بیگ‌شهر (بی‌شهری‌)
معرف
و شهرستاني‌ در استان‌ قونيه‌ در تركيه‌، در ساحل‌ جنوب‌ شرقي‌ درياچه‌اي‌ به‌ همين‌ نام‌
متن
بِيگ‌شهر (بِي‌شهري‌)، شهر و شهرستاني‌ در استان‌ قونيه‌ در تركيه‌، در ساحل‌ جنوب‌ شرقي‌ درياچه‌اي‌ به‌ همين‌ نام‌. اين‌ درياچه‌ در زمان‌ باستان‌، كاراليس‌ ناميده‌ مي‌شد (دهكده‌اي‌ به‌ نام‌ كرلي‌ هنوز در نزديكي‌ ساحل‌ شمال‌ شرقي‌ باقي‌ است‌). در روزگار كهن‌، شهر كاراليا در ناحية‌ پمفيليا / پامفوليا نزديك‌ اين‌ درياچه‌ قرار داشت‌. برخي‌ عقيده‌ دارند كه‌ بيگ‌شهر در عهد علاءالدين‌ كيقباد اول‌ ( 615 يا 617ـ634)، از سلاجقة‌ روم‌، بنا شده‌ است‌. ولي‌ نام‌ شهر منسوب‌ است‌ به‌ اشرف‌ اوغلي‌ سليمان‌ بيگ‌، از بيگهاي‌ آن‌ دوره‌، كه‌ در اواخر قرن‌ هفتم‌ شهر را بازسازي‌ كرد و آن‌ را مركز حكومت‌ خود قرار داد و در آنجا به‌ نام‌ خود سكّه‌ زد. وقتي‌ تركها در حدود 700 بر غرب‌ آسياي‌ صغير تسلط‌ يافتند، بيگهاي‌ خاندان‌ حميد، بيگ‌شهر را تصرف‌ كردند و آنان‌ نيز بدفعات‌ در مقابل‌ بيگهاي‌ همسايه‌، قَره‌مانيان‌ * ، از اين‌ شهر دفاع‌ كردند. سلطان‌ مراد اول‌ عثماني‌ (حك : 761ـ791)، بيگ‌شهر و چندشهر ديگر را از كمال‌الدين‌ حسين‌، يكي‌ از بيگهاي‌ حميد، خريد. پس‌ از جنگ‌ اَنقَره‌ (آنكارا، در 804)، بيگ‌شهر به‌ دست‌ قَره‌مانيان‌ افتاد. عثمانيها در عهد سلطنت‌ سلطان‌ محمد اول‌ (805 ـ824)، شهر را دوباره‌ گرفتند، ولي‌ تسلط‌ آنها بر آنجا تا 847 قطعيت‌ نيافت‌. بيگ‌شهر در دورة‌ بايزيد دوم‌ (886 ـ 918) مركز سَنجَق‌ شد، و در قرن‌ دهم‌ پرجمعيت‌ترين‌ منطقة‌ ايالت‌ قره‌مان‌ بود.در 1369 ش‌/1990، جمعيت‌ شهر 412 ، 30تن‌، و جمعيت‌ شهرستان‌ بيگ‌شهر 565 ، 93 تن‌ بوده‌ است‌.از جمله‌ مهمترين‌ آثار معماري‌ شهر، مجموعة‌ اشرف‌ اوغلي‌ و مسجد ارمغانشاه‌ است‌.منابع‌: علي‌ جواد، ممالك‌ عثمانيه‌ نك‌ تاريخ‌ و جغرافيا لغاتي‌ ، استانبول‌ 1313ـ1317، قسم‌1، ص‌187ـ 188؛ مصطفي‌بن‌ عبدالله‌ حاجي‌خليفه‌، جهان‌نما ، استانبول‌ 1145/1732، ص‌615؛ شمس‌الدين‌ سامي‌، قاموس‌ الاعلام‌ ، چاپ‌ مهران‌، استانبول‌ 1306ـ1316/ 1889ـ 1898، ذيل‌ «بكشهري‌»؛Y. Akyurt, "Beys íehri Kitabeleri ve Esrefog §lu Camii ve Tدrbesi", in Tدrk Tarih, Arkeologya ve Etnografya Dergisi , no. 4 (1940) 91-129; V. Cuinet, La Turquie d'Asie, I, Paris 1890, 823 ff, Joseph von Hammer-Purgstall, Geschichte des osmanischen Reiches , Graz 1963, I, 185;. IA , s.v. "Bey íehir" (by Besim Darkot); August Friedrich von Paulys, Pauly Real-Encyclopجdie der classischen Altertumswissenschaft , ed. G. Wissowa, W. Kroll, and K. Mittelhaus Stuttgart 1894-1970, Munich 1973-1974, s.vv. "Karal(l)is, Karalleia", cols. 1926-1927; W. M. Ramsay, A historical geography of Asia minor , London 1890, 390; F. Sarre, Reise in Kleinasien , Berlin 1896, 118 ff.; W. Tomaschek, Zur Historischen Topographie von Kleinasien im Mittelalter , Vienna 1891, 101; S. S. غ µer and M. M. Koman, Konya I li kخy ve yer adlar âدzerinde bir deneme , Konya 1945, II, note 24; I. H. Uzun µar âíl â, Anadolu Beylikleri , Istanbul 1937, 15 ff.براي‌ سياهة‌ كامل‌ منابع‌ د. ا. د. ترك‌ رجوع كنيد بهTDVIA , s.v. "Bey íehir" (by Mehmet Akif Erdog §ru).
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

پري‌ ( د. اسلام‌ ) ؛ با اضافاتي‌ از ( د.ا.د.ترك‌ )

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ
وضعیت انتشار
  • چاپ نشده