بیجاده‌ (یا بیجادی‌؛ معرب‌ آن‌: بجادق‌ بیجادق‌ بیجیدق‌ بجاذه‌ بجاذی‌ بزادی‌؛ در ترکی‌ به‌ نقل‌ از عربی‌: بزادی‌
معرف
بيجاده‌ (يا بيجادي‌؛ معرّب‌ آن‌: بِجادَق‌، بيجادَق‌، بيجيدَق‌، بِجاذه‌، بِجاذي‌، بِزادي‌؛ در تركي‌ به‌ نقل‌ از عربي‌: بزادي‌# رجوع کنید بهبرهان‌، ج‌ 1، ص‌ 331، پانويس‌ 7)، سنگي‌ مانند ياقوت‌ * با خاصيت‌ كهربايي‌، كه‌ انواع‌ آن‌ از قديم‌ تا امروز به‌عنوان‌ سنگ‌ زينتي‌ نيمه‌ گرانبها به‌كار مي‌رود. اين‌ سنگ‌ كه‌ از لحاظ‌ تركيب‌ شيميايي‌ به‌صورت‌ گروهي‌ از سيليكاتهاست‌،بافرمول‌ كلي‌ ( 4 SiO ) 2 B 3 A مشخص‌ مي‌شود، كه‌ در آن‌، عنصر A ممكن‌ است‌ منيزيوم‌، كلسيوم‌، منگنز و آهن‌ ( é)؛ و عنصر B ، آلومينيوم‌، آهن‌ ( ê)، كروميوم‌ يا تيتانيوم‌ باشد. امروزه‌ شش‌ نوع‌ براي‌ آن‌ مي‌شناسند ( > واژه‌نامة‌ فشرده‌ علم‌ < ، ذيل‌ "garnet" ). ظاهراً تفاوت‌ رنگ‌، به‌سبب‌ تغييراتِ دوعنصرِ A و B است‌. امروزه‌ علاوه‌ بر جواهرسازي‌، از ماسة‌ آن‌ نيز به‌عنوان‌ ساينده‌ استفاده‌ مي‌شود (شارپ‌، ذيل‌ "garnets" ). به‌سبب‌ خاصيت‌ كهربايي‌ آن‌، برخي‌ منابع‌ به‌ اشتباه‌ آن‌ را كهربا * (وفائي‌، مؤلف‌ فرهنگي‌ فارسي‌ در چين‌ در قرن‌ دهم‌، ص‌ 32، 46)، و به‌ سبب‌ سرخي‌ آن‌، منابع‌ متأخر به‌ اشتباه‌ آن‌ را مرجان‌ (بُسَّد) دانسته‌اند (داعي‌الاسلام‌، ذيل‌ مادّه‌؛ عقيلي‌ علوي‌ شيرازي‌، ص‌ 917). در مجموع‌، سخناني‌ كه‌ دربارة‌ بيجاده‌ گفته‌ شده‌، متفاوت‌ و گاه‌ متناقض‌ است‌.
متن
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان
حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ
وضعیت انتشار
  • چاپ نشده