بیلی‌
معرف
هارولد والتر ، ايران‌شناس‌ نامدار انگليسي‌ و صاحب‌ آثار و پژوهشهاي‌ ارزنده‌ دربارة‌ زبانهاي‌ ايراني‌
متن
بِيلي‌ ، سر هارولد والتر ، ايران‌شناس‌ نامدار انگليسي‌ و صاحب‌ آثار و پژوهشهاي‌ ارزنده‌ دربارة‌ زبانهاي‌ ايراني‌. بيلي‌ در 25 آذر 1268/16 دسامبر 1899 در ويلتشر انگلستان‌ به‌ دنيا آمد (طاووسي‌، ص‌ 851؛ طاهري‌، ص‌ 366). در ده‌سالگي‌، همراه‌ خانوادة‌ خود به‌ استراليا رفت‌ و تا 1927/ 1326 ش‌ در آنجا به‌سر برد. تحصيلات‌ خود را در ادبيات‌ كلاسيك‌ در دانشگاه‌ پرث‌ به‌ انجام‌ رساند و از آن‌ پس‌ براي آموختن‌ زبان‌ سانسكريت‌ و دستور تطبيقي‌ زبانهاي‌ هند و اروپايي‌ به‌ انگلستان‌ بازگشت‌ (لوكوك‌، ص‌117).بيلي‌ در طول‌ زندگي‌ دانشگاهي‌ خود، به‌ دريافت‌ درجه‌هاي‌ عالي‌ دانشگاهي‌، عضويت‌ در انجمنهاي‌ علمي‌ جهاني‌، رياست‌ سازمانهاي‌ دانشگاهي‌ و پژوهشي‌ و دريافت‌ نشانهاي‌ علمي‌ توفيق‌ يافت‌ و در 1346 ش‌/1967 پس‌ از رسيدن‌ به‌ رتبة‌ استادي‌ ممتاز در كيمبريج‌، بازنشسته‌ شد (طاهري‌، همانجا؛ > زندگينامه‌ ـ كتابشناسيهاي‌ 134 دانشمند < ، ص‌ 33ـ 35؛ > كتاب‌ اعلام‌ بين‌المللي‌ < ، ذيل‌ مادّه‌؛ لوكوك‌، همانجا). عضويت‌ در فرهنگستانهاي‌ بريتانيا، دانمارك‌، نروژ و سوئد؛ رياست‌ انجمن‌ واژه‌شناسان‌ بريتانيا؛ رياست‌ انجمن‌ سلطنتي‌ آسيايي‌؛ رياست‌ هيئت‌ مديرة‌ بيست‌وسومين‌ كنگرة‌ مستشرقان‌ در 1333 ش‌/ 1954 در كيمبريج‌ (تقي‌زاده‌، ص‌ 85؛ لوكوك‌، همانجا)؛ دريافت‌ درجة‌ دكتري‌ افتخاريِ ادبيات‌ از دانشگاههاي‌ استرالياي‌ غربي‌ و آكسفورد؛ رياست‌ شعبة‌ آسياي‌ مركزي‌ بيست‌وهشتمين‌ كنگرة‌ خاورشناسي‌ در كانبراي‌ استراليا (افشار، ص‌ 294) و دريافت‌ نشان‌ طلاي‌ انجمن‌ سه‌سالانة‌ سلطنتي‌ آسياشناسي‌ ( > زندگينامه‌ ـ كتابشناسيهاي‌ 134 دانشمند < ؛ > كتاب‌ اعلام‌ بين‌المللي‌ < ، همانجاها) از جملة‌ مدارج‌ و عضويتهاي‌ او بود. وي‌ در 21 دي‌ 1374/ 11 ژانوية‌ 1996 درگذشت‌.آثار بيلي‌ عموماً در زمينة‌ زبانهاي‌ هند و اروپايي‌ و بويژه‌ زبانهاي‌ ايراني‌، و تخصص‌ اصلي‌ او زبان‌ ختني‌ (سكايي‌) است‌ (لوكوك‌، ص‌ 118). وي‌ حدود دويست‌ مقالة‌ تحقيقي‌ دارد كه‌ دو جلد آن‌ با نام‌ > آثار كوتاه‌، مقالاتي‌ دربارة‌ مطالعات‌ ايراني‌ < به‌ همت‌ يحيي‌ ماهيار نوابي‌ يكجا انتشار يافته‌ ومقاله‌هاي‌ او را از 1930 تا 1953 دربر مي‌گيرد (طاووسي‌، ص‌ 850). فهرست‌ مقاله‌هاي‌ او را تا 1349 ش‌/ 1970 در سي‌وسومين‌ شمارة‌ > نشرية‌ مدرسة‌ مطالعات‌ آسيايي‌ و آفريقايي‌ < مي‌توان‌ ديد كه‌ برخي‌ از آنها از جمله‌ «زبان‌ فارسي‌» در ميراث‌ ايران‌ به‌ فارسي‌ (ص‌ 291ـ 322) و پاره‌اي‌ ديگر به‌ زبانهاي‌ سوئدي‌ و آلماني‌ برگردانده‌ شده‌ است‌ (طاهري‌، همانجا).از جمله‌ مهمترين‌ كتابهاي‌ اوست‌: > مسائل‌ زردشتي‌ در كتابهاي‌ قرن‌ نهم‌ < كه‌ حاصل‌ مطالعات‌ او دربارة‌ متنهاي‌ پهلوي‌ و زردشتي‌ قرن‌ سوم‌ هجري‌ است‌ (1322 ش‌/1943). اين‌ اثر و ديگر نوشته‌هاي‌ بيلي‌ نام‌ وي‌ را در كنار هنينگ‌ و زنر، صاحبنظران‌ جهاني‌ دربارة‌ كيش‌ زردشت‌ و سير تكويني‌ اين‌ دين‌، قرار داده‌ است‌؛ > متنهاي‌ ختني‌ < در پنج‌ جلد (1945ـ1963)؛ > فرهنگ‌ زبان‌ ختني‌ < (1979) كه‌ اساسيترين‌ تأليف‌ او در زبان‌ ختني‌ است‌؛ > فرهنگ‌ سكاها در ختن‌ ايران‌ باستان‌ < و كتابهاي‌ ديگري‌ كه‌ همگي‌ جزو كتابهاي‌ مرجع‌اند. او همچنين‌ در زمينة‌ متنهاي‌ بودايي‌ سانسكريت‌، چيني‌ و تبتي‌، پژوهشهاي‌ ارزنده‌اي‌ انتشار داده‌ است‌ (طاهري‌، ص‌ 367؛ طاووسي‌، ص‌850 ـ851)، اما تحقيق‌ او دربارة‌ متن‌ فارسي‌ ميانه‌ (پهلوي‌) بندهش‌ ، منتشر نشده‌ است‌ (لوكوك‌؛ > زندگينامه‌ ـ كتابشناسيهاي‌ 134 دانشمند < ؛ > كتاب‌ اعلام‌ بين‌المللي‌ < ، همانجاها).منابع‌: ايرج‌ افشار، بيـاض‌ سفر: يادداشتهاي‌ سفـر در زمينـة‌ ايرانشناسي‌ ، كتابشناسي‌ و نسخه‌شناسي‌ ، تهران‌ 1354ش‌؛ حسن‌ تقي‌زاده‌، «گزارش‌ بيست‌ وسومين‌ كنگرة‌ مستشرقين‌ در كمبريج‌: از بيست‌ ونهم‌ مرداد تا ششم‌ شهريور 1333 مطابق‌ بيستم‌ تا بيست‌ وهشتم‌ اوت‌ 1954»، مجلة‌ دانشكدة‌ ادبيات‌ دانشگاه‌ تهران‌ ، سال‌ 2، ش‌2، (دي‌ 1333)؛ محمود طاووسي‌، «مجموعة‌ مقالات‌ سر هارولد بيلي‌»، آينده‌ ، سال‌ 12، ش‌ 11ـ12 (بهمن‌ ـ اسفند 1365)؛ ابوالقاسم‌ طاهري‌، سير فرهنگ‌ ايران‌ در بريتانيا، يا، تاريخ‌ دويست‌سالة‌ مطالعات‌ ايراني‌ ، تهران‌ 1352ش‌؛ ميراث‌ ايران‌ ، زيرنظر ا.ج‌. آربري‌، ترجمة‌ احمد بيرشك‌... ] و ديگران‌ [ ، تهران‌ 1336ش‌؛Bio-bibliographies de 134 savants, Acta Iranica, 20, Leiden 1979; The International who's who 1993-94 , 57 th ed., London 1993; Pierre Lecoq, "Sir Harold W. Baily (1899-1996)", Studia Iranica, XXVI, 1(1997) .
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

محمدتقي‌ راشد محصّل‌

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ
وضعیت انتشار
  • چاپ نشده