بیکندی‌
معرف
بَيكَندي‌ ،# شهرت‌ و نسبت‌ چند تن‌ از راويان‌ و محدّثان‌ قرنهاي‌ دوم‌ تا چهارم‌.
متن
بَيكَندي‌ ، شهرت‌ و نسبت‌ چند تن‌ از راويان‌ و محدّثان‌ قرنهاي‌ دوم‌ تا چهارم‌.1)ابوعبدالله‌ محمدبن‌ سلام‌ (سلاّ م‌)، حافظ‌ و محدّث‌ ثقه‌. در 161 يا 162 در بيكند (نزديك‌ بخارا) به‌ دنيا آمد و در 225 در همانجا درگذشت‌. وي‌ براي‌ استماع‌ حديث‌ مسافرت‌ بسيار كرد و از ابواسحاق‌ فزاري‌، سفيان‌بن‌ عُيَيْنه‌ و محدّثان‌ ديگر روايت‌ نمود (سمعاني‌، ج‌ 1، ص‌ 434؛ ذهبي‌، 1375ـ1377، ج‌ 2، ص‌ 422). او با امام‌ مالك‌ ملاقات‌ و به‌ نقل‌ بعض‌ منابع‌ از او استماع‌ حديث‌ نيز كرد (ابن‌عماد، ج‌ 2، ص‌ 57؛ قس‌ ذهبي‌، 1402، ج‌ 10، ص‌ 628). محمّدبن‌ سلاّ م‌ ثروت‌ بسياري‌ در تحصيل‌ و نشر علم‌ صرف‌ كرد. مجلس‌ درس‌ او نيز رونق‌ بسيار داشت‌، و شايع‌ بود كه‌ جنّيان‌ نيز در آن‌ شركت‌ مي‌كنند. بيكندي‌، به‌ گفتة‌ خود او، پنج‌هزار حديث‌ از حفظ‌ و به‌ گزارش‌ منابع‌ تأليفاتي‌ نيز داشته‌ است‌ (كحّاله‌، ج‌ 10، ص‌ 42؛ ذهبي‌، 1402، ج‌ 10، ص‌ 628ـ630).2) ابوسعيد اسماعيل‌بن‌ حَمدَوَيه‌، محدّث‌. در اوايل‌ قرن‌ دوم‌ در بيكند به‌ دنيا آمد. وي‌ نيز براي‌ استماع‌ حديث‌ سفر مي‌كرد. مدتي‌ در رمله‌ زيست‌ و در 229 به‌ دمشق‌ رفت‌. از ابوعبداللّه‌ محمدبن‌ سلاّ م‌ در بيكند و از ابوجابر محمدبن‌ عبدالملك‌ و بعضي‌ محدثان‌ در شهرهاي‌ ديگر حديث‌ شنيد. از راويان‌ او مي‌توان‌ از احمدبن‌ زكرياي‌ مقدسي‌ و ابونعيم‌ عبدالملك‌ جرجاني‌ نام‌ برد. ابوسعيد در 273 درگذشت‌ (ياقوت‌ حموي‌، ج‌ 1، ص‌ 797؛ ابن‌حِبّان‌، ج‌ 8، ص‌ 105).3) ابوزكريايحيي‌بن‌جعفر، حافظ‌ و محدّث‌ . وي‌ از سفيان‌بن‌ عُيينه‌، وكيع‌ و ديگر محدثان‌ هم‌عصر خود روايت‌ كرده‌ است‌. محمدبن‌ اسماعيل‌ بخاري‌ (متوفي‌ 256) در آثار خود از او روايت‌ مي‌كند (ذهبي‌، 1375ـ1377، ج‌ 2، ص‌ 478؛ كلاباذي‌، ج‌ 2، ص‌ 788؛ سمعاني‌، همانجا).4) ابويحيي‌ احمدبن‌يونس‌، خطيب‌ بيكند. از راويان‌ ابوبشر احمدبن‌ محمدبن‌ مصعبي‌ و ابونعيم‌ عبدالملك‌بن‌ محمد استرآبادي‌ است‌ و در 372 در بيكند درگذشته‌ است‌ (سمعاني‌، ج‌ 1، ص‌ 435).5) ابوالفضل‌ احمدبن‌علي‌ سليماني‌، حافظ‌ و محدّث‌. در 311 به‌دنيا آمد و براي‌ استماع‌ حديث‌ به‌ عراق‌ و شام‌ و مصر سفر كرد و بيش‌ از چهارصد اثر كوچك‌، از جمله‌ اثري‌ در اسامي‌ راويان‌، تأليف‌ كرد. سليماني‌ روزهاي‌ جمعه‌ به‌ بخارا آمده‌، براي‌ مردم‌ حديث‌ مي‌خواند. وي‌ عمري‌ طولاني‌ كرد و در 404 يا 412 درگذشت‌ (همان‌، ج‌ 1، ص‌ 434؛ ذهبي‌، 1375ـ1377، ج‌3، ص‌ 1036؛ زركلي‌، ج‌ 1، ص‌ 171؛ ياقوت‌ حموي‌، همانجا؛ بغدادي‌، ج‌ 1، ستون‌71).6) ابوجعفر محمدبن‌احمد حنفي‌. در 412 به‌دنيا آمد و در 482 درگذشت‌. از آثار اوست‌: تحقيق‌ الرّسالة‌ باوضح‌ الدّلالة‌ (در نبوّت‌)؛ الرّسالة‌ المسعوديّة‌ في‌المباحث‌ النّفيسة‌؛ الهُدي‌ والارشاد لاَهل‌ الحيرة‌ والعناد كه‌ در ردّ هبة‌اللّه‌ اسماعيلي‌ در مصر نگاشت‌ (حاجي‌خليفه‌، ج‌ 1، ستون‌ 378، 891، ج‌ 2، ستون‌ 2043؛ قس‌ بغدادي‌، ج‌ 2، ستون‌75).7) ابوعمرو عثمان‌بن‌علي‌، محدّث‌ ثقه‌. پدرش‌ اهل‌ بيكند بود و خود او در بخارا زاده‌ شد. فقه‌ را از امام‌ سرخس‌، محمّدبن‌احمد سرخسي‌ آموخت‌ و از قاضي‌ ابوالخطّاب‌ طبري‌ و ابومحمد عبدالواحدبن‌ عبدالرحمان‌ زبيري‌ و ديگران‌ حديث‌ شنيد. سمعاني‌ مؤلّف‌ الانساب‌ مي‌گويد كه‌ از او بسيار استماع‌ حديث‌ كرده‌ است‌. وي‌ در 552 درگذشت‌ (سمعاني‌، ج‌ 1، ص‌ 435).منابع‌: ابن‌حِبّان‌، كتاب‌الثقات‌ ، حيدرآباد دكن‌ 1393ـ1403/ 1973ـ 1983؛ ابن‌عماد، شذرات‌الذّهب‌ في‌ اخبار من‌ ذهب‌ ، بيروت‌ 1399/ 1979؛ اسماعيل‌ بغدادي‌، هدية‌العارفين‌ ، ج‌1ـ2، در حاجي‌خليفه‌، كشف‌ الظنون‌ ، ج‌ 5 ـ 6، بيروت‌ 1410/1990؛ مصطفي‌بن‌ عبدالله‌ حاجي‌خليفه‌، كشف‌ الظنون‌ ، بيروت‌ 1410/1990؛ محمدبن‌ احمد ذهبي‌، سير اعلام‌ النبلاء ، ج‌10، چاپ‌ شعيب‌ ارنؤوط‌ و محمدنعيم‌ عرقسوسي‌، بيروت‌ 1402/1982؛ همو، كتاب‌ تذكرة‌ الحفاظ‌ ، حيدرآباد دكن‌ 1375ـ1377/ 1955ـ 1958، چاپ‌ افست‌ بيروت‌ ] بي‌تا. [ ؛ خيرالدين‌ زركلي‌، الاعلام‌ ، بيروت‌ 1986؛ عبدالكريم‌بن‌ محمد سمعاني‌، الانساب‌ ، چاپ‌ عبدالله‌ عمر بارودي‌، بيروت‌ 1408/1988؛ عمررضا كحّاله‌، معجم‌المؤلفين‌ ، دمشق‌ 1957ـ1961، چاپ‌ افست‌ بيروت‌ ] بي‌تا. [ ؛ احمدبن‌ محمد كلاباذي‌، رجال‌ صحيح‌البخاري‌، المسمّي‌' الهداية‌ والارشاد في‌ معرفة‌ اهل‌ الثقة‌ و السداد ، چاپ‌ عبدالله‌ ليثي‌، بيروت‌ 1407/1987؛ ياقوت‌ حموي‌، معجم‌البلدان‌ ، چاپ‌ فرديناند ووستنفلد، لايپزيگ‌ 1866ـ1873، چاپ‌ افست‌ تهران‌ 1965.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

محمدباقر كريميان‌

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ
وضعیت انتشار
  • چاپ نشده