پارت‌
معرف
ي‌ ، خاورشناس‌ نامور آلماني‌ و مترجم‌ قرآن‌
متن
پارِت‌ ، رودي‌ ، خاورشناس‌ نامور آلماني‌ و مترجم‌ قرآن‌. پارت‌ در 1280ش‌/1901 در ويتن‌دورف‌ نزديك‌ فرويدنشتات‌ در منطقة‌ سياه‌جنگل‌ (جنوب‌شرقي‌ آلمان‌) به‌ دنيا آمد. پس‌ از گذراندن‌ تحصيلات‌ متوسطه‌ و دانشگاهي‌ در 1303 ش‌/1924، با تقديم‌ رسالة‌ > سيرة‌سيف‌بن‌ ذي‌يزن‌: يك‌ داستان‌ عاميانة‌ عربي‌ < نزد انو ليتمن‌ ، استاد كرسي‌ زبانهاي‌ شرقي‌ در دانشگاه‌ توبينگن‌،موفق‌به‌ دريافت‌ نخستين‌ دكتراي‌ خود شد. دو سال‌ بعد، با ارائة‌ رساله‌اي‌باعنوان‌ > داستان‌ پهلواني‌ عمرنعمان‌ و جايگاه‌ آن‌ نسبت‌ به‌ مجموعة‌ هزار و يكشب‌: رساله‌اي‌ دربارة‌ تاريخ‌ ادبيات‌ عربي‌ < در همان‌ دانشگاه‌ با سمت‌ دستياري‌ كرسي‌ خاورشناسي‌ به‌ كار پرداخت‌ (مولر، ص‌1). وي‌ از 1309 تا 1319 ش‌/1930 تا 1940 در دانشگاه‌ هايدلبرگ‌ به‌ تدريس‌ پرداخت‌ و سپس‌ به‌ عنوان‌ استاد جانشين‌ كرسي‌ اسلام‌شناسي‌ و سامي‌شناسي‌ به‌ دانشگاه‌ بن‌ دعوت‌، و در 1320 ش‌/1941 استاد همان‌ كرسي‌ شد. با شدت‌ گرفتن‌ جنگ‌ جهاني‌ دوم‌، به‌ لشكر آلمان‌ در افريقا اعزام‌ شد و پس‌ از شكست‌ ارتش‌ آلمان‌ به‌ اسارت‌ امريكاييان‌ درآمد و سرانجام‌ در 1325 ش‌/1946 به‌ آلمان‌ بازگشت‌ و بار ديگر فعاليتهاي‌ علمي‌ خود را از سرگرفت‌. در 1330 ش‌/1951 جانشين‌ استادش‌ انو ليتمن‌ در كرسي‌ اسلام‌شناسي‌ و سامي‌شناسي‌ دانشگاه‌ توبينگن‌ شد و از همان‌ زمان‌، دوران‌ پركار و پربار پژوهشهاي‌ علمي‌ خود را آغاز كرد.رودي‌ پارت‌ همرديف‌ خاورشناسان‌ نام‌آوري‌ چون‌ تئودور نولدكه‌ * ، كارل‌ بروكلمان‌ * و هلموت‌ ريتر * است‌. هر چند پس‌ از نگارش‌ نبوغ‌آميز تاريخ‌ قرآن‌ * به‌ قلم‌ تئودور نولدكه‌ گامهاي‌ بلندي‌ در زمينة‌ پژوهشهاي‌ قرآني‌ در اروپا برداشته‌ شد، اما اثر دو جلدي‌ رودي‌ پارت‌، يعني‌ > ترجمة‌ آلماني‌ قرآن‌ < و > فهرست‌ و شرح‌ مباحث‌ هم‌ موضوع‌ قرآن‌ < بي‌گمان‌ از استوارترين‌، موفقترين‌ و ماندگارترين‌ پژوهشهاي‌ اين‌ حوزه‌ به‌ شمار مي‌آيد.چنانكه‌ فهرست‌ آثار رودي‌ پارت‌ نشان‌ مي‌دهد، موضوعات‌ پژوهشهاي‌ آغازين‌ او بسيار متنوع‌ بوده‌ است‌، اما پس‌ از آنكه‌ در 1314 ش‌/1935 در جشن‌نامة‌ انو ليتمن‌، كه‌ پارت‌ خود نشر آن‌ را بر عهده‌ داشت‌، > «برنامة‌ يك‌ ترجمة‌ علمي‌ نوين‌ از قرآن‌ با تفسيري‌ كوتاه‌» < را طرح‌ريزي‌ كرد، وقت‌ و نيروي‌ خود را در پيشبرد اين‌ برنامه‌ و موضوعات‌ مربوط‌ بدان‌ متمركز نمود و 35 سال‌ بعد با انتشار جلد دوم‌ > فهرست‌ و شرح‌ مباحث‌ هم‌ موضوع‌ قرآن‌ < كار خويش‌ را به‌ انجام‌ رسانيد (اس‌، ص‌1). وي‌ چنانكه‌ در مقدمة‌ ترجمة‌ قرآن‌ خويش‌ مي‌گويد كوشيده‌ است‌ كه‌ قرآن‌ را از زبان‌ قرآن‌ معني‌ كند، و براي‌ اين‌ كار، نخست‌ تمام‌ واژه‌ها، موارد كاربرد و تعبيرات‌ مشابه‌ قرآن‌ را با دقت‌ و حوصله‌اي‌ بسيار و روشمند گرد آورده‌ و همه‌ را با نقدي‌ عالمانه‌ با يكديگر سنجيده‌ است‌ (ص‌ 4ـ 5).در ميان‌ ترجمه‌هاي‌ فراواني‌ كه‌ در سده‌هاي‌ اخير در اروپا از قرآن‌ انجام‌ گرفته‌ است‌، ترجمة‌ آلماني‌ پارت‌ را تنها مي‌توان‌ با ترجمة‌ ريچارد بل‌ در زبان‌ انگليسي‌ و رژيس‌ بلاشر * در زبان‌ فرانسوي‌ سنجيد (گتيي‌ ، ص‌35). انتشار اين‌ ترجمه‌ چنان‌ با استقبال‌ محافل‌ علمي‌ بين‌المللي‌ و نيز مسلمانان‌ آلماني‌ زبان‌ و يا آشنا به‌ زبان‌ آلماني‌ روبرو شد كه‌ اين‌ اثر در زماني‌ نسبتاً كوتاه‌، با بازنگري‌ و تصحيح‌ مجدد، سه‌ بار و حتي‌ در قطع‌ جيبي‌ تجديد چاپ‌ شد. ترجمة‌ قرآن‌ رودي‌ پارت‌ در برخي‌ كشورهاي‌ اسلامي‌ و از جمله‌ ايران‌ به‌ صورت‌ افست‌ به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌. به‌ گفتة‌ يوزف‌ فان‌ اِس‌ (همانجا) پس‌ از آن‌ ديگر هيچ‌ يك‌ از اسلام‌شناسان‌ آلماني‌ از ترجمه‌هاي‌ پيشين‌ قرآن‌ نقل‌ قولي‌ نمي‌كنند، با اينكه‌ برخي‌ از آن‌ ترجمه‌ها تجديد چاپ‌ شده‌اند.رودي‌ پارت‌ در دوران‌ فعاليت‌ علمي‌ خود در دانشگاه‌ هايدلبرگ‌ كتاب‌ درسي‌ > آموزش‌ خلاصه‌ زبان‌ عربي‌ < ، تأليف‌ ارنست‌هاردر، را با تصحيح‌ و تجديد نظر اساسي‌ در 1317 ش‌/ 1938 منتشر كرد، كه‌ باعث‌ شهرت‌ او در ميان‌ چند نسل‌ از استادان‌ و دانشجويان‌ رشتة‌ خاورشناسي‌ شد. او نمايندة‌ آلمان‌ فدرال‌ در هيئت‌ نويسندگان‌ دايرة‌المعارف‌ اسلام‌ و كميتة‌ مديريت‌ اتحادية‌ اروپايي‌ اسلام‌شناسان‌ و عرب‌شناسان‌ بود.يوزف‌ فان‌ اس‌، جانشين‌ رودي‌ پارت‌ در كرسي‌ خاورشناسي‌ توبينگن‌، فهرستي‌ از برگزيدة‌ آثار وي‌ را گردآورده‌ كه‌ در برگيرندة‌ بيش‌ از 180 عنوان‌ از كتابها، رساله‌ها، نقدها، مقالات‌ مندرج‌ در دايرة‌المعارفهاي‌ معتبر علمي‌اروپايي‌ و كتابهايي‌ است‌ كه‌ او تصحيح‌ كرده‌ است‌. اين‌ فهرست‌ به‌ مناسبت‌ هشتادمين‌ سال‌ تولد وي‌ منتشر شد.نويسندگان‌ شرح‌ حال‌ رودي‌ پارت‌، بر اين‌ نكته‌ تأكيد دارند كه‌ وي‌ در شناساندن‌ درست‌ اسلام‌ به‌ غرب‌ و زدودن‌ پيشداوريهاي‌ دشمنانه‌ بين‌ پيروان‌ مذاهب‌ سهم‌ بسزايي‌ داشته‌ است‌. او انساني‌ وارسته‌، با دقت‌ نظر، ذكاوت‌ و قدرت‌ حافظه‌اي شگفت‌انگيز بود كه‌ با پشتكاري‌ تا واپسين‌ روزهاي‌ عمرش‌ از كار پژوهش‌ و نگارش‌ باز نايستاد. وي‌ در 1362ش‌/1983 در توبينگن‌ درگذشت‌ (اس‌، ص‌ 7).منابع‌:H. Eisenstein, "Rudi Paret", Archiv fدr Orientforschung, 31 (1984), 237; J. van Ess, "Rudi Paret (1901-1983)", Der Islam , vol. 61, no.1 (1984);Johan Fدck, Die arabischen Studien in Europa, Leipzig 1955, 218; Helmut Gجtje, "Zur Koranدbersetzung von Rudi Paret", Bustan , 6 (1985); William A. Graham, "In memoriam Rudi Paret (1901-1983)", The Muslim world , vol. 73, no.2 (April 1983), 133-141; Walter W.Mدller, "Rudi Paret (1901- 1983)", ZDMG , vol. 136, no. 1 (1986); Rudi Paret, Schriften zum Islam ,ed. Josef van Ess, Stuttgart 1981.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

محمد سرداني‌

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ
وضعیت انتشار
  • چاپ نشده