پریْم‌ چنْد
معرف
انگذار شيوة‌ نوين‌ داستان‌نويسي‌ در ادبيات‌ اردو و هندي‌
متن
پَرَيْم‌ چَنْد ، بنيانگذار شيوة‌ نوين‌ داستان‌نويسي‌ در ادبيات‌ اردو و هندي‌. روز 9 مرداد 1259/ 31 ژوئية‌ 1880 متولد شد (تالا، ص‌17). نامش‌ نواب‌ دَنپَت‌ راي‌ بود؛ نام‌ قلمي‌ خود را پَرَيم‌چَنْد گذاشت‌ و به‌ سبب‌ پيشة‌ نويسندگي‌ به‌ منشي‌ پريم‌چند معروف‌ شد. پدرش‌، منشي‌ عجايب‌ راي‌ سريواستوه‌ ، در دهكده‌اي‌ نزديك‌ بنارس‌، سكونت‌ داشت‌ و دودمان‌ آنان‌ از قوم‌ كايستها بود. پريم‌چند از هشت‌سالگي‌ به‌ سنّت‌ قوم‌ كايستها به‌ فراگرفتن‌ زبان‌ و ادبيات‌ اردو و فارسي‌ پرداخت‌ (راي‌، 1962، ص‌14؛ گوينكا، ج‌1، ص‌26). پدرش‌ كه‌ كارمند ادارة‌ پست‌ بود، در دوران‌ كودكي‌ او درگذشت‌ و پريم‌چند مسؤوليت‌ خانواده‌ را عهده‌دار شد. براي‌ تحصيلات‌ عالي‌ به‌ بنارس‌ رفت‌ و در حين‌ تحصيل‌ به‌ تدريس‌ خصوصي‌ در خانه‌ها پرداخت‌ (ديوي‌، ص‌9). حدود 21 سال‌ داشت‌ كه‌ پس‌ از اخذ درجة‌ ليسانس‌، در مدرسه‌اي‌ دولتي‌ در شهر پرتاپ‌ گره‌ به‌ معلمي‌ پرداخت‌ اما پس‌ از چندي‌ به‌ شهر گوركپور رفت‌ و كار معلمي‌ را در آنجا ادامه‌ داد. هنگامي‌ كه‌ نهضت‌ ملي‌ هند به‌ رهبري‌ مهاتماگاندي‌ گوركپور را هم‌ فرا گرفت‌، او از شغل‌ معلمي‌ استعفا كرد (تالا، ص‌ 205ـ207، 211)، سپس‌ سردبيري‌ مجلة‌ ادبي‌ زمانه‌ را در كانپور عهده‌دار گرديد. همچنين‌ چاپخانه‌اي‌ به‌ نام‌ سرسوتي‌ پريس‌ ، به‌ مساعدت‌ برخي‌ از دوستانش‌، تأسيس‌ كرد (گوينكا، ج‌ 1، ص‌76) تا نوشته‌هايش‌ را در آنجا به‌ چاپ‌ برساند و درآمد خوبي‌ داشته‌ باشد، اما دچار خسارت‌ شد. بنابراين‌، به‌ عنوان‌ مشاور ادبي‌ با مجلة‌ مادوري‌ تا 1310ش‌/ 1931 به‌ همكاري‌ پرداخت‌، و همزمان‌، به‌ ياري‌ برادر ناتني‌اش‌، چاپخانة‌ خودش‌ را نيز اداره‌ مي‌كرد.پس‌ از 1310 ش‌/ 1931 صرفاً همّ خود را صرف‌ چاپخانه‌ كرد و مجله‌اي‌ به‌ نام‌ هَنس‌ منتشر ساخت‌. هدف‌ اين‌ مجله‌ انتشار نوشته‌هاي‌ ادبي‌ و مطالب‌ فرهنگي‌ و اصلاح‌ جامعة‌ هند بود. در 1315 ش‌/ 1936، به‌ علت‌ مشكلات‌ مالي‌، مجله‌ به‌ سرپرستي‌ بهارتيّه‌ ساهتيّه‌ پريشد (انجمن‌ ادبي‌ هند)، به‌ رياست‌ مهاتماگاندي‌ درآمد كه‌ امور مالي‌ و اداري‌ آن‌ به‌ دست‌ تاجران‌ بود، و هم‌ آنان‌ پريم‌چند را مجبور به‌ ترك‌ مجله‌ كردند كه‌ براي‌ او بسيار ناخوشايند بود. همان‌ زمان‌، انجمني‌ از روشنفكران‌ به‌ نام‌ هندوستاني‌ آكادمي‌ ، به‌ سرپرستي‌ دكتر تاراچند، تأسيس‌ شد (ديوي‌، ص‌76) و پريم‌چند كه‌ ديگر به‌ سبب‌ نوشته‌هايش‌ شهرت‌ يافته‌ بود، به‌ عضويت‌ دايمي‌ آن‌ برگزيده‌ شد و كارهاي‌ ترجمة‌ انجمن‌ به‌ او واگذار گرديد. از اهداف‌ اين‌ انجمن‌ رفع‌ نزاع‌ بين‌ دو زبان‌ هندي‌ و اردو در جامعة‌ هندوستان‌ بود. بدين‌ منظور، مي‌كوشيدند تا زبان‌ هندي‌ را، با حفظ‌ واژگان‌ اردو و فارسي‌ در آن‌، احيا كنند و نام‌ چنين‌ زباني‌ را هندوستاني‌ گذاشتند. پريم‌چند براي‌ نيل‌ به‌ آن‌، كارهاي‌ شايسته‌ انجام‌ داد. او همچنين‌ در 1315ش‌/ 1936 با همكاري‌ سجّادظهير، نويسندة‌ معروف‌ زبانهاي‌ اردو و هندي‌ (متوفي‌ 1973)، مولوي‌ عبدالحق‌ مشهور به‌ باباي‌ اردو (متوفي‌ 1340 ش‌/ 1961)، احمدعلي‌ (متوفي‌ 1374ش‌/ 1995) و ديا ناراين‌ نگم‌ (متوفي‌ 1321ش‌/ 1942) «انجمن‌ ترقّي‌خواه‌ مصنّفين‌» را تأسيس‌ كرد و در نخستين‌ جلسة‌ آن‌، در 21 فروردين‌ 1315/ 9 آوريل‌ 1936 در لكهنو به‌ عنوان‌ رئيس‌ سخنراني‌ كرد (گوينكا، ج‌1، ص‌215؛ زمانه‌ ، فورية‌ 1927، ص‌80). پريم‌چند در همان‌ سال‌ دچار كسالت‌ شد و سرانجام‌ در 17 مرداد 1315/ 8 اوت‌ 1936 درگذشت‌.پريم‌چند نويسنده‌اي‌ واقع‌گرا و پركار بود. زبان‌ او در داستانهايش‌، «زبان‌ هندوستاني‌»، و نزديك‌ به‌ زبان‌ محاورة‌ مردم‌ هند و آميخته‌ به‌ الفاظ‌ اردو و فارسي‌ است‌؛ حتي‌ عناوين‌ بيشتر رُمانها و مجموعه‌هاي‌ داستاني‌ او آميخته‌ به‌ واژگان‌ فارسي‌ است‌ ( رجوع كنيد به راي‌، 1959، ص‌5 ـ7؛ شكيل‌الرحمن‌، ص‌ 29). در داستانهايش‌ فرهنگ‌ عوام‌، بدبختيهاي‌ مردم‌ هند، نابسامانيهاي‌ اقتصادي‌ و سياسي‌ آن‌ كشور، استبداد دولت‌ انگليس‌ و احساسات‌ ملي‌گرايي‌ منعكس‌ است‌ ( رجوع كنيد به تالا، ص‌ 294ـ296؛ پاندي‌ ، ص‌ 122، 130ـ137). گذشته‌ از مقالات‌ ادبي‌ و تاريخي‌، آثار او عبارت‌ است‌ از: 1) رُمان‌: جلوة‌ ايثار (1912)، بازار حُسن‌ (1918)، گوشة‌ عافيت‌ (1922)، چوگان‌ هستي‌ (1927)، نَرمَلا (1927)، بيوه‌ (1929)، گئودان‌ (1929)، پردة‌ حجاز (دو جلد 1931ـ1932)، غبن‌ (دو جلد 1933)، ميدان‌ عمل‌ (1934)، مَنگَل‌ سُوتر (ناقص‌، 1936). 2) مجموعة‌ داستان‌: سَپَت‌ سَروُج‌ (1917)، پريم‌ پُورنيما (1918)، پريم‌ پَچِّيسِي‌ (1923)، پريم‌ پَرسَن‌ (1924). 3) نمايشنامه‌: كربلا (1934)، روحاني‌ شادي‌ (1933). همة‌ اين‌ آثار در چاپخانة‌ سرسوتي‌ پريس‌ شهرِ الله‌آباد به‌ طبع‌ رسيده‌ و سپس‌ در شهرهاي‌ گوناگون‌ هند تجديد چاپ‌ شده‌ است‌. برخي‌ از آنها نيز به‌ چند زبان‌ ترجمه‌ شده‌ و از برخي‌ فيلم‌ ساخته‌ شده‌ است‌.منابع‌: مانك‌ تالا، پريم‌ چنداور تصانيف‌ پريم‌چند ، دهلي‌ 1993؛ رشوراني‌ ديوي‌، پريم‌چند ( هندي‌ و اردو ) گهرمين‌ ، دهلي‌ 1974؛ امرت‌ راي‌، پريم‌چند سمرتي‌ ، الله‌آباد 1959؛ همو، پريم‌ چند: قلم‌ كاسپياهي‌ ، الله‌آباد 1962؛ شكيل‌الرحمن‌، پريم‌چند كافن‌ ، دهلي‌ 1992؛K. K. Goyanka, Premchad Vishvakosh , vol.I: Life, Allahabad 1931; Geetanjali Pandey , Between two worlds: an intellectual biography of Premchand , New Delhi 1989.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

چَندِر شيكهر

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ
وضعیت انتشار
  • چاپ نشده