بیْبرس دوم
معرف
الملک‌ المظفر رکن‌الدین‌ منصوری‌ جاشنی‌گیر ، سلطانی‌ از سلسلة‌ ممالیک‌ مصر
متن
بَیْبَرس‌ دوم‌ ، الملک‌ المظفر رکن‌الدین‌ منصوری‌ جاشنی‌گیر ، سلطانی‌ از سلسلة‌ ممالیک‌ مصر. وی‌ که‌ احتمالاً از نژاد چرکس‌ بوده‌، نخست‌ در سلک‌ ممالیک‌ سلطان‌ قَلاوون‌ درآمد. در خلال‌ اولین‌ دورة‌ پادشاهی‌ محمدبن‌ قلاوون‌ (693ـ 694) سرپرست‌ تشریفات‌ (= استادار، ] استادالدار [ ) شد و سپس‌، سلطان‌ کَتْبُغا او را امیر سپاه‌ هزارنفری‌ (مقدَّمُ اَلْف‌) کرد، و بدینسان‌ قدرت‌ او همزمان‌ با قدرت‌ رقیبش‌، سَلاّ ر، افزونی‌ یافت‌. هر دو امیر آمادگی‌ آن‌ را داشتند که‌ پس‌ از قتل‌ سلطان‌ لاجین‌ ] لاچین‌ [ در 698 زمام‌ امور را به‌ دست‌ گیرند. آنها برای‌ دومین‌ بار، محمدبن‌ قلاوون‌ جوان‌ را بر تخت‌ سلطنت‌ نشاندند. چون‌ بین‌ آن‌ دو هیچ‌ دوستی‌ عمیقی‌ وجود نداشت‌، بلکه‌ از یکدیگر بیمناک‌ بودند، بهتر دیدند که‌ بیش‌ از آن‌ به‌ اختلافات‌ دامن‌ نزنند و با بهره‌گیری‌ از موقعیت‌ سلطانی‌ که‌ در آن‌ روز چهارده‌ سال‌ بیش‌ نداشت‌، مشترکاً حکمرانی‌ کنند. تاریخنگاران‌، هر اقدام‌ عمده‌ای‌ را که‌ در آن‌ ایام‌ صورت‌ گرفته‌ است‌ به‌ این‌ دو امیر نسبت‌ می‌دهند؛ از آن‌ جمله‌ فرامین‌ سختی‌ است‌ که‌ در باب‌ نصرانیان‌ و یهودیان‌ در 700 صادر شد.دو امیر کوشش‌ جانکاهی‌ در مقابله‌ با حملة‌ غازان‌خان‌ مغول‌ به‌ خرج‌ دادند، و نیز با خشونتی‌ شگفت‌، شورش‌ قبایل‌ عرب‌ صعید مصر (مصر علیا) را فرو کوفتند؛ این‌ قبایل‌ دو رئیس‌ برای‌ خود اختیار کرده‌ بودند به‌ القاب‌ بیبرس‌ و سلار. ده‌ سال‌ بعد، محمدبن‌ قلاوون‌ از قیمومت‌ آن‌ دو به‌ تنگ‌ آمد، و از خلافت‌ کناره‌ گرفت‌.بیبرس‌ که‌ نسبت‌ به‌ سلار مملوکان‌ بیشتری‌ داشت‌، در شوال‌ 708 به‌ تنهایی‌ کار سلطنت‌ را به‌ عهده‌ گرفت‌ و از همین‌ زمان‌ ناتوانی‌ او آشکار گردید، زیرا محمد که‌ در قلعة‌ کَرَک‌ بود، توانست‌ از همانجا سپاهی‌ فراهم‌ آورد و در رمضان‌ سال‌ بعد سومین‌ دورة‌ حکمرانی‌ خود را آغاز کند. بیبرس‌ گریخت‌، اما اسیر و به‌ قاهره‌ منتقل‌ شد و در آنجا وی‌ را در پانزدهم‌ ذیقعدة‌ 709 خفه‌ کردند.منابع‌: ابن‌تغری‌بردی‌، المنهل‌ الصافی‌ ، ش‌ 709؛ همو، النجوم‌ الزاهرة‌ فی‌ ملوک‌ مصر والقاهره‌ ، قاهره‌ ] تاریخ‌ مقدمه‌ 1383/1963 [ ، ج‌ 8، ص‌ ] 149ـ153 [ 232ـ282؛L. Hautecoeur and G. Wiet, Les mosquإes du Caire, 54-55; G. Wiet, Histoire de la nation إgyptienne ,IV, 468-477.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

گ . ویه ( د. اسلام )

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده