بهاری محبالله بن عبدالشکور عثمانی صدیقی حنفی
معرف
فقیه‌ و قاضی‌القضات‌ هندی‌
متن
بهاری‌، محبّالله‌ بن‌ عبدالشّکور عثمانی‌ صِدّیقی‌ حنفی‌، فقیه‌ و قاضی‌القضات‌ هندی‌. در کَرا، دهکده‌ای‌ نزدیک‌ مُحِبّ علیپور در ایالت‌ بِهار (هند) به‌ دنیا آمد. او به‌ جماعت‌ مَلِک‌ که‌ بیگانه‌تبار بودند و تاکنون‌ هم‌ هویت‌ آنها روشن‌ نشده‌ است‌ تعلق‌ داشت‌. اولین‌ تعلیمات‌ خود را در مکتب‌ قطب‌الدین‌ انصاری‌ سِهالْوی‌ دید و کتابهایی‌ را نیز نزد قطب‌الدین‌ حسینی‌ شمس‌آبادی‌ خواند و پس‌ از طی‌ مدارج‌ تحصیلی‌ در همان‌ اوانی‌ که‌ اورنگ‌ زیب‌ * با امیران‌ محلی‌ دکن‌ مشغول‌ جنگ‌ بود به‌ آنجا رفت‌. اورنگ‌ زیب‌ به‌ جهت‌ مقام‌ علمی‌ وی‌ و بخصوص‌ تبحر و درایتش‌ در مسائل‌ فقهی‌، او را قاضی‌ لکهنو، و پس‌ از چند سال‌، یعنی‌ بعد از شکست‌خوردن‌ ابوالحسن‌ تاناشاه‌، حاکم‌ گُلکُنده‌، از اورنگ‌ زیب‌ در 1097، قاضی‌ حیدرآباد کرد. سپس‌ معلم‌ شاهزاده‌ رفیع‌القدر یکی‌ از فرزندان‌ شاه‌ عالم‌، پسر اورنگ‌ زیب‌، شد و در 1109 هنگامی‌ که‌ شاه‌ عالم‌ والی‌ ایالت‌ کابل‌ شد، همراه‌ وی‌ به‌ آنجا رفت‌. شاه‌ عالم‌ بهادرشاه‌ اول‌ پس‌ از جلوس‌ در 1118 به‌ او مقام‌ قاضی‌القضاتی‌ قلمرو خود و لقب‌ «فاضل‌ خان‌» داد. بهاری‌ اندکی‌ بعد، در 1119، درگذشت‌.این‌ آثار از اوست‌: سُلَّم‌ العلوم‌ ، در منطق‌؛ مُسَلّم‌ الثّبوت‌ ، در اصول‌ فقه‌؛ الجوهرالفَرد ، دربارة‌ جزء لایتجزی‌؛ سه‌ اثر نخست‌، در مدارس‌ دینی‌ هند و پاکستان‌ تدریس‌ می‌شد، رسالة‌ فی‌ المُغالطات‌ العَامَّة‌ الوُرود ؛ رسالة‌ فی‌ اثبات‌ انّ مذهب‌ الحنفیة‌ اَبعَد عن‌ الرّأی‌ مِن‌ مذهب‌ الشافعیة‌ .منابع‌: محمد حسین‌ آزاد، تذکرة‌ علماء هند ، لاهور 1914، ص‌ 42؛ میرغلامعلی‌بن‌ نوح‌ آزاد بلگرامی‌، سُبحة‌ المرجان‌ فی‌ آثار هندوستان‌ ، بمبئی‌ 1303/1886، ص‌ 76؛ همو، مآثر الکرام‌ ، حیدرآباد دکن‌ 1910، ص‌ 211؛ عبدالحی‌ حسنی‌، نزهة‌ الخواطر ، حیدرآباد دکن‌ 1376/1957، ج‌ 6، ص‌ 250ـ252؛ رحمان‌ علی‌، تذکرة‌ علماء هند ، لکهنو 1312/1894، ص‌ 175؛ صدیق‌ حسن‌خان‌، ابجدالعلوم‌ ، بهوپال‌ 1296/ 1878، ص‌ 905؛ فقیر محمد لاهوری‌، حدائق‌ الحنفیة‌ ، لکهنو 1324/ 1906، ص‌ 431؛Carl Brockelmann, Geschichte der arabischen Litteratur , Leiden 1943-1949, II, 420, Supplementband , 1937-1942, II, 622-624; JASB (1913), 195ff.; Fad ¤l-i Ima ¦m Khayra ¦ba ¦d ¦â, Tara ¦djim al-Fud ¤ala ¦, Eng. trans. Bazmee Ansari, Karachi 1956, 48-53; Zubaid Ah ¤mad, Contribution of India to Arabic literature , Jullundur 1946. 56-59, 126-130.
نظر شما
ایمیل ایمیل
مولفان

بزمی انصاری ( د.اسلام )

حوزه موضوعی

فقه وحقوق

رده های موضوعی
جلد 4
تاریخ چاپ 93
وضعیت انتشار
  • چاپ شده