بیاضی احمد بن حسن بن سنان الدین بوسْنوی رومی
معرف
معروف‌ به‌بیاضی‌زاده‌، فقیه‌ حنفی‌ و قاضی‌ دانشمند قرن‌ یازدهم‌
متن
بیاضی‌، احمد بن‌حسن‌بن‌ سنان‌الدین‌ بوسْنَوی‌ رومی‌ ، معروف‌ به‌بیاضی‌زاده‌، فقیه‌ حنفی‌ و قاضی‌ دانشمند قرن‌ یازدهم‌.بیاضی‌ بوسنی‌الاصل‌ بود و در 1044 در استانبول‌ به‌دنیا آمد. از دانشمندان‌ زادگاهش‌ کسب‌ دانش‌ کرد (زرکلی‌، ج‌1، ص‌112؛ محبّی‌، ج‌1، ص‌181)، سپس‌ راهی‌ مکه‌ شد و از محضر درس‌ شمس‌الدین‌ بابلی‌، از فقهای‌ شافعی‌ مصر (متوفی‌ 1077) استفاده‌ کرد تا سرانجام‌ از دانشمندان‌ نامور و از قضات‌ بلندپایة‌ آناطولی‌ و دولت‌ عثمانی‌ قلمداد گشت‌ (محبّی‌، همانجا). او در 1077 قاضی‌ شهر حلب‌ شد و نزد مردم‌ آنجا بسیار محترم‌ بود. وی‌ با مفتی‌ حلب‌، محمدبن‌حسن‌ کواکبی‌، مباحثات‌ بسیاری‌ داشت‌. سپس‌ عهده‌دار منصب‌ قضاوت‌ بورسه‌، و در 1083 قاضی‌ مکة‌ مکرمه‌ شد (محبّی‌؛ زرکلی‌، همانجاها). رفتارش‌ با مردم‌ بسیار پسندیده‌ بود و در اثناء تصدی‌ منصب‌ قضا، به‌تدریس‌ کتاب‌ خود اشارات‌المرام‌ من‌ عبارات‌ الامام‌ می‌پرداخت‌ که‌ شرح‌ جامعی‌ بر فقه‌الاکبر ابوحنیفه‌ بود. پس‌ از مدتی‌، راهی‌ دمشق‌ شد و در 1086 قاضی‌ شهر قسطنطنیه‌ گشت‌. آخرین‌ منصب‌ او قاضی‌عسکری‌ «روم‌ ایلی‌» در استانبول‌ بود و پس‌ از آن‌ خانه‌نشین‌ شد تا اینکه‌ در 1098 یا 1097 در روستایی‌ نزدیک‌ استانبول‌ درگذشت‌ (زرکلی‌؛ محبی‌، همانجاها؛ کحاله‌، ج‌ 1، ص‌ 192؛ بغدادی‌، هدیة‌العارفین‌ ، ج‌1، ستون‌164).بیاضی‌ در مدت‌ عمر خویش‌ شاگردان‌ بسیاری‌ تربیت‌ کرد که‌ از جملة‌ آنان‌ شیخ‌الاسلام‌ یحیی‌بن‌ عمر منقاری‌ است‌ (محبّی‌، همانجا).برخی‌ از آثار او، علاوه‌ بر اشارات‌المرام‌ ، عبارت‌ است‌ از : سوانح‌المطارحات‌ و لوائح‌المذاکرات‌ فی‌العلوم‌ که‌ در شش‌ فن‌ نگارش‌ یافته‌ و به‌ سوانح‌العلوم‌ نیز معروف‌ است‌؛ الفقه‌الابسط‌ ؛ شرح‌ کتاب‌الوصایا ؛ کتاب‌العالم‌ ؛ و رسالة‌ فی‌تفسیر اللوائح‌ که‌ به‌ صورت‌ پرسش‌ و پاسخ‌ است‌. بیاضی‌ حواشی‌ و تعلیقاتی‌ نیز نگاشته‌ است‌ (بغدادی‌، هدیة‌العارفین‌ ، همانجا؛ همو، ایضاح‌المکنون‌ ، ج‌ 1، ستون‌ 84؛ زرکلی‌؛ کحّاله‌؛ همانجاها).منابع‌: اسماعیل‌ بغدادی‌، ایضاح‌المکنون‌ ، ج‌ 1، در حاجی‌خلیفه‌، کشف‌الظنون‌ ، ج‌ 3، بیروت‌ 1410/1990؛ همو، هدیة‌العارفین‌ ، ج‌ 1، در حاجی‌خلیفه‌، کشف‌الظنون‌ ، ج‌ 5، بیروت‌ 1410/1990؛ خیرالدین‌ زرکلی‌، الاعلام‌ ، بیروت‌ 1986؛ عمررضا کحاله‌، معجم‌المؤلفین‌ ، دمشق‌ 1957ـ1961، چاپ‌ افست‌ بیروت‌ ] بی‌تا. [ ؛ محمد امین‌بن‌ فضل‌الله‌ محبی‌، خلاصة‌الاثر فی‌ اعیان‌ القرن‌ الحادی‌ عشر ، بیروت‌ ] بی‌تا. [ .
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

علی زمانی قمشه ای

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده