بیهقی‌ ابوالحسن‌ محمد بن‌ شعیب‌ نیشابوری‌
معرف
ه‌ و مدرس‌ شافعي‌ در سدة‌ سوم‌ و چهارم‌
متن
بيهقي‌، ابوالحسن‌ محمد بن‌ شُعَيب‌ نيشابوري‌ ، فقيه‌ و مدرس‌ شافعي‌ در سدة‌ سوم‌ و چهارم‌. از تاريخ‌ تولد و نحوة‌ تحصيلش‌ اطلاع‌ چنداني‌ در دست‌ نيست‌، جز آنكه‌ در خراسان‌ از ملازمان‌ و شاگردان‌ ابوبكربن‌ خزيمه‌ (متوفي‌ 312) بوده‌ و در آنجا از مشايخي‌ چون‌ محمدبن‌ ابراهيم‌ بوشنجي‌ (متوفي‌ 290)، ابوبكر جارودي‌، و داوودبن‌ حسين‌ حديث‌ شنيده‌ است‌ (سبكي‌، ج‌ 3، ص‌ 173؛ سمعاني‌، ج‌ 1، ص‌ 439؛ ذهبي‌، حوادث‌ و وفيات‌ 321ـ330، ص‌ 161). وي‌ براي‌ ادامة‌ تحصيل‌ به‌ بغداد رفت‌ و از علمايي‌ چون‌ محمدبن‌ جريرطبري‌ و ابوالحسن‌ احمدبن‌ حسن‌ صوفي‌ حديث‌ شنيد، همچنين‌ مدتي‌ طولاني‌ در آنجا ملازم‌ و مصاحب‌ ابوالعباس‌ ابن‌سُرَيج‌، فقيه‌ معروف‌ شافعي‌ (متوفي‌ 306)، بود و از وي‌ بهرة‌ علمي‌ بسيار برد (سبكي‌؛ سمعاني‌؛ ذهبي‌، همانجاها؛ اسنوي‌، ج‌ 1، ص‌ 106). پس‌ از تكميل‌ تحصيلات‌، به‌ نيشابور بازگشت‌ و به‌ تدريس‌ و تربيت‌ شاگردان‌ پرداخت‌. از شاگردان‌ او ابوالوليد حسّان‌بن‌ محمد قرشي‌ نيشابوري‌ (متوفي‌ 349)، مؤسس‌ نخستين‌ مدرسة‌ شافعي‌ در نيشابور، و ابوسهل‌ صعلوكي‌ (متوفي‌ 369)، فقيه‌ نامور شافعي‌ در عصر خود، نام‌ برده‌ شده‌اند (اسنوي‌؛ سبكي‌، همانجاها). بيهقي‌ از فقيهان‌ پرهيزكار و محتاط‌ بود و در فصاحت‌ و بلاغت‌ شهرت‌ داشت‌ (سمعاني‌؛ سبكي‌، همانجاها). سبكي‌ و سمعاني‌ (همانجاها)، به‌ نقل‌ از ابوسهل‌ صُعلوكي‌، نحوة‌ امتناع‌ بيهقي‌ را از پذيرش‌ منصب‌ قضاي‌ ري‌ يا شاش‌، كه‌ ابوالفضل‌ بلعمي‌ وزير به‌ او پيشنهاد كرده‌ بود، روايت‌ كرده‌اند. بيهقي‌ در 324 درگذشت‌ (اسنوي‌، ج‌ 1، ص‌ 107؛ سبكي‌، همانجا).منابع‌: عبدالرحيم‌بن‌ حسن‌ اسنوي‌، طبقات‌ الشافعية‌ ، چاپ‌ كمال‌ يوسف‌ حوت‌، بيروت‌ 1407/ 1987؛ محمدبن‌احمد ذهبي‌، تاريخ‌ الاسلام‌ و وفيات‌ المشاهير والاعلام‌ ، چاپ‌ عمر عبدالسلام‌ تدمري‌، حوادث‌ و وفيات‌ 321ـ330 ه ، بيروت‌ 1415/1994؛ عبدالوهاب‌بن‌علي‌ سبكي‌، طبقات‌ الشافعية‌ الكبري‌ ، چاپ‌ محمود محمد طناحي‌ و عبدالفتاح‌ محمد حلو، قاهره‌ 1964ـ1976؛ عبدالكريم‌بن‌محمد سمعاني‌، الانساب‌ ، چاپ‌ عبدالله‌ عمر بارودي‌، بيروت‌ 1408/1988.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

عبدالله‌ كياني‌ فريد

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ
وضعیت انتشار
  • چاپ نشده