بی بی حکیمه
معرف
دهستان‌، ده‌، زیارتگاه‌، منطقه‌ای‌ نفت‌خیز در شهرستان‌ گچساران‌، استان‌ کهگیلویه‌ و بویراحمد
متن
بی‌بی‌حکیمه‌ ، دهستان‌، ده‌، زیارتگاه‌، منطقه‌ای‌ نفت‌خیز در شهرستان‌ گچساران‌، استان‌ کهگیلویه‌ و بویراحمد.دهستان‌ بی‌بی‌حکیمه‌ در بخش‌ مرکزی‌، در جنوب‌ شهرستان‌ گچساران‌ واقع‌ است‌. کوه‌ سفید در شمال‌ آبادی‌ بی‌بی‌حکیمه‌، کوه‌ حُوش‌ در جنوب‌ شرقی‌ و کوه‌ «قیر دره‌سی‌» در شمال‌ آبادی‌ بابا کلان‌ (مرکز دهستان‌) قرار دارند. رود زهره‌ در آن‌ جریان‌ دارد. ازگیا، گل‌ گاوزبان‌، خاکشیر، بادام‌ کوهی‌، گز، آویشن‌ و علوفه‌ دارد. از زیا دارای‌ شغال‌، گرگ‌، روباه‌، خرگوش‌، قوچ‌، میش‌، کبک‌، بز کوهی‌، گراز و خرس‌ است‌. محصول‌ عمدة‌ آن‌ غلات‌ و مرکبات‌ است‌ و از صنایع‌ دستی‌، جاجیم‌بافی‌، گلیم‌بافی‌ و فرشبافی‌ با طرح‌ و نقشة‌ محلی‌ دارد. اهالی‌ عمدتاً از طوایف‌ کشکولی‌، لُر، شول‌ و دشتستانی‌اند (حبیبی‌ فهلیانی‌، ص‌ 259). راه‌ دوگنبدان‌ به‌ باباکلان‌ از بی‌بی‌حکیمه‌ می‌گذرد ( جغرافیای‌ کامل‌ ایران‌ ، ج‌ 2، ص‌ 1004). در 1329 ش‌ بی‌بی‌حکیمه‌ دهی‌ از دهستان‌ ماهور در شهرستان‌ کازرون‌ بود (ایران‌. وزارت‌ کشور. ادارة‌ کل‌ آمار و ثبت‌ احوال‌، ج‌ 2، ص‌ 326؛ رجوع کنید به رزم‌آرا، ج‌7، ص‌ 42). طبق‌ تصویبنامة‌ هیئت‌وزیران‌ در 1369 ش‌، دهستان‌ بی‌بی‌حکیمه‌ به‌ مرکزیت‌ ده‌ باباکلان‌ در بخش‌ مرکزی‌ شهرستان‌ گچساران‌ تشکیل‌ شد (ایران‌. قوانین‌ و احکام‌، ص‌ 797ـ 798). آبادی‌ بی‌بی‌حکیمه‌ در این‌ دهستان‌، در ارتفاع‌ 350 متری‌ در 27 کیلومتری‌ مغرب‌ آبادی‌ باباکلان‌، و در دامنة‌ جنوبی‌ کوه‌ سفید واقع‌ است‌. این‌ دهستان‌ از طریق‌ دوگنبدان‌ به‌ یاسوج‌ (مرکز استان‌) و بهبهان‌ مرتبط‌ است‌.زیارتگاه‌ بی‌بی‌حکیمه‌ در ده‌ بی‌بی‌حکیمه‌ قرار دارد. بنای‌ آن‌ از دورة‌ اسلامی‌ و احتمالاً در محل‌ معبدی‌ از روزگاران‌ ایلامی‌ ساخته‌ شده‌ است‌. به‌ روایتی‌ بی‌بی‌حکیمه‌ یکی‌ از خواهران‌ امام‌ رضا علیه‌السلام‌ بوده‌ است‌ (اقتداری‌، ص‌ 343؛ حبیبی‌ فهلیانی‌، ص‌255). فسائی‌ (ج‌2، ص‌1498) در دورة‌ ناصری‌ بی‌بی‌حکیمه‌ را بقعة‌ امامزاده‌ ضبط‌ کرده‌ است‌ که‌ چند خانه‌ در کنار آن‌ بقعه‌ برای‌ خدمتکاران‌ امامزاده‌ بنا شده‌ بود. زیارتگاه‌ بی‌بی‌حکیمه‌ چشمه‌ای‌ ] آب‌ گرم‌ [ به‌ همین‌ نام‌ دارد (مجیدی‌ کرائی‌، ص‌ 46) و همه‌ساله‌ زائران‌ بسیار از دور و نزدیک‌ به‌ زیارت‌ آن‌ می‌آیند (اقتداری‌؛ حبیبی‌ فهلیانی‌، همانجاها).ذخایر نفتی‌ بی‌بی‌حکیمه‌ در 1341 ش‌ کشف‌ گردید و طبق‌ بررسیهای‌ دقیق‌ یکی‌ از عظیم‌ترین‌ و غنی‌ترین‌ منابع‌ نفتی‌ دنیاست‌. در همان‌ سال‌ برنامة‌ جاده‌سازی‌، حفر چندین‌ چاه‌ و احداث‌ واحدهای‌ تفکیک‌ گاز برای‌ این‌ محوطه‌ آغاز و به‌ اجرا درآمد ( جغرافیای‌ کامل‌ ایران‌ ، ج‌ 2، ص‌ 1001). بی‌بی‌حکیمه‌ دارای‌ دو واحد تفکیک‌ گاز از نفت‌ است‌. واحد شمارة‌ یک‌ بی‌بی‌حکیمه‌ (در 75 کیلومتری‌ جنوب‌ شرقی‌ گچساران‌) در 1343 ش‌ تأسیس‌ و راه‌اندازی‌ شد که‌ نفت‌ پانزده‌ حلقه‌ چاه‌ به‌ این‌ واحد می‌رسد و فرآورده‌های‌ آن‌ نفت‌ سنگین‌ و سبک‌ است‌. احداث‌ واحد شمارة‌ دو بی‌بی‌حکیمه‌ (در 65 کیلومتری‌ جنوب‌ منطقة‌ گچساران‌) در 1346 ش‌ آغاز شد. اکنون‌ تعداد هشت‌ حلقه‌ چاه‌، نفت‌ مورد نیاز این‌ واحد را تأمین‌ می‌کند. نفت‌ خام‌ تولیدی‌ هر دو واحد به‌ وسیلة‌ تلمبه‌خانة‌ گُوره‌ به‌ خارک‌ فرستاده‌ می‌شود (ایران‌. وزارت‌ نفت‌، ص‌ 58).منابع‌: اطلس‌ راههای‌ ایران‌ ، تهران‌: گیتاشناسی‌، 1374 ش‌؛ احمد اقتداری‌، خوزستان‌ و کهگیلویه‌ و ممسنی‌: جغرافیای‌ تاریخی‌ و آثار باستانی‌ ، تهران‌ 1359 ش‌؛ ایران‌. قوانین‌ و احکام‌، مجموعة‌ قوانین‌ و مقررات‌ مربوط‌ به‌ وزارت‌ کشور: از آغاز پیروزی‌ انقلاب‌ اسلامی‌ تا پایان‌ سال‌ 1369 ، تهران‌ 1370 ش‌؛ ایران‌. وزارت‌ کشور. ادارة‌ کل‌ آمار و ثبت‌ احوال‌، کتاب‌ جغرافیا و اسامی‌ دهات‌ کشور، ج‌ 2، تهران‌ 1329 ش‌؛ ایران‌. وزارت‌ کشور. معاونت‌ سیاسی‌ و اجتماعی‌. دفتر تقسیمات‌ کشوری‌، سازمان‌ تقسیمات‌ کشوری‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌، تهران‌ 1377 ش‌؛ ایران‌. وزارت‌ نفت‌، وزارت‌ نفت‌ در یک‌ نگاه‌ ، تهران‌ 1369 ش‌؛ جغرافیای‌ کامل‌ ایران‌ ، تهران‌: سازمان‌ پژوهش‌ و برنامه‌ریزی‌ آموزشی‌، 1366 ش‌؛ حسن‌ حبیبی‌ فهلیانی‌، ممسنی‌ در گذرگاه‌ تاریخ‌ ، شیراز 1371 ش‌؛ حسینعلی‌ رزم‌آرا، فرهنگ‌ جغرافیائی‌ ایران‌ ( آبادیها )، ج‌ 7 : استان‌ هفتم‌ ( فارس‌ )، تهران‌ 1330 ش‌؛ سازمان‌ جغرافیائی‌ نیروهای‌ مسلح‌ جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌، فرهنگ‌ جغرافیائی‌ آبادیهای‌ کشور جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ ، ج‌ 91: بهبهان‌ ، تهران‌ 1370 ش‌؛ حسن‌بن‌ حسن‌ فسائی‌، فارسنامة‌ ناصری‌ ، چاپ‌ منصور رستگار فسائی‌، تهران‌ 1367 ش‌؛ نورمحمد مجیدی‌ کرائی‌، تاریخ‌ و جغرافیای‌ کوهگیلویه‌ و بویراحمد ، تهران‌ 1371 ش‌.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

معصومه بادنج

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده