بیشه‌
معرف
ه‌اي‌ در غرب‌ عربستان‌ كه‌ حدود چهل‌ كيلومتر به‌ موازاتِ واديي‌ به‌ همين‌ نام‌، بالاي‌ مدار ْ 20 عرض‌ شمالي‌ كشيده‌ شده‌ است‌
متن
بيشَه‌ ، واحه‌اي‌ در غرب‌ عربستان‌ كه‌ حدود چهل‌ كيلومتر به‌ موازاتِ واديي‌ به‌ همين‌ نام‌، بالاي‌ مدار ْ 20 عرض‌ شمالي‌ كشيده‌ شده‌ است‌. ] ياقوت‌ حموي‌ آن‌ را جزو سرزمين‌ يمن‌ نام‌ برده‌ است‌ (ج‌ 1، ص‌ 791) [ . سرچشمه‌هاي‌ وادي‌ بيشه‌ در شرق‌ اَبها، در كوهستانهاي‌ عَسير * غربي‌ قرار دارند، و بستر آن‌ حدود 650 كيلومتر به‌ سمت‌ شمالِ محل‌ اتصال‌ آن‌ به‌ وادي‌ رَنيِه‌ ادامه‌ يافته‌، از آ نجا شاخابها به‌ هم‌ مي‌پيوندند و به‌ سمت‌ داخل‌، به‌ سوي‌ واديِ تَثْليث‌ و وادي‌ دَواسِر * برمي‌گردند. هِرْجاب‌ و تَرْجْ، شاخابهائي‌ كه‌ به‌ ترتيب‌ از شرق‌ و غرب‌ مي‌آيند، در جنوب‌ اين‌ واحه‌ به‌ وادي‌ بيشه‌ مي‌ريزند، و وادي‌ بَتالَه‌ * در مركز واحه‌ به‌ وادي‌ بيشه‌ مي‌پيوندد. اولين‌ شاعران‌ عرب‌ بيشه‌ را غالباً ذكر كرده‌اند، اما گاهي‌ آن‌ را با وادي‌ و آبادي‌ بَيْشْ در تهامة‌ * عسير خلط‌ كرده‌اند (اشپرنگر ، 1875).واحة‌ بيشه‌ به‌ سبب‌ خرمايش‌ ـ كه‌ تا جَيزان‌ صادر مي‌شود ـ معروف‌ است‌. بدويان‌ اطراف‌ آن‌، به‌ پرورش‌ نژاد معروفي‌ از شترهاي‌ سفيد اشتغال‌ دارند كه‌ به‌ اَوارك‌ (خورندگان‌ برگهاي‌ اَراك‌) معروف‌اند. بيشه‌ در محل‌ تلاقي‌ جاده‌هاي‌ طائف‌ و رياض‌ به‌ ابها و نجران‌ و سراسر جنوب‌ غربي‌ عربستان‌، توقفگاه‌ مهمي‌ در مسير جاده‌هاي‌ بخور، حج‌ و غزوات‌ بوده‌ است‌. نِمران‌ و رَوشَن‌ (به‌ نوشتة‌ ياقوت‌ حموي‌: روشان‌) شهرهاي‌ عمدة‌ اين‌ واحه‌اند، اولي‌ مهمترين‌ بازار منطقه‌ و دومي‌ محل‌ قلعة‌ بيشه‌، اقامتگاه‌ امير سعودي‌ منطقه‌، است‌. روشن‌ به‌ محلة‌ روشن‌ آل‌مهدي‌ و روشن‌ بني‌ سَلول‌ تقسيم‌ شده‌ است‌. از جمله‌ ديگر شهرها و روستاها دَحو، عطف‌ الجَبِره‌، رُقيطا، نَقيع‌، شَقيقه‌، و جُنَينَه‌ است‌.ياقوت‌ حموي‌ قبايل‌ بيشه‌ را بدين‌ صورت‌ فهرست‌ كرده‌ است‌: خَثعم‌، هلال‌، سُواءة‌بن‌ عامربن‌ صعصعه‌، سَلول‌، عُقيل‌، ضِباب‌، و بنوهاشمِ قريش‌. در حال‌ حاضر شمار افرادِ قبايل‌ شَهران‌ و اَكلُب‌ (هر دو منشعب‌ از خثعم‌) و بني‌ سَلول‌ و قحطان‌، بيش‌ از ديگران‌ است‌.منابع‌: محمدبن‌عبدالله‌ ابين‌ بلهيد، صحيح‌الاخبار ، قاهره‌ 1370ـ1373؛ ابن‌حائك‌، صفة‌ جزيرة‌ العرب‌ ، چاپ‌ د. ه مولر، ليدن‌ 1884ـ1891؛ قواد حمزه‌، في‌بلاد عسير ، قاهره‌ 1370/1951؛ عمررضا كحاله‌، جغرافية‌ شبه‌ جزيرة‌ العرب‌ ، دمشق‌ 1364، ياقوت‌ حموي‌، معجم‌البلدان‌ ، چاپ‌ فرديناند ووستنفلد، لايپزيگ‌ 1866ـ1873؛H. Philby, Arabian highlands, Ithaca, N. Y. 1952; A. Sprenger, Die alte Geogr. Arabiens Bern 1875; M. Tamisier, Voyage en Arabie , Paris 1840; United Kingdom. Admiralty, A handbook of Arabia, London 1916-1917.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

ماليگان‌ ( د. اسلام‌ )

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ
وضعیت انتشار
  • چاپ نشده