبيل‌ الرشاد في‌ السلوك‌ ، به‌ زبان‌ فارسي‌؛ 2) شرح‌ بر دعاي‌ اعتصام‌ (تأليف‌ مرشدش‌)؛ 3) القول‌ الجلي‌ في‌ مناقب‌ الولي‌ ، به‌ فارسي‌، در شرح‌ زندگي‌ و احوال‌ و اقوال‌ شيخ‌ ولي‌الله‌. پهلتي‌ اين‌ كتاب‌ را به‌ منظور تأليف‌ اثري‌ به‌ زبان‌ ساده‌ دربارة‌ مقامات‌ عارفان‌ و مناقب‌ آنها و به‌ درخواست‌ شيخ‌ ولي‌الله‌ در سه‌ بخش‌ نوشته‌ است‌: در باب‌ كرامات‌ و اشراقات‌ و تصرفات‌ مرشد ولي‌الله‌، در ذكر و تأويل‌ پاره‌اي‌ از سخنان‌ و ارشادات‌ او در بيان‌ پاره‌اي‌ احوال‌ و اقوال‌ مشايخ‌ و بزرگاني‌ كه‌ ميان‌ آنان‌ و مرشد وي‌ قرابت‌، ارادت‌، شاگردي‌ يا استادي‌ بوده‌ است‌. پهلتي‌ اين‌ كتاب‌ را با نظارت‌ و ملاحظة‌ شيخ‌ ولي‌الله‌ نگاشته‌ است‌. بدين‌ ترتيب‌ آنچه‌ از كرامات‌ و خوارق‌ عادت‌ دربارة‌ مرشدش‌ نوشته‌، با تأييد شيخ‌ بوده‌ است‌. دربارة‌ احوال‌ و اقوال‌ اشخاص‌ و مشايخ‌ ديگر نيز يا خود شاهد بوده‌ يا در نقل‌ آنها به‌ روايت‌ ثقه‌ اعتماد كرده‌ است‌ (ص‌ 405).پهلتي‌ همچنين‌ كتاب‌ الخيرالكثير را، شامل‌ بيست‌ رساله‌ از تأليفات‌ شيخ‌ ولي‌الله‌، در يك‌ مجلد گرد آورده‌ است‌ (شاه‌ ولي‌الله‌، مقدمة‌ قاسمي‌، ص‌24ـ25). شرح‌ شيخ‌ ولي‌الله‌ بر الموطّأ مالك‌بن‌ انس‌ را نيز، با عنوان‌ تبييض‌ المصفّي‌ ، منقح‌ ساخته‌ است‌.منابع‌: محمد عاشق‌ پهلتي‌، القول‌ الجلي‌ في‌ ذكر آثار الولي‌، چاپ‌ ابوالنصر انس‌ فاروقي‌، چاپ‌ افست‌ دهلي‌ 1409/1989؛ عبدالحي‌ حسني‌، نزهة‌الخواطر و بهجة‌المسامع‌ والنواظر ، چاپ‌ شرف‌الدين‌ احمد، ج‌ 6، حيدرآباد دكن‌ 1398/1978؛ احمدبن‌ عبدالرحيم‌ شاه‌ ولي‌الله‌، التفهيمات‌ الالهيه‌ ، چاپ‌ غلام‌ مصطفي‌ قاسمي‌، حيدرآباد سند 1390/1970.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

سيدجعفر سجادي‌

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ
وضعیت انتشار
  • چاپ نشده