پسندیده‌ سیدمرتضی‌
معرف
اني‌ معاصر و از فعالان‌ سياسي‌ حوزة‌ علمية‌ قم‌
متن
پسنديده‌ ، سيدمرتضي‌ ، روحاني‌ معاصر و از فعالان‌ سياسي‌ حوزة‌ علمية‌ قم‌. در 1313/ 1274 ش‌، در خمين‌ به‌ دنيا آمد. پدرش‌ سيدمصطفي‌ و جدش‌ سيداحمد از علما و شخصيتهاي‌ محترم‌ منطقه‌ بودند. سيداحمد، فرزند سيددين‌علي‌ شاه‌ كشميري‌، در عتبات‌ عراق‌ تحصيل‌ و سپس‌ به‌ دعوت‌ برخي‌ از اهالي‌ خمين‌ به‌ اين‌ منطقه‌ مهاجرت‌ كرده‌ بود. سيدمصطفي‌ در خمين‌ به‌ دنيا آمد و بعد از تحصيل‌ مقدمات‌، در حوزه‌هاي‌ اصفهان‌ و نجف‌ درس‌ خواند و به‌ زادگاهش‌ بازگشت‌. مقابلة‌ او با اشرار منطقه‌ سبب‌ شد كه‌ در 1320 به‌ دست‌ همان‌ اشرار كشته‌ شود. در اين‌ زمان‌ فرزندش‌ سيدمرتضي‌ هشت‌ساله‌ و فرزند ديگرش‌ روح‌الله‌ (امام‌ خميني‌) چهار ماهه‌ بود؛ بدين‌سبب‌ مي‌توان‌ گفت‌ سيدمرتضي‌ در دوران‌ كودكي‌ برادرش‌، امام‌ خميني‌ رحمة‌الله‌عليه‌، سمت‌ سرپرستي‌ و تعليم‌ وي‌ را داشته‌ است‌. پس‌ از گذراندن‌ تحصيلات‌ ابتدايي‌ در آنجا، مدت‌ نزديك‌ به‌ هشت‌ سال‌ در اصفهان‌ نزد عالماني‌ چون‌ حاج‌ شيخ‌محمدرضا نجفي‌، ميرزاعلي‌ يزدي‌، حاج‌آقارحيم‌ ارباب‌ و حاج‌ صادق‌ آقاخاتون‌آبادي‌ به‌ تحصيل‌ علوم‌ ديني‌ پرداخت‌ (پسنديده‌، 1374 ش‌، ص‌ 44، 47ـ 48). سپس‌، با مراجعت‌ به‌ زادگاه‌ خود، جلسات‌ تدريسِ فقه‌، اصول‌، منطق‌، كلام‌ و نحو تشكيل‌ داد كه‌ برادرش‌، امام‌ خميني‌، نيز در پاره‌اي‌ از آنها شركت‌ مي‌كرد (همان‌، ص‌ 50؛ خميني‌، ص‌ 340). آيت‌الله‌ پسنديده‌، چنانچه‌ خود نوشته‌ است‌، در سال‌ 1302 و 1303 ش‌ چند ماهي‌ در درس‌ آيت‌اللّه‌ سيدحسن‌ مدرس‌ در مسجد سپهسالار تهران‌ نيز شركت‌ كرده‌ است‌ (1366 ش‌، ص‌ 4). وي‌ در سالهاي‌ پيش‌ از 1342ش‌، در جريانهاي‌ سياسي‌ و اجتماعي‌ شهر خمين‌ و گاه‌ تهران‌ حضور داشت‌ و پس‌ از آن‌ نيز، به‌ دليل‌ نسبت‌ نزديك‌ با امام‌ خميني‌، در معرض‌ تهديد و تنگناهاي‌ سياسي‌ بود، به‌ گونه‌اي‌ كه‌ چند بار بازداشت‌ و به‌ شهرهاي‌ خمين‌، انارك‌ و دارانِ اصفهان‌ تبعيد شد (خميني‌، ص‌340ـ342؛ نيز رجوع كنيد به سعادتي‌، ص‌350ـ353).مهمترين‌ اقدام‌ وي‌ در سالهاي‌ 1342ـ1357ش‌ تأمين‌ و پرداخت‌ شهريه‌ به‌ طلاّ ب‌ حوزه‌هاي‌ علميه‌ از طرف‌ امام‌ خميني‌ و كمك‌ مالي‌ به‌ خانواده‌هاي‌ زندانيان‌ و تبعيدشدگان‌ در زمان‌ سلطنت‌ محمدرضا پهلوي‌ بود. پس‌ از پيروزي‌ انقلاب‌ اسلامي‌ نيز وكالتِ امام‌ خميني‌ را در امور شرعي‌ در قم‌ بر عهده‌ داشت‌ (خميني‌، ص‌342) تا آنكه‌ در 22 آبان‌ 1375 (30 جمادي‌الا´خرة‌ 1417) در تهران‌ درگذشت‌ و در حرم‌ حضرت‌ معصومه‌ در قم‌ به‌ خاك‌ سپرده‌ شد. از او مجموعة‌ خاطراتي‌ از دوران‌ حكومت‌ رضاشاه‌ و فرزندش‌ محمدرضا پهلوي‌ همراه‌ با تاريخچة‌ خاندان‌ امام‌ خميني‌، در مصاحبه‌ با مجلة‌ پاسدار اسلام‌ (شماره‌هاي‌ 84 ـ86 و 88 ـ89، آذر 1367 ـ ارديبهشت‌ 1368) به‌ جا مانده‌ كه‌ صورت‌ كامل‌ آن‌ در كتاب‌ خاطرات‌ آيت‌الله‌ پسنديده‌ به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌.منابع‌: سيدمرتضي‌ پسنديده‌، خاطرات‌ آيت‌الله‌ پسنديده‌ ، چاپ‌ محمدجواد مرادي‌ نيا، تهران‌ 1374 ش‌؛ همو، «شهيدمدرس‌ از زبان‌ آيت‌الله‌ پسنديده‌»، كيهان‌ فرهنگي‌ ، سال‌ 4، ش‌ 8 (آبان‌ 1366)؛ سيدحسن‌ خميني‌، «نگاهي‌ به‌ زندگينامة‌ آية‌الله‌ پسنديده‌»، حضور ، ش‌ 17 (پاييز 1375)؛ علي‌اصغر سعادتي‌، «مبارزات‌ سياسي‌ آية‌الله‌ پسنديده‌ به‌ روايت‌ اسناد ساواك‌»، حضور ، ش‌ 17 (پاييز 1375).
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

گروه‌ معارف‌ و كلام‌

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ
وضعیت انتشار
  • چاپ نشده