بهنام عیسی
معرف
باستان‌شناس‌ معاصر، از بنیانگذاران‌ رشتة‌ باستان‌شناسی‌ دانشگاه‌ تهران‌ و از پایه‌گذاران‌ موزة‌ مردم‌شناسی‌
متن
بهنام‌ ، عیسی‌ ،باستان‌شناس‌ معاصر، از بنیانگذاران‌ رشتة‌ باستان‌شناسی‌ دانشگاه‌ تهران‌ و از پایه‌گذاران‌ موزة‌ مردم‌شناسی‌. در 1285 ش‌، در عودلاجان‌ از محلات‌ قدیمی‌ تهران‌ به‌ دنیا آمد. تحصیلات‌ ابتدایی‌ را در مدرسة‌ آلیانس‌ و تحصیلات‌ متوسطه‌ را در دبیرستانهای‌ تهران‌ به‌ پایان‌ رسانید. در 1308 ش‌، در نخستین‌ گروه‌ دانشجویان‌ رشتة‌ باستان‌شناسی‌ به‌ فرانسه‌ اعزام‌ شد و در مدت‌ هشت‌ سال‌ اقامت‌ خود در فرانسه‌، دورة‌ تحصیلی‌ مدرسة‌ لوور را در باستان‌شناسی‌ پیش‌ از تاریخ‌ به‌ پایان‌ برد و به‌ اخذ درجة‌ لیسانس‌ از دانشکدة‌ ادبیات‌ در همین‌ رشته‌ و درجة‌ دیپلم‌ از مؤسسة‌ هنر و باستان‌شناسی‌ توفیق‌ یافت‌ ( کیهان‌ فرهنگی‌ ، ص‌ 44؛ مجلة‌ دانشکدة‌ ادبیات‌ و علوم‌ انسانی‌ دانشگاه‌ تهران‌، ص‌ 193). در 1316 ش‌، وزارت‌ فرهنگ‌ او را برای‌ افتتاح‌ موزة‌ ایران‌ باستان‌ به‌ ایران‌ فراخواند و بدین‌ جهت‌ بهنام‌ نتوانست‌ رسالة‌ دکتری‌ خود را به‌ پایان‌ رساند ( مجلة‌ دانشکده‌ ...، همانجا). در 1318 ش‌، به‌ همراه‌ علی‌ سامی‌، مأمور کاوش‌ در تخت‌ جمشید شد (معصومی‌، ص‌ 27، 46)، و از همین‌ سال‌ تا 1325 ش‌، موزه‌دار ایران‌ باستان‌ بود ( مجلة‌ دانشکده‌ ...، همانجا). در 1319 ش‌، به‌ خدمت‌ وزارت‌ فرهنگ‌ در آمد و به‌ جای‌ اشمیت‌، ریاست‌ هیئت‌ علمی‌ تخت‌ جمشید را بر عهده‌ گرفت‌. در 1320 ش‌، به‌ تدریس‌ در دانشگاه‌ تهران‌ پرداخت‌ و رشتة‌ باستان‌شناسی‌ را پایه‌گذاری‌ کرد. وی‌ چندی‌ نیز منشیگری‌ و مترجمی‌ سفارت‌ افغانستان‌ در تهران‌ را بر عهده‌ داشت‌ ( کیهان‌ فرهنگی‌ ، همانجا؛ صالح‌، ص‌760). در 1333ش‌، با اخذ درجة‌ معادل‌ دکتری‌ از شورای‌ دانشگاه‌ تهران‌، به‌ دانشیاری‌ دانشکدة‌ ادبیات‌ و پس‌ از آن‌ به‌ استادی‌ ارتقا یافت‌ ( تمدن‌ ایرانی‌ ، یادداشت‌ روکش‌ جلد؛ مجلة‌ دانشکده‌ ...، همانجا). وی‌ 23 سال‌ در دانشگاه‌ تدریس‌ کرد، و در نهم‌ آذرماه‌ 1363، در تهران‌ درگذشت‌ ( کیهان‌ فرهنگی‌ ، همانجا).عیسی‌ بهنام‌ از چهره‌های‌ سرشناس‌ بین‌المللی‌ در باستان‌شناسی‌ و هنر ایران‌ به‌ شمار می‌آمد و نشانهای‌ علمی‌ بسیاری‌ از دانشگاههای‌ معتبر بین‌المللی‌ دریافت‌ کرد. وی‌ در برگزاری‌ نمایشگاههای‌ آثار ایران‌ در پاریس‌ در 1349 و 1350 ش‌ و همچنین‌ نمایشگاههایی‌ در بروکسل‌ و نمایشگاه‌ نقاشی‌ ایران‌ در مسکو در 1352 و 1353 ش‌، نقش‌ به‌ سزایی‌ داشت‌ و به‌ سبب‌ علاقه‌ای‌ که‌ به‌ مطالعه‌ و معرفی‌ فرهنگ‌ و سنتهای‌ بومی‌ ایران‌ داشت‌، موزة‌ مردم‌شناسی‌ را پایه‌گذاری‌ کرد ( کیهان‌ فرهنگی‌ ، همانجا؛ مجلة‌ دانشکده‌ ...، همانجا).بهنام‌ بیشتر وقت‌ خود را به‌ تألیف‌ و ترجمة‌ کتابهای‌ معتبری‌ در زمینة‌ ایران‌شناسی‌ گذرانید. برخی‌ از آثار وی‌ عبارت‌اند از: تألیف‌ تاریخ‌ صنایع‌ و تمدن‌ مردم‌ فلات‌ ایران‌ پیش‌ از تاریخ‌ (1320 ش‌، تهران‌) و تاریخ‌ صنایع‌ اروپا در قرون‌ وسطی‌ (1327 ش‌، دانشگاه‌ تهران‌)؛ ترجمه‌های‌ تمدن‌ ایرانی‌ (1337 ش‌، بنگاه‌ ترجمه‌ و نشر کتاب‌)؛ هنر ایران‌ : ماد و هخامنشی‌ (1346 ش‌، بنگاه‌ ترجمه‌ و نشر کتاب‌)؛ باستان‌شناسی‌ ایران‌ باستان‌ (1345 ش‌، دانشگاه‌ تهران‌؛ مشار، ج‌ 1، ستون‌ 440، 719، 950). بیشتر آثار بهنام‌ به‌ صورت‌ مقاله‌ تدوین‌ شده‌ است‌. این‌ مقالات‌ در زمینه‌های‌ باستان‌شناسی‌، تاریخ‌ و هنر است‌ که‌ در مجله‌های‌ مختلفی‌ چون‌ هنر و مردم‌ ، سخن‌ ، پیام‌ نوین‌ و ایران‌ امروز نشر یافته‌ است‌ ( مظلوم‌ کیسمی‌ و طالبی‌ صومعه‌سرایی‌، جاهای‌ متعدد).منابع‌: تمدن‌ ایرانی‌ ، اثر چند تن‌ از خاورشناسان‌ فرانسوی‌، ترجمة‌ عیسی‌ بهنام‌، تهران‌ 1346 ش‌؛ علی‌ پاشا صالح‌، «یادبود نویسندگان‌ و دوستان‌»، آینده‌ ، سال‌ 10، ش‌10 و 11 (دی‌ و بهمن‌ 1363)؛ کیهان‌ فرهنگی‌ ، سال‌ 1، ش‌9 (آذر 1363)؛ مجلة‌ دانشکدة‌ ادبیات‌ و علوم‌ انسانی‌ دانشگاه‌ تهران‌ ، سال‌ 16، ش‌1و2 (مهر و آذر 1347)؛ خانبابا مشار، فهرست‌ کتابهای‌ چاپی‌ فارسی‌ ، تهران‌ 1352 ش‌؛ جنت‌ مظلوم‌ کیسمی‌ و حسین‌ فرامرز طالبی‌ صومعه‌سرایی‌، کتابشناسی‌ موزه‌ ، تهران‌ 1365 ش‌؛ غلامرضا معصومی‌، باستان‌شناسی‌ ایران‌ ، تهران‌ 1355 ش‌.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

سوسن فرهنگی

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 5
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده