حصین بن حمام ابویزید
معرف
شاعر مُخَضْرَم
متن
حُصَین ‌بن حُمام، ابویزید، شاعر مُخَضْرَم. از تاریخ ولادتش اطلاعى در دست نیست. او از معاصران نابغه ذبیانى* (متوفى 18) بود (فرّوخ، ج 1، ص 265). حصین از بزرگان عرب و رئیس قبیله بنى سهم‌بن مُرّه (از قبایل مضر) بود و از دلاوران قبیله به شمار می‌رفت. او را مانع‌الضَیم (ظلم‌ستیز) می‌خواندند (رجوع کنید به ابن‌قتیبه، ص 432؛ ابوالفرج اصفهانى، ج 14، ص 2).حصین‌بن حمام مدت کوتاهى از عمر خویش را در دوره اسلامى گذراند (ابوالفرج اصفهانى، ج 14، ص 10، 14). فرّوخ (همانجا) او را صحابى پیامبر معرفى کرده است، اما به نظر می‌رسد که نام وى با صحابى دیگرى اشتباه شده باشد (رجوع کنید به ابن‌اثیر، ج 2، ص 33ـ34). حصین‌بن حمام از شاعران برجسته، اما کم‌گوى (مُقِلّ) دوره جاهلى بود (ابن‌سلام جمحى، ص 131؛ ابن‌قتیبه، همانجا). آمدى (ص 91) دیوانى را به او نسبت داده است. فخر و حماسه، سرزنش مردم قومش و رثا از مضامین شعرى اوست. در اشعار متأخرش، مفاهیم اسلامى وجود دارد، مانند روز قیامت، دیدن نتایج اعمال، چگونگى لرزش زمین در روز قیامت و کم‌ارزش بودن اعمال کافران (رجوع کنید به ابوالفرج اصفهانى، ج 14، ص 6ـ8، 14ـ15؛ فرّوخ، همانجا، نیز رجوع کنید به ج 1، ص 266ـ268). وى قبل از هجرت، و به نقلى در ابتداى خلافت عمر (حک : 13ـ23)، در یکى از سفرهایش درگذشت (ابوالفرج اصفهانى، ج 14، ص 15؛ شیخو، قسم 4، ص 743؛ فرّوخ، ج 1، ص 265).منابع : حسن‌بن بشر آمدى، المؤتلف و المختلف فى اسماء الشعراء و کناهم و القابهم و انسابهم و بعض شعرهم، در محمدبن عمران مرزبانى، معجم الشعراء، چاپ ف. کرنکو، بیروت 1402/1982؛ ابن‌اثیر، اسدالغابة فى معرفة الصحابة، چاپ عادل احمد رفاعى، بیروت 1417/ 1996؛ ابن‌سلام جمحى، طبقات فحول الشعراء، چاپ محمود محمد شاکر، ]قاهره 1952[؛ ابن ‌قتیبه، الشعر و الشعراء، او، طبقات الشعراء، چاپ مفید قمیحه و نعیم زرزور، بیروت 1405/ 1985؛ ابوالفرج اصفهانى؛ لویس شیخو، شعراء النّصرانیة قبل الاسلام، بیروت 1967؛ عمر فرّوخ، تاریخ الادب العربى، ج 1، بیروت 1984.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

سکینه فتاحی زاده

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 13
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده