حسین امین الله
معرف
موسیقی‌دان معاصر ایرانى
متن
حسین، امین‌اللّه، موسیقی‌دان معاصر ایرانى. در 1322 (1282ش)/ 1903 در سمرقند به دنیا آمد (مه‌آبادى، ص 161؛ قس اکبرزاده، ص 64، که تاریخ تولد او را 1285ش ذکر کرده است). به گفته خودش (ص 18)، خانواده او به فارسى سخن می‌گفتند و با شعر و ادب فارسى آشنا بودند. پدرش، احمد حسین، در تهران با نام خانوادگى امیرى شناسنامه گرفته بود (مه‌آبادى، همانجا). امین‌اللّه حسین بر آن بود با آنکه در خارج از ایران بزرگ شده، روح ایرانى خود را حفظ کرده است (حسین، ص 19). وى در رشته پزشکى در دانشگاه پتروگراد (سن‌پترزبورگ) به تحصیل پرداخت و در 1301ش/ 1922 براى ادامه تحصیل در این رشته به برلین رفت، اما پس از چندى به تحصیل موسیقى پرداخت. از جمله استادانِ موسیقى او در برلین، آرتور اِشنابل و ویلهلم کلاته بودند. حسین پس از چهار سال تحصیل در برلین، به کنسرواتوار پاریس رفت و تحصیلات خود را نزد استادانى چون نوئل گالن و پل ویدال و آلفرد کورتو ادامه داد. او به ساختن قطعاتى با فضاى شرقى و ایرانى بسیار علاقه‌مند بود و سمفونى تخت جمشید را در 1325ش/ 1946، در قالب ارکستر سمفونیک اما با حال و هواى ایرانى، ساخت که بسیار مورد توجه قرار گرفت (مه‌آبادى، ص 162). از دیگر آثار او، که نشان‌دهنده توجه او به فرهنگ ایرانى است، راپسودى ایرانى و سمفونى رباعیات خیام است که در 1330ش/ 1951 در پاریس اجرا شد (همان، ص 164). وى آثار متعدد دیگرى براى ارکستر سمفونیک نوشته که از آن جمله است: >سمفونى شنها<؛ >نقاشیهاى باسمه‌اى ژاپنى <؛ پروانه‌فروش<؛ >مینیاتورهاى ایرانى< شامل قطعات>رقص ساقى<، >آواز شتربان <، >رقص قرقیزى <، >لوطیها<، >پیش از نبرد<، >شکوه عشق< و >مسخرگان < (رجوع کنید به دومنیل، ص 67ـ69). وى براى چند فیلم نیز موسیقى ساخته است (مه‌آبادى، ص 166).حسین از کودکى صفحات درویش‌خان* را شنیده بود (همانجا) و با نوازندگى تار نیز آشنایى داشت و نمونه‌هایى از نوازندگى تار او در دست است (اکبرزاده، همانجا).امین‌اللّه حسین در 1303ش/1924 با آنا مینوسکى ازدواج کرد (مه‌آبادى، همانجا) و فرزند او، روبر حسین، در 1306ش/ 1927 به دنیا آمد. روبر حسین از بازیگران، کارگردانان و فیلمنامه‌نویسان سینماى فرانسه است (دانش‌نامه سینمایى، کتاب 2، ج 1، ص 350). امین‌اللّه حسین که در پاریس اقامت داشت، بارها ــ به‌ویژه در اوایل دهه پنجاه شمسى ــ به ایران آمد و با او مصاحبه‌هایى شد که در روزنامه‌ها و مجلات به چاپ رسید (رجوع کنید به حلالى، ص 135). وى در 1362ش/ 1983 در پاریس درگذشت (اکبرزاده، همانجا).منابع : پژمان اکبرزاده، موسیقی‌دانان ایرانى، شیراز 1380ش؛ امین‌اللّه حسین، «گفتگو با امین‌اللّه حسین»، ]گفتگو کننده: پرویز اسلام‌پور[، تلاش، ش 40 (فروردین ـ اردیبهشت 1352)؛ سیمین حلالى، کتابشناسى موسیقى در ایران: فهرست موضوعى کتاب‌ها، مقالات نشریات (1354ـ 1383)، پایان‌نامه‌ها و طرح‌هاى پژوهشى، تهران 1386ش؛ دانش‌نامه سینمایى، زیرنظر بهزاد رحیمیان، کتاب 2، تهران: روزنه‌کار، 1383ش؛ رنه دومنیل، «امین‌اللّه حسین»، مجله موسیقى، دوره 3، ش 11 (تیر 1336)؛ بهمن مه‌آبادى، «زندگى و آثار امین‌اللّه حسین»، فصلنامه هنر، ش 25 (تابستان 1373).
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

مهشید فراهانی

حوزه موضوعی
رده های موضوعی
جلد 13
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده